DEN HAAG – De Nationale Postcode Loterij en VriendenLoterij mogen niet meer dan 69 trekkingen per jaar organiseren. De Afdeling bestuursrechtspraak heeft het hoger beroep van beide loterijen ongegrond verklaard. Daarmee blijft het maximum dat de Kansspelautoriteit (Ksa) aan de vergunningen heeft verbonden in stand.
De loterijen wilden het voorschrift laten schrappen of het maximum verhogen naar 379 trekkingen per jaar. Volgens de hoogste bestuursrechter vormt de beperking weliswaar een belemmering van het vrije dienstenverkeer binnen de Europese Unie, maar is die beperking gerechtvaardigd en niet onevenredig.
Vergunning voor maximaal 69 trekkingen
De Ksa verleende de Nationale Postcode Loterij en VriendenLoterij op 21 oktober 2021 ieder een vergunning voor niet-incidentele loterijen. De vergunningen gelden voor de periode van 1 januari 2022 tot en met 31 december 2026.
Aan beide vergunningen werd de voorwaarde verbonden dat maximaal 69 trekkingen per jaar mogen worden georganiseerd. Dat aantal bestaat volgens de Ksa uit maximaal รฉรฉn trekking per week, รฉรฉn per maand en รฉรฉn per kwartaal.
De loterijen maakten bezwaar tegen deze beperking. Nadat de Ksa de bezwaren in maart 2022 ongegrond had verklaard, stapten zij naar de rechtbank Amsterdam. Die stelde de Kansspelautoriteit in augustus 2024 in het gelijk.
Deelnemen vanuit andere EU-landen mogelijk
In hoger beroep voerden de loterijen onder meer aan dat het maximum in strijd is met het Europese recht op vrij verkeer van diensten.
De Afdeling bestuursrechtspraak volgt de rechtbank niet volledig in haar eerdere redenering hierover. Tijdens de behandeling bleek dat deelnemers vanuit een buitenlands adres kunnen meespelen wanneer zij beschikken over een Nederlands bankrekeningnummer.
Daardoor is volgens de Afdeling geen sprake van een uitsluitend Nederlandse situatie. Het Europese recht over het vrije verkeer van diensten is daarom wel van toepassing.
Het maximum van 69 trekkingen vormt volgens de bestuursrechter ook daadwerkelijk een beperking van dat vrije dienstenverkeer.
Beperking volgens rechter gerechtvaardigd
Dat betekent echter niet dat het voorschrift moet verdwijnen. Beperkingen mogen onder Europees recht worden toegestaan wanneer zij een algemeen belang dienen en niet verder gaan dan noodzakelijk.
Het Nederlandse kansspelbeleid richt zich onder meer op consumentenbescherming, het tegengaan van gokverslaving en het voorkomen van criminaliteit en illegaal gokken.
Volgens de Afdeling past het maximum aantal trekkingen binnen die doelstellingen.
Verschil met online kansspelen toegestaan
De loterijen wezen erop dat aanbieders van online kansspelen niet te maken hebben met een vergelijkbaar maximum aan winmomenten. Ook voerden zij aan dat Lotto aanzienlijk meer trekkingen mag organiseren.
Volgens de bestuursrechter betekent dat verschil niet automatisch dat sprake is van strijdig of inconsistent beleid.
Online kansspelen hebben volgens de uitspraak andere kenmerken. Spelers kunnen daar op ieder moment deelnemen en er zit doorgaans weinig tijd tussen inzet, winst en verlies. Bij goededoelenloterijen zit meestal aanzienlijk meer tijd tussen deelname en trekking.
Ook speelt volgens de Afdeling mee dat de regulering van online kansspelen mede is bedoeld om spelers weg te leiden van illegale aanbieders en naar legaal, gecontroleerd aanbod te brengen.
Geen ruimte voor honderden extra trekkingen
De Nationale Postcode Loterij en VriendenLoterij wilden het maximum verhogen naar 379 trekkingen per jaar. Volgens de Ksa zou een sterke uitbreiding van het aantal trekkingen de werking van het Nederlandse kansspelbeleid kunnen verzwakken.
Wanneer meerdere loterijen dagelijks trekkingen zouden organiseren, bestaat volgens de toezichthouder het risico dat het bestaande legale aanbod minder effectief wordt in het aantrekken van spelers die anders bij illegale kansspelen terechtkomen.
De Afdeling acht die redenering niet onaannemelijk.
Maximum bestaat sinds 2017
Het maximum van 69 trekkingen geldt sinds 1 januari 2017. Daarvoor lag het maximale aantal aanzienlijk lager, namelijk op zestien trekkingen per jaar.
Volgens de Ksa hebben de betrokken loterijen het huidige maximum van 69 trekkingen bovendien nooit volledig benut. Ook uit hun omzet blijkt volgens de toezichthouder niet dat hun spelaanbod door het maximum onder grote druk staat.
De bestuursrechter ziet daarom geen aanleiding om te oordelen dat de Ksa verplicht was een veel hoger maximum vast te stellen.
Economisch belang weegt niet zwaarder
De loterijen stelden verder dat de beperking hun bedrijfsvoering belemmert en dat onvoldoende rekening is gehouden met hun economische belangen.
Ook dat argument overtuigt de Afdeling niet. Volgens de rechter hebben de loterijen onvoldoende onderbouwd waarom hun economische belangen zwaarder zouden moeten wegen dan de belangen die met het Nederlandse kansspelbeleid worden nagestreefd.
Daarbij gaat het onder meer om het beschermen van consumenten en het sturen van spelers richting legaal en gereguleerd kansspelaanbod.
Hoger beroep ongegrond
De Afdeling concludeert uiteindelijk dat het maximum van 69 trekkingen het vrije dienstenverkeer niet onevenredig belemmert.
Ook de bezwaren van de loterijen over de motivering en zorgvuldigheid van de besluiten van de Kansspelautoriteit slagen niet.
Het hoger beroep van de Nationale Postcode Loterij en VriendenLoterij is daarom ongegrond. De uitspraak van de rechtbank Amsterdam blijft in stand, al gebruikt de Afdeling bestuursrechtspraak daarvoor deels andere juridische argumenten.
Ontdek meer van
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
