UTRECHT, 31 juli 2026 – De inzet van nieuwe wapentechnologieën, zoals maritieme drones, veroorzaakt een sterke stijging in het aantal aanvallen op civiele scheepvaart en olie-installaties. Deze ‘Tanker Wars’ leiden wereldwijd tot wijdverspreide olielekkages. Vredesorganisatie PAX stelt dat beschermde mariene gebieden en de drinkwatervoorziening van miljoenen mensen in gevaar zijn en roept op tot internationale actie.
Escalatie van geweld op zee
In de afgelopen maanden nam de vervuiling in de Perzische Golf, de Straat van Hormuz en de Zwarte Zee fors toe. Waar het jaar ervoor nog sprake was van enkele losse incidenten, werden er in de Perzische Golf tussen 28 februari en 20 juli 2026 liefst 59 aanvallen op civiele schepen geregistreerd. Een groot olielek nabij Bandar Abbas, veroorzaakt door een gezonken Iraans vliegdekschip, zorgde ervoor dat zware stookolie maandenlang door mariene reservaten dreef.
In de Zwarte Zee bereikte het Oekraïense offensief tegen de Russische schaduwvloot intussen een kookpunt. Tussen 7 en 20 juli zijn daar 183 schepen aangevallen, waarvan 114 tankers. Op 16 juli raakten de grote ruwe-olietankers Louise 1 en Banda zwaar beschadigd door drones. Daarnaast stierven de afgelopen jaren al duizenden dolfijnen aan de Oekraïense en Russische kusten door lekkende verouderde tankers en de inzet van militaire sonar.
Wereldwijde impact op natuur en mens
De ecologische ontwrichting beperkt zich niet tot de directe oorlogsgebieden. Olie uit de door de Verenigde Staten getorpedeerde Iraanse tanker DENA stroomde recent een kustnatuurreservaat in Sri Lanka binnen. Voor de kust van Libië vormt een afdrijvende, door Oekraïne geraakte Russische tanker eveneens een aanzienlijke dreiging voor het lokale ecosysteem.
Volgens Rolien Sasse, directeur van PAX, maakt de huidige oorlogsvoering op zee niet alleen menselijke slachtoffers, maar brengt deze ook langdurige schade toe aan ecosystemen. Hierbij worden onder meer de leefgebieden van dolfijnen, schildpadden en zeevogels aangetast. Bovendien komt de ontzilting van zeewater in het gedrang, wat de drinkwatervoorziening voor miljoenen mensen bedreigt.
Internationale bijeenkomst in Jakarta
Het internationaal recht loopt volgens deskundigen sterk achter op de moderne zeeoorlog. Om deze lacune aan te pakken, organiseert het Internationale Rode Kruis van 5 tot 7 augustus 2026 een bijeenkomst in de Indonesische hoofdstad Jakarta. Onder leiding van Indonesië wordt gesproken over een betere toepassing van het oorlogsrecht om de zeeën te beschermen. PAX zal actief deelnemen aan dit overleg.
Aanbevelingen voor betere bescherming
De stichting schuift vijf concrete maatregelen naar voren om verdere milieuschade te voorkomen. Internationale wetgeving, waaronder het VN-Zeerechtverdrag, moet expliciet blijven gelden tijdens conflicten op zee. Ook voor niet-statelijke gewapende groepen dienen de humanitaire verplichtingen verduidelijkt te worden. Verder pleit de vredesorganisatie voor de instelling van gedemilitariseerde ecologische zones, systematische satellietmonitoring van olielekkages volgens UNEP-richtlijnen en de verplichte rapportage van militaire broeikasgasemissies onder het VN-Klimaatverdrag.
Ontdek meer van
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
