Hitte dreigt Europese economie hard te raken

AMSTERDAM, 29 mei 2026 – Europa stevent af op een hete en dure toekomst. Grote Europese economieën kunnen tussen 2026 en 2030 fors aan groei verliezen als de komende jaren net zo extreem warm worden als de heetste jaren sinds 2014. Dat stelt kredietverzekeraar Allianz Trade op basis van onderzoek van Allianz Research.

Volgens de berekeningen kunnen landen als Frankrijk, Duitsland, Italië en Spanje in vijf jaar tijd 5 tot 7 procent aan economische groei mislopen. De verliezen lopen daarmee op tot honderden miljarden. Ook Nederland wordt volgens Allianz Trade in toenemende mate geraakt door extreme hitte, al zijn de gevolgen hier minder zwaar dan in Zuid-Europa.

“Waar hittegolven vroeger als incident werden gezien, is het nu een structureel risico dat de Europese economie afremt,” zegt Johan Geeroms, Director Risk Underwriting Benelux bij Allianz Trade. “Het gaat niet om één hete zomer, maar om een blijvende groeiremmer die jaar op jaar miljarden kost.”

Arbeidsproductiviteit daalt bij extreme warmte

De economische schade door hitte ontstaat vooral doordat arbeidsproductiviteit terugvalt. Volgens Allianz Research daalt de productie per gewerkt uur met ongeveer 3 procent per extra graad tussen 30 en 35 graden. Vooral sectoren waarin veel buitenwerk of fysiek werk wordt verricht, worden daardoor geraakt.

Daarbij gaat het onder meer om bouw, logistiek, industrie, landbouw en transport. Ook kantoren, distributiecentra en fabrieken krijgen te maken met hogere kosten door koeling, ventilatie en aanpassing van werktijden. Tegelijkertijd kunnen lage waterstanden in rivieren de binnenvaart verstoren en de aanvoer van grondstoffen of goederen vertragen.

Volgens Geeroms raakt de eerste klap vooral de winstgevendheid van bedrijven. Daarna volgt druk op de koopkracht van huishoudens. “De klap komt eerst bij de winstgevendheid van bedrijven en daarna bij de koopkracht van huishoudens,” aldus Geeroms.

Honderden miljarden aan productieverlies

Allianz Trade heeft doorgerekend wat er gebeurt als de vijf heetste jaren sinds 2014 in elk land opnieuw optreden in de periode 2026 tot en met 2030. De uitkomst is volgens de kredietverzekeraar fors.

Frankrijk kan in vijf jaar ongeveer 240 miljard dollar aan productie verliezen. Voor Duitsland komt het verlies uit op 131 miljard dollar. Italië kan volgens de berekeningen 147 miljard dollar kwijtraken en Spanje 120 miljard dollar. Buiten Europa wordt ook Japan zwaar getroffen, met een mogelijk productieverlies van 354 miljard dollar.

In veel landen daalt de investeringsvraag harder dan de consumptie. Volgens Allianz Trade kan de terugval van investeringen oplopen tot bijna 15 procent onder het normale niveau. Dat wijst erop dat bedrijven bij structurele hitte niet alleen tijdelijk minder produceren, maar ook terughoudender worden met uitbreiding, vernieuwing en langlopende projecten.

Hitte als risicoparagraaf voor bedrijven

Volgens Geeroms moeten bedrijven hittegolven niet langer behandelen als een uitzonderlijke weersituatie. Extreme warmte hoort volgens hem thuis in de risicomodellen van bestuurders, financieel directeuren en riskmanagers.

“Hitte is geen weerbericht meer, maar een risicoparagraaf,” zegt Geeroms. “CFO’s en riskmanagers moeten hittegolven net zo serieus modelleren als rente, energieprijzen en vraaguitval. Gebeurt dat niet, dan worden bedrijven jaar op jaar verrast door productiviteitsverlies, hogere kosten en druk op marges.”

Voor bedrijven betekent dat onder meer dat zij moeten kijken naar werktijden, koeling, voorraadbeheer, leveringsketens en de kwetsbaarheid van gebouwen en machines. Ook contracten, verzekeringen en financiering kunnen volgens Allianz Trade gevoeliger worden voor klimaatrisico’s.

Nederland kwetsbaar door logistieke economie

Nederland komt in de studie minder extreem naar voren dan Zuid-Europa, maar is volgens Allianz Trade niet veilig. Door de open economie en de grote rol van transport, havens, binnenvaart en distributie kan extreme hitte ook hier snel economische schade veroorzaken.

“Ook voor Nederland is elke hittedag pure kostentijd,” zegt Geeroms. “Bij temperaturen boven de 32 graden valt de productiviteit in sectoren als bouw, logistiek en industrie hard terug. Zo’n hete dag kun je zien alsof het een halve stakingsdag is.”

Nederland is volgens hem extra kwetsbaar doordat verstoringen in infrastructuur direct doorwerken in handelsstromen. “Als spoor, weg en binnenvaart haperen door hitte, raakt dat meteen de export, de havens en uiteindelijk de orderportefeuilles van duizenden bedrijven.”

Druk op energievoorziening neemt toe

Extreme hitte zorgt daarnaast voor extra druk op de energievoorziening. Door massaal gebruik van airco’s, ventilatie- en koelinstallaties stijgt de vraag naar stroom juist op dagen waarop het energiesysteem zelf kwetsbaarder is.

Geeroms wijst erop dat elektriciteitscentrales bij extreme hitte soms moeten terugschakelen door problemen met koeling. “Bij extreme hitte ontstaat een bizarre spagaat. Juist op de dagen dat de vraag naar stroom explodeert, moeten sommige centrales terugschakelen vanwege gebrek aan koeling. Het systeem piept en kraakt precies wanneer het het hardst nodig is.”

Dat risico speelt niet alleen bij huishoudens, maar ook bij kantoren, datacenters, ziekenhuizen, distributiecentra en industriële bedrijven. Uitval of beperkingen in de stroomvoorziening kunnen daardoor leiden tot productieverlies, vertragingen en hogere kosten.

Ook overheden voelen gevolgen

De gevolgen van hitte blijven niet beperkt tot bedrijven en huishoudens. Ook overheden krijgen volgens Allianz Trade te maken met hogere kosten. Minder economische groei en lagere productiviteit drukken de belastinginkomsten, terwijl uitgaven aan zorg, sociale ondersteuning en noodreparaties aan infrastructuur kunnen stijgen.

Hitte kan onder meer leiden tot meer gezondheidsklachten, schade aan wegen en spoor, extra druk op hulpdiensten en aanpassingen in publieke gebouwen. Daarmee wordt extreme warmte niet alleen een klimaat- en bedrijfsrisico, maar ook een begrotingsrisico.

Volgens Allianz Trade is het daarom noodzakelijk dat bedrijven en overheden zich beter voorbereiden. Zonder aanpassing kunnen hete jaren steeds vaker leiden tot lagere groei, hogere kosten en toenemende druk op investeringen.