AMSTERDAM, 13 mei 2026 – Het aantal uren waarin de stroomprijs in Nederland nul of negatief is, neemt sterk toe. In 2026 ligt het aantal negatieve stroomuren tot nu toe ruim vijf keer hoger dan in dezelfde periode in 2021. Dat blijkt uit een analyse van vergelijkingssite Overstappen.nl.
Voor huishoudens met een dynamisch energiecontract kan dat gunstig zijn. Zij kunnen op momenten met een zeer lage of negatieve stroomprijs goedkoop stroom verbruiken. Voor huishoudens met zonnepanelen ligt dat anders. Zij kunnen tijdens negatieve prijsuren juist geld kwijt zijn aan stroom die zij terugleveren aan het net.
Prijs verandert elk kwartier
De stroomprijs beweegt mee met vraag en aanbod. De prijs kan daardoor per kwartier veranderen. Op dagen met veel zon en wind kan er tijdelijk meer stroom worden opgewekt dan op dat moment wordt verbruikt. Daardoor kan de handelsprijs voor elektriciteit dalen tot nul of zelfs onder nul.
Voor huishoudens met een dynamisch contract betekent dit dat stroom op bepaalde momenten zeer goedkoop kan zijn. Apparaten zoals een wasmachine, vaatwasser of elektrische auto kunnen dan voordelig worden gebruikt. Daarbij geldt wel dat consumenten niet alleen de marktprijs betalen. Energiebelasting en inkoopvergoeding komen daar nog bovenop. Volgens Overstappen.nl gaat het samen om ongeveer 13,5 cent per kilowattuur.
Pas wanneer de stroomprijs onder dat bedrag zakt, kan stroom voor consumenten daadwerkelijk gratis worden. In sommige gevallen krijgen huishoudens met een dynamisch contract dan zelfs geld toe voor hun stroomverbruik.
Zonnepanelen leveren niet altijd voordeel op
Voor huishoudens met zonnepanelen is een negatieve stroomprijs niet automatisch gunstig. Wanneer zonnepanelen stroom opwekken die niet direct in huis wordt gebruikt, wordt die stroom teruggeleverd aan het elektriciteitsnet. Bij een negatieve prijs kan dat betekenen dat de eigenaar geen vergoeding krijgt. In bepaalde gevallen moet zelfs worden betaald om de opgewekte stroom kwijt te kunnen.
Daarmee wordt het moment van verbruik belangrijker. Huishoudens die hun eigen opgewekte stroom direct gebruiken, beperken het risico op kosten bij teruglevering. Dat kan bijvoorbeeld door elektrische apparaten juist overdag aan te zetten, wanneer de zonnepanelen veel stroom produceren.
Sterke stijging sinds 2021
Uit de analyse blijkt dat het aantal negatieve stroomuren de afgelopen jaren snel is gestegen. In 2021 was de stroomprijs 67 uur negatief. In 2025 liep dat op tot 584 uur. Dat is bijna negen keer zoveel.
Ook in 2026 blijft het aantal negatieve uren hoog. Tot nu toe zijn 135 negatieve stroomuren gemeten. In dezelfde periode in 2021 waren dat er 25. Daarmee ligt het aantal negatieve uren dit jaar al ruim vijf keer hoger dan vijf jaar geleden.
Vergeleken met dezelfde periode in 2025 ligt het aantal negatieve uren in 2026 iets lager. Volgens Overstappen.nl spelen verschillende factoren een rol. Het weer heeft invloed op de productie van zonne- en windenergie. Ook de groei van thuisbatterijen en slimme laadpalen kan effect hebben, omdat stroom vaker tijdelijk wordt opgeslagen of slimmer wordt gebruikt.
Daarnaast kunnen geopolitieke spanningen invloed hebben op de energiemarkt. Onrust in het Midden-Oosten kan leiden tot hogere gas- en stroomprijzen in Europa. Daardoor zakt de stroomprijs minder snel onder nul.
Vooral in mei veel negatieve stroomuren
Negatieve stroomprijzen ontstaan vooral wanneer veel duurzame energie wordt opgewekt en het verbruik laag is. Mei is daarvoor een maand waarin die omstandigheden vaak samenkomen. De dagen zijn lang, de zon levert veel stroom op en de energievraag ligt lager dan in de winter. Verwarming is vaak niet meer nodig, terwijl airconditioning nog beperkt wordt gebruikt.
Volgens Overstappen.nl telt mei historisch gezien de meeste uren met een negatieve stroomprijs. Binnen de week valt vooral de zondagmiddag op. Rond 13.00 uur is de kans op een negatieve stroomprijs het grootst. Op dat moment leveren zonnepanelen veel elektriciteit, terwijl het stroomverbruik relatief laag is.
Juist op zulke momenten kan de prijs onder de belastinggrens zakken. Voor huishoudens met een dynamisch contract kan stroomverbruik dan geld opleveren. Voor zonnepanelenbezitters kan teruglevering op hetzelfde moment juist ongunstig uitpakken.
Slim verbruik wordt belangrijker
De toename van negatieve stroomprijzen maakt slim energieverbruik belangrijker. Huishoudens met een dynamisch contract kunnen hun voordeel doen door apparaten te gebruiken op momenten dat de stroomprijs laag is. Voor zonnepanelenbezitters is vooral het direct gebruiken van eigen zonnestroom van belang.
Energie-expert Rick Boenink van Overstappen.nl wijst erop dat negatieve stroomprijzen de afgelopen jaren veel gewoner zijn geworden. “Vijf jaar geleden kwam een negatieve stroomprijs veel minder vaak voor. Nu is het op zonnige weekenddagen haast de standaard. Mensen met zonnepanelen en een dynamisch contract doen er goed aan om hier alert op te zijn. Plan je verbruik zo in dat je op die momenten je opwek gebruikt.”
Volgens Boenink kunnen slimme toepassingen daarbij helpen. “Daarnaast zijn er slimme apps die zonnepanelen tijdelijk uitzetten op momenten dat de prijs onder nul zakt. Zo voorkom je dat je geld moet betalen over je opgewekte stroom.”
Aandachtspunt voor energiemarkt
De stijging van het aantal negatieve stroomuren laat zien dat de energiemarkt verandert. De groei van zonne- en windenergie zorgt voor meer duurzame elektriciteit, maar ook voor grotere prijsschommelingen. Op momenten met veel opwek en weinig vraag kan het elektriciteitsnet onder druk komen te staan.
Voor consumenten betekent dit dat het type energiecontract en het moment van verbruik steeds belangrijker worden. Een dynamisch contract kan voordeel opleveren, maar vraagt ook om meer aandacht voor de actuele stroomprijs. Voor huishoudens met zonnepanelen geldt dat teruglevering niet op elk moment financieel aantrekkelijk is.
De verwachting is dat negatieve stroomprijzen vaker onderdeel blijven van de energiemarkt, zeker op zonnige en winderige dagen met een lage vraag naar elektriciteit. Slim laden, thuisbatterijen en automatisch aangestuurde apparaten kunnen daarbij een grotere rol gaan spelen.
Ontdek meer van HBP Media
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
