MOSKOU – De Oekraïense aanvallen op Russische olieraffinaderijen beginnen een steeds groter effect te hebben op de Russische brandstofvoorziening. Door schade aan raffinaderijen is de binnenlandse productie van geraffineerde olieproducten onder druk komen te staan. Rusland is daardoor begonnen op grotere schaal benzine en andere brandstoffen uit het buitenland te importeren.
De ontwikkeling is opvallend omdat Rusland een van de grootste olieproducenten ter wereld is. Het land beschikt over grote hoeveelheden ruwe olie, maar heeft door de aanvallen tijdelijk minder capaciteit om die olie zelf tot brandstoffen te verwerken.
Rusland importeert steeds meer benzine
De omvang van de problemen blijkt uit de Russische importcijfers. In augustus importeerde Rusland ongeveer 172.000 ton geraffineerde olieproducten. Dat was meer dan zeven keer het vorige maandrecord sinds het begin van de grootschalige Russische invasie van Oekraïne en ongeveer drie keer zoveel als Rusland in heel 2025 importeerde.
Vooral benzine is een probleem. In augustus kwam ongeveer 120.000 ton benzine uit India. Daarmee leverde India circa 70 procent van alle Russische importen van olieproducten die maand.
Bijzondere handelsroute via India
De situatie leidt tot een opmerkelijke handelsstroom. Een deel van de benzine die India aan Rusland levert, wordt geproduceerd uit Russische ruwe olie.
De brandstof wordt onder meer geproduceerd in de Vadinar-raffinaderij in de Indiase deelstaat Gujarat. Het Russische staatsoliebedrijf Rosneft heeft een belang van 49,13 procent in de onderneming achter de raffinaderij. De raffinaderij gebruikte in de eerste acht maanden van 2026 volgens het Centre for Research on Energy and Clean Air uitsluitend Russische ruwe olie.
Daarmee ontstaat een opmerkelijke situatie: Russische olie wordt naar India vervoerd, daar geraffineerd tot benzine en vervolgens weer naar Rusland verscheept.
China en India profiteren van veranderende oliestromen
India en China spelen daardoor een steeds belangrijkere rol in de Russische energiesector. Beide landen behoren al tot de belangrijkste afnemers van Russische olie.
Voor India ontstaat tegelijkertijd een nieuwe commerciële mogelijkheid. Indiase raffinaderijen kunnen Russische ruwe olie verwerken en geraffineerde producten verkopen op markten waar vraag bestaat. India leverde in augustus een recordhoeveelheid brandstoffen aan Rusland.
China blijft daarnaast een belangrijke afnemer van Russische ruwe olie. In augustus nam de concurrentie tussen Chinese en Indiase kopers om Russische olie zelfs toe, terwijl de Russische olie-export onder druk stond.
Oekraïne richt zich op raffinagecapaciteit
De Oekraïense strategie is erop gericht de Russische energie-infrastructuur onder druk te zetten. Russische raffinaderijen zijn herhaaldelijk doelwit geweest van Oekraïense droneaanvallen.
Volgens S&P Global was in juli mogelijk tot 60 procent van de Russische raffinagecapaciteit tijdelijk buiten gebruik door aanvallen. Rusland zag zich daardoor genoodzaakt maatregelen te nemen om de binnenlandse brandstofmarkt te beschermen, waaronder beperkingen op de uitvoer van brandstoffen en het importeren van geraffineerde producten.
Ook in september gingen de aanvallen door. Volgens het Centre for Eastern Studies werden begin september opnieuw Russische raffinaderijen getroffen, waaronder installaties in de regio’s Rjazan en Saratov.
Gevolgen voor de internationale energiemarkt
De problemen in Rusland hebben niet alleen gevolgen voor de Russische consument. Rusland is traditioneel een grote exporteur van geraffineerde olieproducten, waaronder diesel. Wanneer een deel van die productie wegvalt en Rusland bovendien zelf brandstof moet importeren, verandert de internationale handelsstroom.
De Russische export van olieproducten daalde in augustus sterk. Volgens CREA bereikten de inkomsten uit over zee geëxporteerde olieproducten het laagste niveau sinds het begin van de grootschalige oorlog.
Dat kan ook elders voor extra druk op de brandstofmarkt zorgen. Vooral diesel is gevoelig voor verstoringen omdat Rusland een belangrijke exporteur van diesel was.
Oorlog zorgt voor opmerkelijke omkering
De situatie laat zien hoe de oorlog de Russische energiesector verandert. Rusland beschikt nog altijd over grote hoeveelheden ruwe olie, maar kan die door beschadigde raffinaderijen niet altijd zelf verwerken tot de benodigde brandstoffen.
Daardoor ontstaat een opmerkelijke omkering: een grote olieproducent als Rusland koopt benzine uit het buitenland, terwijl landen als India Russische olie inkopen, verwerken en vervolgens geraffineerde producten terugverkopen.
De Oekraïense aanvallen raken daarmee niet alleen Russische militaire en industriële infrastructuur, maar verstoren ook de traditionele rol van Rusland op de internationale markt voor olieproducten.
Ontdek meer van
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
