EINDHOVEN, 9 maart 2026 – In Eindhoven is het startsein gegeven voor de bouw van een Europese proeffabriek voor fotonische chips. Het consortium PIXEurope realiseert daar, samen met partners in Enschede, nieuwe faciliteiten waarmee Nederlandse bedrijven en onderzoekers hun kennis sneller kunnen omzetten in concrete toepassingen en productie op grotere schaal.
De investering in het Nederlandse deel van de proefproductielijn bedraagt in totaal 172 miljoen euro. Daarvan komt 86 miljoen euro van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, 66 miljoen euro uit het Europese innovatieprogramma Chips Joint Undertaking (Chips JU) en 20 miljoen euro van het ministerie van Defensie.
Wat fotonica bijzonder maakt
Fotonica is een technologie die licht gebruikt in plaats van elektronen om informatie over te brengen. Daardoor kunnen grotere hoeveelheden data tegelijk en over langere afstanden worden verzonden. Volgens betrokken partijen levert dat technologie op die sneller, energiezuiniger en goedkoper kan zijn.
Fotonische chips gelden daarom als belangrijk voor toepassingen in onder meer telecommunicatie zoals 6G, kunstmatige intelligentie, quantumtechnologie, ruimtevaart, defensie en medische diagnostiek. Ook kunnen ze bijdragen aan veiligere zelfrijdende voertuigen, betere data-infrastructuur en efficiëntere voedselproductie.
Europese concurrentiepositie versterken
De Nederlandse hightechsector wil met deze proeffabriek zijn sterke internationale positie behouden en uitbouwen. Nederland geldt al langer als een van de koplopers op het gebied van geïntegreerde fotonica. Met een proefproductielijn kunnen innovaties niet alleen in laboratoria worden ontwikkeld, maar ook sneller richting markt en industrie worden gebracht.
Minister Herbert van Economische Zaken en Klimaat noemt de investering belangrijk voor de toekomst van Nederland en Europa. Volgens hem moet de stap van kennis en innovatie naar concrete toepassingen ervoor zorgen dat Europa een sterke concurrentiepositie opbouwt in deze sleuteltechnologie. Dat is volgens de minister van belang voor toekomstige banen, inkomsten, maatschappelijke oplossingen en de nationale veiligheid.
Rol voor Eindhoven en Enschede
De faciliteiten worden gerealiseerd door TNO, in samenwerking met de Technische Universiteit Eindhoven en de Universiteit Twente. Daarmee krijgen zowel Eindhoven als Enschede een belangrijke rol in de verdere ontwikkeling van fotonische chips.
Ook het Nederlandse bedrijfsleven moet van de nieuwe proefproductielijn profiteren. Binnen het Nationaal Groeifonds-project PhotonDelta werken tientallen mkb-bedrijven al samen met technologiepartners en kennisinstellingen. Bedrijven zoals Smart Photonics behoren tot de partijen die gebruik kunnen maken van de nieuwe faciliteiten.
Onderdeel van Europese samenwerking
Het consortium PIXEurope bestaat uit partijen uit elf Europese lidstaten. In november 2024 sprak het Europese samenwerkingsverband Chips JU al de voorkeur uit voor deze proefproductielijn voor fotonische chips. De samenwerking moet ervoor zorgen dat Europa minder afhankelijk wordt van andere werelddelen voor cruciale halfgeleidertechnologie.
Met de investering hopen Nederland en de Europese partners niet alleen technologische kennis vast te houden, maar ook een nieuwe industriële keten op te bouwen. De proeffabriek moet zo de weg vrijmaken voor bredere toepassing van fotonische chips in uiteenlopende sectoren.
Kort overzicht
Nederland investeert 172 miljoen euro in een proeffabriek voor fotonische chips in Eindhoven en Enschede, bedoeld om innovatie sneller naar markt en productie te brengen.
Ontdek meer van
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
