China scherpt internetcensuur verder aan: strengere controle op platforms en influencers

AMSTERDAM, 30 november – China staat al jaren bekend om zijn strenge internetcontrole, maar onder leiding van president Xi Jinping gaan de duimschroeven opnieuw stevig aan. De Chinese overheid heeft aangekondigd dat het toezicht op online platforms, influencers en grote mediabureaus die online creators beheren, verder wordt verscherpt. Met deze maatregel wil Peking een nog hechtere greep krijgen op de digitale informatiestroom en de publieke opinie binnen de landsgrenzen.

Xi Jinping wil uitsluitend ‘positieve content’

De nieuwe richtlijnen komen boven op het al bestaande systeem van zware censuur, dat bekendstaat als de ‘Great Firewall’. In China zijn populaire buitenlandse apps zoals Facebook, Instagram, X (Twitter), YouTube en WhatsApp al lange tijd geblokkeerd. Ook buitenlandse filmstudio’s moeten zich vaak aanpassen aan de eisen van de Communistische Partij om toegang te behouden tot de lucratieve Chinese markt. Aanpassingen in scripts, het vermijden van politieke onderwerpen of het benadrukken van Chinese heldendaden zijn geen uitzondering.

In de nieuwste instructies van Xi Jinping staat dat online platforms en contentmakers zich moeten richten op het verspreiden van “positieve energie” en “maatschappelijk verantwoord gedrag”. De overheid wil dat bloggers, influencers en MCN-bureaus actief bijdragen aan de politieke doelen en sociale stabiliteit van het land. Negatieve berichtgeving, kritiek op de overheid of gevoelige politieke onderwerpen worden hierdoor nog verder onder druk gezet.

Influencers moeten voortaan aantonen dat zij “sociale verantwoordelijkheid” dragen. Dat betekent onder meer dat zij geen content mogen plaatsen die “de nationale veiligheid schaadt”, “de publieke moraal aantast” of “afbreuk doet aan de sociale harmonie”. Wie zich niet aan de regels houdt, riskeert verwijdering van platforms, verlies van inkomsten of zelfs juridische stappen.

Voor MCN-bureaus – de bedrijven die influencers en livestreamers beheren – komt er eveneens streng toezicht. Zij moeten actief voorkomen dat hun aangesloten creators verboden onderwerpen bespreken of verkeerde informatie verspreiden. De bureaus worden geacht interne controlesystemen te ontwikkelen, anders kunnen licenties worden ingetrokken.

Gevolgen voor Chinese internetgebruikers

Voor de honderden miljoenen Chinese internetgebruikers zal de ruimte voor vrije meningsuiting nog verder krimpen. Discussies over politiek, mensenrechten, protesten of economische tegenvallers worden al zwaar gemonitord, maar in de nieuwe fase van censuur moeten zelfs neutrale of licht kritische geluiden worden ingeperkt. Platforms worden verantwoordelijk gehouden voor alles wat gebruikers plaatsen, waardoor zij steeds voorzichtiger worden.

Ook buitenlandse bedrijven die actief willen blijven in China, zullen opnieuw hun strategie moeten herzien. Het aanpassen van content, producten en marketing aan de wensen van de partijleiding blijft noodzakelijk om niet geblokkeerd te worden.

China’s greep op informatie wordt nog steviger

Met de nieuwe maatregelen onderstreept Xi Jinping dat hij de controle over de informatiestromen centraal stelt in zijn machtsvoering. Terwijl veel landen inzetten op transparantie en digitale vrijheid, kiest China voor een nog strakker gereguleerd en gecensureerd internet. Daarmee wordt de kloof tussen open en gesloten digitale samenlevingen steeds groter.

China’s internetcensuur was al streng – nu wordt het nog strikter.