Ontslag op staande voet: eenvoudige diefstal leidt tot rechtszaak

Duidelijk beleid essentieel

AMSTERDAM, 20 november 2025 – Werkgevers grijpen regelmatig in wanneer werknemers zonder toestemming goederen of producten meenemen van de werkvloer. Vaak wordt dan gekozen voor een ontslag op staande voet. Toch blijkt uit jurisprudentie dat zo’n drastische maatregel pas standhoudt wanneer het beleid rondom het belang van dat verbod helder is, goed gecommuniceerd en consequent toegepast. De lat hiervoor ligt hoog — zo blijkt uit recente uitspraken.

Een aansprekend voorbeeld: een 48-jarige schoonmaker die na twaalf jaar dienst werd ontslagen op staande voet omdat hij statiegeldblikjes ter waarde van circa 35 euro meenam van de werkplek. De kantonrechter in deze zaak oordeelde dat het ontslag onterecht was: het bedrijfsreglement was onvoldoende duidelijk, de werknemer had jarenlang goed gefunctioneerd, en de werkgever had het zerotolerance-beleid niet adequaat onderbouwd.

Dit toont aan dat het enkel vaststellen van een verbod op “het meenemen van zaken met geringe waarde” niet voldoende is; het beleid moet onderbouwd zijn, kenbaar gemaakt, en consequent toegepast.

“Een beetje stelen” telt ook

Het is van belang dat werknemers weten dat ook het meenemen van zaken met geringere waarde — bijvoorbeeld statiegeldverpakkingen of kleine voorwerpen — kan leiden tot ontslag op staande voet. Het gaat hier dus niet alleen om grote bedragen of om ernstige diefstallen. Werkgevers moeten in hun beleid expliciet aangeven dat ook zulke “kleine” vergrijpen niet worden geaccepteerd.

Maar zoals het voorbeeld laat zien: de werknemer zei de flesjes en blikjes te hebben gevonden in een prullenbak, niet in een officiële verzamelbak, en was zich niet bewust van een verbod. De rechter oordeelde dat de werkgever onvoldoende had laten merken dat hij zich onmiddellijk moest onthouden van nemen van dergelijke objecten.

Daarom geldt: regels moeten helder geformuleerd zijn — zoals “het meenemen van gevonden statiegeldverpakkingen is verboden” — én de consequenties moeten duidelijk zijn vastgesteld, gecommuniceerd en toegepast. Daarnaast is het belangrijk dat het beleid geldt voor álle werknemers, zonder uitzonderingen.

Gevolgen voor de werkgever zijn fors

Wanneer een werkgever een ontslag op staande voet uitspreekt terwijl het niet voldoet aan de strenge voorwaarden, kan dat grote financiële gevolgen hebben. In de genoemde casus werd de werkgever veroordeeld tot het betalen van loon over de opzegtermijn, een transitievergoeding én een billijke vergoeding — totaal ruim 35.000 euro.

Dit benadrukt dat een onzorgvuldig uitgevoerd ontslag op staande voet niet alleen reputatieschade kan opleveren, maar ook aanzienlijke kosten voor de werkgever. Het is dus geen stap die lichtvaardig genomen moet worden.

Bij twijfel: niet doen

Ook wanneer het beleid wél helder is en de werknemer formeel op de hoogte is gesteld, kunnen bijzondere omstandigheden het ontslag alsnog ondraaglijk maken. In de praktijk betekent dit dat werkgevers bij twijfel beter níet tot ontslag op staande voet kunnen overgaan. Veel veiliger is om eerst een grondig onderzoek te doen, de werknemer te horen, en desnoods een maatregel te kiezen met opzegtermijn of een andere sanctie.

De rechter benadrukt dat de drempel voor ontslag op staande voet hoog ligt vanwege de zware consequenties voor de werknemer (geen WW-uitkering, geen transitievergoeding, direct einde dienstverband).

Praktische tips voor werkgevers

• Formuleer een helder beleid: leg uit wat onder “meenemen van producten/goederen” valt, ook bij geringe waarde.
• Communiceer het beleid actief: vermeld het in het arbeidscontract, personeelsreglement en bespreek het in bijvoorbeeld functioneringsgesprekken of toolbox-meetings.
• Zorg voor gelijke toepassing: voer het beleid consequent uit bij alle medewerkers, ongeacht functie of dienstjaren.
• Documenteer meldingen en waarschuwingen: als een werknemer ervan op de hoogte is en herhaalt, versterkt dat het standpunt.
• Bij twijfel: kies een minder ingrijpende maatregel dan ontslag op staande voet, of schakel juridisch advies in.