Netbeheerder Enexis heeft in september 33 nieuwe knelpunten op het elektriciteitsnet gemeld. De problemen doen zich voor in Groningen, Drenthe, Overijssel, Noord-Brabant en Limburg. Vooral in Limburg is ook de ruimte voor het terugleveren van elektriciteit een aandachtspunt. De ontwikkelingen komen op een moment dat huishoudens met zonnepanelen zich voorbereiden op het verdwijnen van de salderingsregeling per 1 januari 2027.
Drie Limburgse knelpunten bij teruglevering
De 33 nieuwe knelpunten bevinden zich op delen van het midden- en hoogspanningsnet. De betreffende gebieden gaan volgens Enexis van congestiefase 0 naar fase 1a en kleuren daardoor oranje op de capaciteitskaart van de netbeheerder. Klanten die al op een wachtlijst staan, blijven daar voorlopig op staan.
Het grootste deel van de nieuwe knelpunten ligt in Overijssel. Daar gaat het volgens Solar & Storage Magazine om 26 netdelen. Vier van de 33 nieuwe knelpunten hebben specifiek betrekking op het terugleveren van elektriciteit.
Een daarvan bevindt zich bij station Haps in Noord-Brabant. De overige drie liggen in Limburg, bij de stations Horst, Kelpen en Weertheide. Bij Nederweert is daarnaast opnieuw onderzoek gedaan naar mogelijkheden voor extra teruglevercapaciteit. Daar werd geen extra ruimte gevonden.
Salderingsregeling stopt in 2027
De ontwikkelingen op het elektriciteitsnet zijn relevant voor huishoudens met zonnepanelen. Vanaf 1 januari 2027 verdwijnt de salderingsregeling. Daardoor kan teruggeleverde zonnestroom niet langer worden weggestreept tegen elektriciteit die op een ander moment uit het net wordt afgenomen.
Zonnepaneelbezitters krijgen vanaf 2027 nog wel een vergoeding voor elektriciteit die zij terugleveren. Tot 2030 moet die vergoeding volgens de Rijksoverheid minimaal 50 procent bedragen van het kale leveringstarief. Energieleveranciers mogen daarnaast onder voorwaarden kosten voor teruglevering in rekening brengen.
Door het verdwijnen van salderen wordt het financieel belangrijker om een groter deel van de zelf opgewekte zonnestroom direct in de woning te gebruiken. Apparaten zoals een wasmachine, vaatwasser, warmtepomp of elektrische auto kunnen bijvoorbeeld vaker worden gebruikt of geladen op momenten dat zonnepanelen veel elektriciteit produceren.
Thuisbatterij krijgt grotere rol
Een thuisbatterij kan zonnestroom die overdag niet direct wordt gebruikt tijdelijk opslaan. Die elektriciteit kan vervolgens bijvoorbeeld ’s avonds worden gebruikt.
Dat betekent niet automatisch dat een thuisbatterij voor ieder huishouden financieel aantrekkelijk is. Het resultaat hangt onder meer af van het stroomverbruik, de hoeveelheid opgewekte elektriciteit, energieprijzen, terugleververgoedingen en de aanschafkosten van de batterij.
Door het einde van de salderingsregeling en de toenemende drukte op het elektriciteitsnet groeit wel de aandacht voor het combineren van zonnepanelen met energieopslag. Ook installateurs bieden hiervoor steeds vaker gecombineerde oplossingen aan. In Limburg is daarover onder meer informatie beschikbaar bij Rodotec. Rodotec: zonnepanelen en thuisbatterij in Limburg
Meer dan 200.000 aanvragen bij Enexis
De druk op het netwerk wordt niet alleen veroorzaakt door het terugleveren van zonnestroom. Ook de vraag naar nieuwe en zwaardere elektriciteitsaansluitingen neemt sterk toe.
Enexis ontving voor 1 juli meer dan 200.000 aanvragen voor nieuwe of zwaardere kleinverbruikaansluitingen. Daaronder vallen ongeveer 140.000 nieuwbouwwoningen die onder een overgangsregeling vallen en circa 60.000 andere kleine aansluitingen.
Voor ongeveer 54.000 van de aangemelde nieuwbouwwoningen is direct capaciteit beschikbaar. Voor ruim 85.000 woningen is op dit moment onvoldoende ruimte op het elektriciteitsnet. Deze projecten worden op een wachtlijst geplaatst.
Enexis begint vanaf oktober met het vrijgeven van een deel van de eerder gereserveerde capaciteit. Klanten met een maatschappelijke prioriteit komen daarbij als eerste aan de beurt.
Capaciteit Noord-Brabant later beschikbaar
Ook in Noord-Brabant blijven de problemen voorlopig merkbaar. Extra transportcapaciteit voor het terugleveren van elektriciteit komt daar later beschikbaar dan eerder werd aangenomen.
Aanvankelijk verwachtte Enexis eind 2026 of begin 2027 capaciteit beschikbaar te kunnen stellen. Die planning is verschoven naar het tweede kwartaal van 2027. Vooraf zijn aanvullende technische controles en berekeningen nodig.
Ook tijdens koude winterdagen kan het stroomnet onder grote druk komen te staan. Enexis neemt daarom op tientallen locaties aanvullende maatregelen om pieken in het elektriciteitsgebruik op te vangen. In het uiterste geval kan een deel van het netwerk preventief worden uitgeschakeld om schade en langdurige stroomuitval te voorkomen.
Limburg test slimme thuisbatterijen
In Limburg loopt ondertussen een proef van Enexis en HomeWizard met plug-in-thuisbatterijen. Daarbij wordt onderzocht of huishoudens met zonnepanelen hun batterij zo kunnen laden en ontladen dat pieken op het stroomnet worden verminderd.
De batterij wordt daarbij niet rechtstreeks door Enexis aangestuurd. HomeWizard regelt de werking, rekening houdend met de instellingen van de gebruiker. Enexis onderzoekt vervolgens wat het effect daarvan op het elektriciteitsnet is.
De pilot richt zich specifiek op Limburg, omdat daar veel huishoudens zonnepanelen hebben en het elektriciteitsnet op verschillende plaatsen zwaar wordt belast. De proef moet meer duidelijkheid geven over de vraag welke bijdrage thuisbatterijen kunnen leveren aan het verminderen van netcongestie.
Capaciteitskaart laat knelpunten zien
Enexis houdt op een online capaciteitskaart bij waar voldoende transportcapaciteit beschikbaar is en waar sprake is van netcongestie. De situatie kan daarbij per gebied en per type transport verschillen.
Een gebied kan bijvoorbeeld nog ruimte hebben voor elektriciteitsverbruik, terwijl de mogelijkheden voor teruglevering beperkt zijn. Andersom kunnen eveneens beperkingen gelden.
De 33 nieuwe knelpunten onderstrepen volgens de netbeheerder dat uitbreiding en verzwaring van het elektriciteitsnet noodzakelijk blijven. Door de groei van woningbouw, zonnepanelen, warmtepompen en elektrisch vervoer neemt zowel de vraag naar elektriciteit als de belasting van het netwerk verder toe.
Ontdek meer van HBP Media
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
