Nieuwe olie- en gasvondsten geven Suriname miljardenperspectief

PARAMARIBO – Nieuwe olie- en gasvondsten voor de kust van Suriname vergroten de kans dat het Zuid-Amerikaanse land uitgroeit tot een belangrijke energieproducent. De ontdekkingen kunnen de overheid op termijn miljarden opleveren, maar vormen nog geen garantie voor brede welvaart onder de bevolking.

Het Maleisische staatsenergiebedrijf Petronas maakte eind juni bekend dat in het Surinaamse offshoregebied Blok 52 twee nieuwe vondsten zijn gedaan. Daarnaast leverde onderzoek bij een eerder aangeboord olieveld positieve resultaten op. Volgens het bedrijf zijn bij acht succesvolle boorputten gezamenlijk meer dan één miljard vaten olie-equivalent aan winbare hulpbronnen aangetoond.

Zowel olie als aardgas aangetroffen

Bij de exploratieput Caiman-1 werden op verschillende diepten oliehoudende zandsteenlagen gevonden. De put werd geboord in ongeveer 90 meter diep water en bereikte een totale diepte van ruim vijf kilometer.

De tweede ontdekking werd gedaan bij de put Swartzia Aspasia Complex-1, ongeveer acht kilometer ten oosten van het eerder ontdekte gasveld Sloanea. Daar werden gasvoerende zandsteenlagen aangetroffen. Productietests wezen volgens Petronas op een goede doorlaatbaarheid en een sterke mogelijke gasproductie.

Ook de resultaten van de beoordelingsput Roystonea-2 waren positief. Die put bevestigde dat de oliehoudende reservoirs verder doorlopen dan eerder werd aangenomen. Petronas bezit 80 procent van Blok 52. De overige 20 procent is in handen van Paradise Oil Company, een dochteronderneming van het Surinaamse staatsbedrijf Staatsolie.

De hoeveelheid van meer dan één miljard vaten olie-equivalent moet niet worden verward met direct beschikbare of bewezen commerciële reserves. Een deel van de hulpbronnen moet nog verder worden onderzocht. Ook zijn ontwikkelingsplannen, investeringsbesluiten, vergunningen en productie-installaties nodig voordat olie of gas daadwerkelijk kan worden verkocht.

Besluit over gasproject verwacht

Het Sloanea-gasveld in hetzelfde blok werd in november 2025 commercieel verklaard. Petronas streeft ernaar om voor het einde van 2026 een definitief investeringsbesluit te nemen. Een mogelijke ontwikkeling bestaat uit gasputten, onderzeese leidingen en een drijvende installatie voor de productie en export van vloeibaar aardgas.

Bij een positief besluit zou de eerste gasproductie rond 2030 kunnen beginnen. Wanneer ook de aangetroffen olie commercieel winbaar blijkt, kan Blok 52 worden ontwikkeld voor zowel olie- als gasexport.

De Surinaamse regering ziet aardgas niet alleen als exportproduct. Gas kan ook worden gebruikt voor elektriciteitsproductie en de ontwikkeling van onder meer de bauxiet- en petrochemische industrie. Tegelijkertijd probeert Staatsolie nieuwe energiebedrijven aan te trekken voor andere offshoregebieden. Daarvoor is een open vergunningsronde opgezet voor ruim 70.000 vierkante kilometer zeegebied.

GranMorgu moet in 2028 olie leveren

Los van de vondsten in Blok 52 wordt in Blok 58 gewerkt aan het GranMorgu-project. Dat is het eerste grote offshore-olieproject van Suriname. Het project wordt geleid door TotalEnergies, samen met het Amerikaanse APA Corporation en Staatsolie.

De winbare hoeveelheid olie in de velden Sapakara en Krabdagu wordt geschat op bijna 760 miljoen vaten. De totale investering bedraagt ongeveer 10,5 miljard dollar. De productie moet in 2028 beginnen en kan oplopen tot ongeveer 220.000 vaten olie per dag.

