AMSTERDAM, 4 maart 2026 – Het vertrouwen van Europeanen in de Verenigde Staten staat onder druk. Uit een recente enquête van onderzoeksbureau YouTrend blijkt dat ongeveer één op de vijf inwoners van de grootste Europese landen de Verenigde Staten inmiddels ziet als een “grote bedreiging”. Dat percentage ligt hoger dan het aandeel respondenten dat dezelfde kwalificatie geeft aan landen als Noord-Korea of China.
De uitkomst van het onderzoek weerspiegelt een groeiende spanning tussen Europa en Washington. De geopolitieke ontwikkelingen van het begin van 2026 hebben die kloof verder zichtbaar gemaakt. In verschillende Europese landen klinkt steeds vaker de vraag of de traditionele bondgenootschap met de Verenigde Staten nog vanzelfsprekend is.
Vertrouwen op historisch laag niveau
Volgens de YouTrend-enquête werd het onderzoek uitgevoerd onder inwoners van zes grote Europese landen: het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje en Polen. In al deze landen gaf ongeveer twintig procent van de respondenten aan dat zij de Verenigde Staten beschouwen als een grote bedreiging voor stabiliteit en veiligheid.
Dat oordeel hangt samen met een reeks recente internationale gebeurtenissen. Het jaar 2026 begon met een periode van geopolitieke spanningen. In januari viel het regime van de Venezolaanse president Nicolás Maduro, waarna in verschillende delen van de wereld nieuwe politieke spanningen ontstonden.
Daarbij kwam het escalerende conflict tussen de Verenigde Staten en Iran. Dat conflict leidde tot meerdere prominente slachtoffers, waaronder de Iraanse geestelijk leider Ayatollah Ali Khamenei. De gebeurtenissen hebben in Europa tot grote bezorgdheid geleid over de koers van het Amerikaanse buitenlandse beleid.
Naast militaire operaties speelt ook de politieke retoriek vanuit Washington een rol. De regering-Trump uitte sinds haar aantreden regelmatig kritiek op Europese bondgenoten. Zo stelde de Amerikaanse president herhaaldelijk dat de Europese Unie “opgericht is om de Verenigde Staten dwars te zitten”. Ook beschuldigde hij Europese landen ervan onvoldoende bij te dragen aan de NAVO-defensie.
Dergelijke uitspraken, gecombineerd met een handelsoorlog en controversiële plannen rond het strategisch gelegen Groenland, hebben volgens analisten bijgedragen aan een afkoelende relatie tussen Europa en Washington.
Grote verschillen tussen Europese landen
Hoewel de algemene trend duidelijk is, verschilt de houding tegenover de Verenigde Staten sterk per land. Spanje blijkt in de enquête het meest kritisch. Daar beschouwt 31 procent van de respondenten de Verenigde Staten als een grote bedreiging.
Die houding sluit aan bij het politieke standpunt van de Spaanse regering. Premier Pedro Sánchez veroordeelde onlangs openlijk de Amerikaanse aanval op Iran. Volgens hem ging het om een “ongeoorloofde en gevaarlijke militaire interventie”.
Andere landen tonen een minder uitgesproken houding, maar ook daar is het vertrouwen afgenomen. In Frankrijk, Italië en het Verenigd Koninkrijk zien steeds meer burgers het Amerikaanse buitenlandse beleid als een bron van instabiliteit.
In Polen ligt de situatie anders. Daar blijft de aandacht vooral gericht op Rusland. Een mogelijke Russische militaire agressie wordt door 42 procent van de respondenten gezien als de grootste dreiging voor Europa.
Toenadering tot China?
Opvallend in het onderzoek is dat China relatief weinig als bedreiging wordt gezien. In een lijst van negentien mogelijke risico’s – variërend van cyberaanvallen tot nucleaire conflicten – werd het buitenlandse beleid van China door slechts 2,8 procent van de respondenten genoemd als een grote zorg.
