DEN HAAG – Politie en Openbaar Ministerie gaan opnieuw kijken naar ernstige strafzaken uit 2024 die niet in onderzoek zijn genomen of voortijdig zijn afgesloten. Aanleiding zijn de bevindingen van de Algemene Rekenkamer, waaruit bleek dat ongeveer 10.000 potentieel ernstige zaken bleven liggen. Minister David van Weel van Justitie en Veiligheid stelt 1,5 miljoen euro beschikbaar voor een nieuw onderzoek. Dat schrijft hij in een brief van 28 oktober aan de Tweede Kamer.

Het gaat niet uitsluitend om aangiften, maar ook om meldingen en zaken die de politie zelf heeft geregistreerd. De nieuwe beoordeling moet duidelijk maken of destijds de juiste beslissingen zijn genomen en welke rol het tekort aan politiecapaciteit daarbij heeft gespeeld.

Moord, zedenmisdrijven en zware mishandeling

Bij het onderzoek worden alle zaken uit de betreffende selectie over mogelijke moord, doodslag en ernstige zedenmisdrijven opnieuw beoordeeld. Daarnaast bekijken politie en OM een representatieve selectie van andere ernstige zaken.

Daaronder vallen onder meer zware mishandelingen, overvallen, bomaanslagen, gijzelingen, ontvoeringen en stalking.

De minister benadrukt dat een oorspronkelijke politieregistratie niet automatisch betekent dat daadwerkelijk een strafbaar feit is gepleegd. Ook hoeft niet in iedere zaak voldoende bewijs of een aanknopingspunt voor onderzoek beschikbaar te zijn geweest.

Niet alle 10.000 zaken worden heropend

Hoewel de Tweede Kamer aandrong op herbeoordeling, worden niet alle 10.000 zaken afzonderlijk opnieuw onderzocht. Volgens Van Weel zou dat te veel capaciteit vergen en gevolgen hebben voor de afhandeling van nieuwe aangiften.

Daarom wordt gekozen voor een gerichte controle. Daarbij wordt onderzocht of de juiste procedures zijn gevolgd en of zaken mogelijk ten onrechte terzijde zijn geschoven.

Wanneer fouten worden vastgesteld, kan het Openbaar Ministerie besluiten een zaak opnieuw te laten beoordelen.

Personeelstekort bij recherche

De problemen hangen mede samen met een tekort aan rechercheurs. Volgens de minister is de opsporing nog altijd onderbezet, waardoor niet alle aangiften kunnen worden onderzocht.

Het kabinet trekt vanaf 2027 structureel 462 miljoen euro extra uit voor de politie. Een deel daarvan moet worden gebruikt om de opsporing te versterken.

Ook komen er extra middelen voor wijkagenten, de aanpak van online criminaliteit en de bestrijding van seksueel misbruik via internet.

Nieuwe regels voor behandeling aangiften

Politie en OM werken aan nieuwe richtlijnen voor het beoordelen en selecteren van strafzaken. Daarmee moet worden voorkomen dat ernstige misdrijven onvoldoende aandacht krijgen.

De nieuwe aanwijzing voor de opsporing wordt in het voorjaar van 2027 verwacht. Daarnaast krijgen politiebasisteams tussen 2027 en 2028 speciale punten voor de beoordeling en coördinatie van aangiften.

Ook worden verouderde computersystemen op termijn vervangen door één nieuw registratiesysteem.

Resultaten voor zomer 2027

Minister Van Weel verwacht de Tweede Kamer voor de zomer van 2027 te informeren over de eerste bevindingen van het onderzoek.

Daaruit moet blijken of de politie ernstige strafzaken destijds terecht heeft afgewezen en of slachtoffers mogelijk onvoldoende zijn geholpen.

Volgens de minister is het noodzakelijk dat slachtoffers erop kunnen vertrouwen dat hun aangifte serieus wordt beoordeeld en dat ernstige criminaliteit niet onnodig buiten onderzoek blijft.