Voor de verwerking en opslag van de olie wordt een drijvend productieplatform gebouwd. Het Nederlandse SBM Offshore en Technip Energies kregen hiervoor een contract ter waarde van meer dan 1 miljard euro. SBM Offshore zal het platform na de ingebruikname ook gedurende de eerste jaren beheren en onderhouden.

Het drijvende platform krijgt een opslagcapaciteit van ongeveer twee miljoen vaten olie. Het ontwerp maakt het bovendien mogelijk om later andere nabijgelegen olievelden aan te sluiten. Daardoor kan de productieduur van het project worden verlengd.

Grote gevolgen voor kleine economie

De investeringen zijn uitzonderlijk groot in verhouding tot de omvang van de Surinaamse economie. TotalEnergies verwacht dat tussen 1 miljard en 1,5 miljard dollar lokaal wordt besteed. Het project kan volgens het energiebedrijf direct en indirect meer dan 6.000 banen opleveren.

Suriname telt ongeveer 634.000 inwoners en is nu al sterk afhankelijk van natuurlijke hulpbronnen. Mijnbouw is goed voor meer dan 80 procent van de export en bijna de helft van de overheidsinkomsten. Hierdoor is het land kwetsbaar voor schommelende grondstofprijzen en economische tegenvallers.

Olie- en gasinkomsten kunnen worden gebruikt voor infrastructuur, onderwijs, gezondheidszorg, woningbouw en schuldaflossing. Ook kunnen de inkomsten de buitenlandse valutareserves versterken en nieuwe investeringen aantrekken.

De omvang van de uiteindelijke opbrengsten blijft echter afhankelijk van de olie- en gasprijzen, productiekosten, belastingen, royalty’s en de verdeling van inkomsten tussen de staat en de betrokken energiebedrijven.

Waarschuwing voor Dutch disease

Een snelle toestroom van oliedollars kan ook nadelige gevolgen hebben. Dit economische verschijnsel staat bekend als Dutch disease. Door hogere overheidsuitgaven, stijgende lonen en een sterkere munt kunnen andere exportsectoren hun concurrentiepositie verliezen.

Landbouwproducten, industrie en toeristische diensten kunnen daardoor duurder worden ten opzichte van producten uit andere landen. Tegelijk kunnen werknemers en investeringen verschuiven naar de energiesector en de bouw. De olie-industrie zelf is kapitaalintensief en levert daardoor niet automatisch voldoende structurele werkgelegenheid voor de hele bevolking op.

Staatsolie-directeur Annand Jagesar waarschuwde eerder eveneens voor hogere woningprijzen, duurdere goederen en een te sterke afhankelijkheid van olie. Volgens hem kan het risico niet volledig worden weggenomen, maar wel worden beperkt door zorgvuldig overheidsbeleid.

Beheer bepaalt uiteindelijke opbrengst

De belangrijkste uitdaging ligt daarom niet alleen op zee, maar ook bij de Surinaamse overheid en instituties. Een deel van de inkomsten kan worden ondergebracht in een onafhankelijk spaar- en stabilisatiefonds. Door geld geleidelijk uit te geven, kan worden voorkomen dat de binnenlandse economie oververhit raakt.

Transparante contracten, openbare rapportages en onafhankelijk toezicht zijn nodig om corruptie en politieke verspilling te beperken. Investeringen in onderwijs en vakopleidingen moeten ervoor zorgen dat Surinamers zelf kunnen profiteren van banen en opdrachten in de energiesector.

Daarnaast blijft economische spreiding noodzakelijk. Landbouw, toerisme, technologie, duurzame energie en lokale industrie moeten zich blijven ontwikkelen. De olie- en gasvoorraden zijn eindig, terwijl de inkomsten bovendien sterk kunnen veranderen door lagere energieprijzen of een wereldwijde overstap naar schonere energie.

De nieuwe olie- en gasvondsten bieden Suriname daarmee een uitzonderlijke economische kans. Of de miljarden uiteindelijk leiden tot blijvende welvaart, hangt vooral af van de manier waarop het land de inkomsten verdeelt, spaart en investeert.