Dat contrasteert sterk met de beoordeling van de Verenigde Staten. Het Amerikaanse buitenlandse beleid werd gemiddeld door 21,5 procent van de deelnemers gezien als een van de belangrijkste mondiale risico’s.
Volgens sommige analisten wijst dat op een subtiele verschuiving in de geopolitieke perceptie van Europeanen. Waar Washington traditioneel werd gezien als de belangrijkste bondgenoot, kijken sommige Europese burgers tegenwoordig met minder wantrouwen naar Beijing.
China reageerde recent scherp op de Amerikaanse actie tegen Iran. De Chinese regering veroordeelde de aanval waarbij Ali Khamenei om het leven kwam en sprak van een “ernstige schending van de soevereiniteit en veiligheid van Iran”. Volgens Beijing is de aanval bovendien in strijd met de principes van de Verenigde Naties.
Tijdelijke crisis of blijvende breuk
Ondanks de toenemende kritiek verwachten veel Europeanen dat de relatie tussen Europa en de Verenigde Staten uiteindelijk zal herstellen. In de meeste onderzochte landen denkt een meerderheid dat de huidige spanningen tijdelijk zijn.
Veel respondenten geven aan dat de verhoudingen mogelijk verbeteren wanneer Donald Trump geen president meer is. Vooral in Spanje overheerst dat optimisme. Daar denkt 55 procent van de deelnemers dat de relaties met Washington weer zullen normaliseren.
Duitsland vormt echter een uitzondering. Daar heerst meer scepsis. Volgens het onderzoek denkt 47 procent van de Duitse respondenten dat de relatie tussen Europa en de Verenigde Staten mogelijk een punt van geen terugkeer heeft bereikt.
Dat wijst volgens onderzoekers op een dieper wantrouwen in het Amerikaanse beleid, dat niet uitsluitend aan één president wordt toegeschreven.
Migratie grootste zorg voor Europeanen
Naast internationale spanningen werd in het onderzoek ook gevraagd naar andere bedreigingen voor Europa. Daarbij kwam migratie naar voren als het belangrijkste thema. Gemiddeld noemt 31 procent van de respondenten migratie als de grootste uitdaging voor de komende jaren.
Vooral in het Verenigd Koninkrijk en Spanje leeft dit onderwerp sterk. In het Verenigd Koninkrijk noemt 40 procent van de respondenten migratie als belangrijkste probleem, terwijl dat in Spanje 34 procent is.
Ook hier vormt Polen opnieuw een uitzondering. Daar staan veiligheid en geopolitiek bovenaan de agenda. Poolse respondenten maken zich vooral zorgen over een mogelijke Russische agressie en de kans op gewapende conflicten in Europa.
In Italië vallen juist relatief mildere opvattingen over Rusland op. Daar is het percentage respondenten dat Moskou als grote bedreiging ziet lager dan in andere Europese landen.
Nieuwe geopolitieke verhoudingen
De resultaten van de YouTrend-enquête laten zien dat het geopolitieke landschap in Europa in beweging is. Waar de Verenigde Staten decennialang als vanzelfsprekende bondgenoot werden beschouwd, groeit onder burgers de twijfel over de stabiliteit en betrouwbaarheid van Washington.
Tegelijkertijd is er nog geen duidelijke consensus over de toekomst van de trans-Atlantische relatie. Veel Europeanen blijven ervan uitgaan dat de samenwerking tussen Europa en de Verenigde Staten uiteindelijk zal herstellen.
Toch wijst het onderzoek op een belangrijke ontwikkeling: het vertrouwen in de traditionele bondgenoot is niet langer vanzelfsprekend. In een wereld waarin geopolitieke verhoudingen snel veranderen, lijkt ook de relatie tussen Europa en de Verenigde Staten opnieuw te worden gedefinieerd.
Ontdek meer van HBP Media
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.