Raad van State: “De kans is heel erg klein dat het wettelijk doel van 55% CO2-emissiereductie wordt gehaald.”

De cijfers laten zien dat er, ook bezien in relatie tot de ramingen in de voorgaande jaren, nauwelijks vooruitgang is geboekt om dichter bij het halen van de klimaatdoelstellingen voor 2030 te komen. Het is van groot belang dat er op tijd duidelijke, klimaatbestendige keuzes worden gemaakt. Dit staat in de beschouwing van de Afdeling advisering van de Raad van State over de concept-Klimaat- en Energienota 2025 van het kabinet.

Stagnatie is achteruitgang

De stagnatie rond het behalen van de klimaatdoelen betekent in feite dat er achteruitgang is. Er moeten daardoor in de toekomst grotere stappen worden gezet om de klimaatdoelen alsnog te kunnen halen. Het kabinet lijkt met de keuzes in de concept-Klimaat- en Energienota de problemen vooral meer in de tijd vooruit te schuiven, zonder dat wordt ingegaan op wat dit betekent voor het behalen van de klimaatdoelen en de betaalbaarheid van de verduurzamingsopgaven in de toekomst. Volgens de Afdeling advisering past temporiseren niet bij de noodzaak van het nú voeren van consistent en voorspelbaar beleid om de klimaatdoelen te halen.

Duidelijke en klimaatbestendige keuzes nodig

Het kabinet wil een omslag maken naar een economie die is gericht op groene groei. Daarvoor is het van groot belang dat er op tijd duidelijke, klimaatbestendige keuzes worden gemaakt. Dit geldt voor de korte, de middellange én de langere termijn. Daarnaast is het belangrijk een sociaaleconomische structuuranalyse uit te voeren, met een nadruk op de ruimtelijke dimensies van het klimaatbeleid.

Volgens de Afdeling advisering zou in het klimaatbeleid nadrukkelijker onderscheid moeten worden gemaakt tussen verschillende vormen van bedrijvigheid. Aan de ene kant gaat het dan om bedrijvigheid die noodzakelijk is voor het versterken van het groeivermogen en het ontwikkelen van duurzame concurrerende industrie. Aan de andere kant gaat het om activiteiten waarvoor dat niet of in mindere mate geldt. Investeringen en aandacht zouden primair moeten worden gericht op de kansrijke, innovatieve bedrijvigheid, die over voldoende fysieke ruimte moet kunnen beschikken en waarvoor voldoende mensen en middelen beschikbaar moeten zijn.

Inspelen op belemmerende factoren

Meer in het algemeen is het volgens de Afdeling advisering zaak om in het klimaat- en energiebeleid in te spelen op belemmerende factoren. Naast de aanpak van de netcongestie is het van belang om ook aan andere maatregelen te werken om de problematiek van de schaarste aan middelen, mensen en materialen zo goed mogelijk het hoofd te bieden. Innovatie kan daarbij helpen. Daarnaast is het belangrijk om besparingsmogelijkheden optimaal te benutten en om in te zetten op gedragsverandering van producenten, consumenten en overheden. Ook een slimmere benutting van het elektriciteitsnet verdient daarbij de aandacht.

Klimaattaak van de Afdeling advisering

De Afdeling advisering toetst ieder jaar het klimaatbeleid van de kabinet en schrijft daar een beschouwing over. Hiervoor maakt de Afdeling advisering gebruik van een toetsingskader. Dit doet zij sinds de invoering van de Klimaatwet in 2019. Alle beschouwingen zijn terug te vinden op de website van de Raad van State. Dit jaar zijn de klimaatnota en de energienota voor het eerst geïntegreerd in één nota.