Nieuwe regeringsformatie vraagt om co-creatie niet polarisatie

De zoektocht naar samenwerking in de formatie

De zoektocht naar coalities voor de formatie van een nieuwe regering is weer begonnen. Toch lijkt het politieke polderen nog steeds vooral te draaien om het beperken van verlies op eigen standpunten in plaats van het gezamenlijk zoeken naar oplossingen. Zolang partijen vasthouden aan het idee dat samenwerking gelijkstaat aan inleveren, blijft échte co-creatie – waarin gezamenlijk wordt gewerkt aan duurzame oplossingen – uit.

Van profileren naar samenwerken

In verkiezingstijd draait het politieke debat vooral om profilering. Partijen benadrukken hun eigen thema’s en verschillen, vaak door te wijzen op wat anderen verkeerd doen. Dat leidt tot verdeeldheid en oppervlakkige discussies, terwijl de samenleving juist behoefte heeft aan samenwerking en inhoudelijke dialoog over de grote problemen van deze tijd.
Denk aan het woningtekort, het stikstofdossier, de verduurzamingsopgave, het onderhoud van infrastructuur en de vraag hoe Nederland omgaat met arbeidsmigratie. Deze thema’s vragen om visie, samenwerking en consistent beleid – niet om partijpolitieke strijd.

Gebrek aan langetermijnvisie

Zodra verkiezingstijd voorbij is, moeten coalities hun plannen waarmaken. Maar regeringen wisselen elkaar af zonder structurele verbeteringen. Elke partij schuift de schuld van falend beleid op de ander. Dat leidt tot frustratie bij burgers en voedt de groeiende polarisatie in de samenleving.

SER-voorzitter Kim Putters pleitte eerder voor een langetermijnagenda: een doorlopend regeerakkoord en een consistente Tweede Kameragenda. Daarmee zou de politiek afstappen van het “hijgerige” korte-termijndenken dat nu vaak de boventoon voert. Zo’n aanpak zou bijdragen aan stabiliteit, vertrouwen en inhoudelijke vooruitgang.

Leren van Design Thinking

Politieke partijen kunnen volgens experts veel leren van Design Thinking, een methode ontwikkeld door Stanford University die draait om actiegericht en mensgericht ontwerpen.
Deze aanpak begint met invoelen: het begrijpen van het probleem, de context en de betrokken belangen. Vervolgens wordt in co-creatie met alle stakeholders gezocht naar oplossingen die niet alleen theoretisch, maar ook praktisch haalbaar zijn.

Belangrijk is dat alle partijen met een open houding deelnemen, zonder vooraf hun standpunten te willen verdedigen. Het doel is niet om te winnen, maar om samen te werken aan effectieve en gedragen oplossingen.

Van polarisatie naar co-creatie

Nederland heeft dringend behoefte aan een politiek die niet draait om wie gelijk krijgt, maar om wat werkt. Co-creatie in de politiek betekent samenwerken aan beleid dat realistisch, duurzaam en breed gedragen is.
Geen focus op het ventileren van standpunten, maar op het verbinden van kennis en ervaring. Geen kortetermijnscoren voor media-aandacht, maar langetermijnbeleid dat duidelijkheid en vertrouwen biedt aan burgers.

Conclusie

De huidige formatieronde is een kans om het anders te doen. Door te kiezen voor co-creatie boven polarisatie kunnen politieke partijen bouwen aan een stabieler en toekomstbestendig Nederland. Het is tijd om de oude patronen te doorbreken en de kracht van samenwerking écht te benutten.