Trump overweegt exportverbod op diesel, Nederland kan prijsstijging voelen

Trump overweegt exportverbod op diesel, Nederland kan prijsstijging voelen

WASHINGTON – De Amerikaanse president Donald Trump overweegt een verbod op de export van diesel vanuit de Verenigde Staten. Met de maatregel hoopt zijn regering de recordhoge dieselprijzen in eigen land te drukken. Een exportverbod kan echter grote gevolgen hebben voor Europa. Ook Nederland ontvangt grote hoeveelheden Amerikaanse diesel en andere distillaten.

Trump bevestigde woensdag 30 september dat een exportverbod nog altijd wordt onderzocht. De president erkende tegelijkertijd dat zo’n maatregel ongewenste gevolgen kan hebben voor andere brandstoffen, waaronder benzine. Een definitief besluit is nog niet genomen.

Dieselprijs op recordniveau in Verenigde Staten

De Amerikaanse dieselprijs liep in september op tot ongeveer 6,53 dollar per gallon, een recordniveau. De sterke stijging wordt onder meer veroorzaakt door verstoringen van raffinaderijen en internationale handelsstromen als gevolg van conflicten in het Midden-Oosten en de oorlog in Oekraïne.

Ook de wereldwijde voorraden staan onder druk. De Verenigde Staten zijn ondertussen uitgegroeid tot de grootste exporteur van diesel ter wereld. Het land exporteert ongeveer 1,2 tot 1,3 miljoen vaten per dag. Amerikaanse voorraden bevinden zich volgens marktgegevens bovendien rond het laagste niveau voor deze tijd van het jaar in tientallen jaren.

Trump en zijn regering onderzoeken daarom verschillende mogelijkheden om de binnenlandse prijs te verlagen. Naast een volledig exportverbod wordt gesproken over vrijwillige exportbeperkingen door raffinaderijen en het tijdelijk verruimen van het gebruik van belastingvrije, rood gekleurde diesel.

Nederland ontvangt veel Amerikaanse diesel

Voor Nederland kan een Amerikaans exportverbod merkbare gevolgen krijgen. Cijfers van de Amerikaanse Energy Information Administration laten zien dat de export van laagzwavelige distillaatbrandstof vanuit de Verenigde Staten naar Nederland de afgelopen periode sterk is gestegen.

In de eerste zes maanden van 2026 ging ongeveer 36,8 miljoen vaten van deze brandstof naar Nederland. Dat was al meer dan de circa 35,1 miljoen vaten over heel 2025.

Dat betekent overigens niet dat al deze diesel uiteindelijk bij Nederlandse tankstations terechtkomt. Nederland vervult via onder meer de Rotterdamse haven een belangrijke rol als energie- en distributiecentrum voor Europa. Een deel van ingevoerde aardolieproducten wordt opnieuw uitgevoerd naar andere Europese landen. Het CBS omschrijft Nederland nadrukkelijk als energiehub en logistieke draaischijf voor dergelijke brandstoffen.

Europese dieselmarkt kan verder verkrappen

Wanneer Amerikaanse raffinaderijen geen diesel meer naar het buitenland mogen verkopen, verdwijnt in korte tijd een belangrijke hoeveelheid brandstof van de internationale markt. Vooral Europa en landen in Midden- en Zuid-Amerika behoren tot de belangrijke afnemers van Amerikaanse diesel.

Europa is de afgelopen jaren afhankelijker geworden van Amerikaanse brandstoffen nadat de invoer van Russische olieproducten sterk werd beperkt. Tegelijkertijd is ook de aanvoer uit andere regio’s verstoord. Hierdoor bestaat minder ruimte om wegvallende Amerikaanse leveringen snel door andere leveranciers te vervangen.

Ook China heeft de markt verder onder druk gezet door begin oktober de export van verschillende brandstoffen tijdelijk stil te leggen. De olieprijs liep daarop opnieuw op.

Washington zet Europa onder druk

De regering-Trump probeert ondertussen Europese landen ertoe te bewegen strategische dieselvoorraden vrij te geven. Volgens bronnen van Reuters heeft Washington vooral Frankrijk en Duitsland aangesproken. De Verenigde Staten zouden willen dat binnen de Europese Unie gedurende zes maanden in totaal ongeveer 120 miljoen vaten diesel uit noodvoorraden beschikbaar komen.

Een exportverbod geldt daarbij als mogelijke drukmaatregel. Frankrijk en Duitsland beschikken samen over een aanzienlijk deel van de Europese strategische dieselvoorraden. Een definitief Europees besluit over een extra vrijgave is nog niet genomen.

Hogere pompprijs in Nederland niet automatisch vaststaand

Een Amerikaans exportverbod zou de beschikbare hoeveelheid diesel op de Europese markt verminderen en daardoor opwaartse druk op groothandelsprijzen kunnen veroorzaken. Hoe groot het uiteindelijke effect bij Nederlandse tankstations wordt, valt vooraf niet exact vast te stellen.

De pompprijs wordt behalve door internationale dieselprijzen bepaald door onder meer de olieprijs, raffinagemarges, transportkosten, de koers van de dollar, voorraden en belastingen. Een langdurige beperking van Amerikaanse leveringen zou de toch al krappe Europese markt echter verder onder druk kunnen zetten.

Opvallend is dat een exportverbod ook in de Verenigde Staten niet zonder risico is. Analisten waarschuwen dat Amerikaanse raffinaderijen hun productie kunnen verlagen wanneer zij overtollige diesel niet meer kunnen exporteren. Daarmee kan een maatregel die aanvankelijk de dieselprijs verlaagt op termijn juist nieuwe verstoringen veroorzaken.