Het is een zin die ik steeds vaker voorbij zie komen op sociale media: “Het is allemaal gelogen.” Vooral wanneer het over klimaatverandering gaat, komt die reactie bijna automatisch. Volgens de hardste ontkenners is alles verzonnen. Door wetenschappers, door politici, door media, en uiteraard door wat zij graag de “linkse kerk” noemen.

Ik vraag me dan af hoeveel bewijs iemand nodig heeft voordat de werkelijkheid doordringt. Want het gaat niet meer om abstracte grafieken, jaargemiddelden of modellen voor 2050. Het gebeurt gewoon voor onze neus.

Hitte wordt steeds gewoner

Kijk naar Spanje. Temperaturen van rond of boven de 40 graden zijn daar niet langer uitzonderingen die eens in de zoveel jaar voorkomen. Ze komen vaker, duren langer en raken mensen, dieren, landbouw en toerisme. In Frankrijk klinkt bij hittegolven de waarschuwing om voorzichtig te zijn met alcohol, omdat het lichaam bij zulke temperaturen al zwaar onder druk staat.

Dat zijn geen verzinsels. Dat zijn praktische waarschuwingen in landen waar extreme hitte steeds nadrukkelijker onderdeel wordt van het dagelijks leven.

Wijnboeren in Spanje, Frankrijk, Italië en Griekenland zien hun oogsten steeds vaker lijden onder droogte en hitte. Druiven verschrompelen, opbrengsten dalen, oogstmomenten verschuiven. Wat vroeger zeldzaam was, wordt steeds vaker normaal. En toch blijft er een groep roepen dat het allemaal een complot is.

Mijn vriend in Douz

Ik denk ook aan een vriend in Tunesië. Hij woont in Douz, aan de rand van de woestijn. In de buurt verhuurde hij dromedarissen. Geen kamelen, want in Arabische landen zie je vooral dromedarissen. Kamelen horen eerder bij streken als Centraal-Azië, Afghanistan en zelfs Australië.

Mijn vriend Tikri moest stoppen met zijn bedrijf. Niet omdat hij geen zin meer had. Niet omdat er geen toeristen kwamen. Maar omdat het simpelweg te heet werd. In februari worden daar al temperaturen ruim boven de 30 graden gemeten. Twintig jaar geleden kon het overdag nog aangenaam zijn en ’s nachts zelfs flink afkoelen.

Dat verschil voel je niet in een grafiek. Dat voel je in een leven dat verandert.

Ook Nederland verandert

Nederland is geen woestijnland. Toch merk ik ook hier hoe het weer verandert. Vijftien jaar geleden ging ik met vrienden op pad als er zwaar onweer werd voorspeld. We reden half Europa door om rolwolken, bliksem en zware buien te zien. Dat soort weer was toen bijzonder. Iets waarvoor je op reis ging.

Nu lijkt het dichterbij te komen. Zware onweersbuien, valwinden, hoosbuien en plotselinge wateroverlast zijn geen verre verhalen meer. Het gebeurt hier. In onze eigen regio. Niet elke bui is klimaatverandering, maar het patroon wordt moeilijker te negeren.

Ontkennen wordt steeds vreemder

Natuurlijk verandert het klimaat altijd. Dat argument hoor ik vaak. Maar dat is niet het punt. Het punt is de snelheid, de kracht en de gevolgen. Wie alles afdoet als leugen, hoeft nergens meer over na te denken. Geen vragen stellen. Geen maatregelen nemen. Geen verantwoordelijkheid voelen.

Ik kan daar niet in mee. Ik zie de hitte in Zuid-Europa, de droogte rond de Middellandse Zee, het verhaal van mijn vriend in Tunesië en het zwaardere weer boven Nederland.

En dan denk ik: wie nu nog roept dat het allemaal gelogen is, liegt vooral tegen zichzelf.

Henk Prins