ARNHEM – Een Nederlandse militair verloor zijn rechterarm nadat hij tijdens een oefening in Afghanistan door een collega met scherpe munitie werd beschoten. Het incident vond plaats op 16 januari 2021 op Kamp Marmal in Mazar-i-Sharif en was het gevolg van een reeks overtredingen van veiligheidsvoorschriften. Drie betrokken militairen werden uiteindelijk veroordeeld tot werkstraffen. De zaak staat centraal in de nieuwste aflevering van de misdaadpodcast Napleiten, waarin rechter Yuri Marijs terugblikt op het strafproces.

Tijdens de uitzending waren Nederlandse militairen bezig met een grootschalige oefening, waarbij uitsluitend losse flodders mochten worden gebruikt. Toch kwam scherpe munitie op het oefenterrein terecht. Een militair laadde zijn dienstwapen met echte patronen, in de veronderstelling dat het om oefenmunitie ging. Toen hij vervolgens schoot, werd een collega in zijn rechteronderarm geraakt.

Het slachtoffer raakte ernstig gewond en werd ter plaatse geopereerd door een Nederlands chirurgisch team. Later werd hij voor verdere medische behandeling naar Nederland overgebracht. Uiteindelijk bleek amputatie van zijn rechterarm noodzakelijk.

Reeks fouten leidde tot schietincident

Uit het strafrechtelijk onderzoek bleek dat meerdere militairen veiligheidsvoorschriften hadden overtreden. Een destijds 31-jarige militair had scherpe munitie meegenomen naar het oefenterrein, terwijl dat uitdrukkelijk verboden was.

Een 32-jarige collega ontdekte de munitie in een militair voertuig, maar meldde dit niet bij zijn leidinggevenden en nam geen maatregelen om gebruik ervan te voorkomen. Vervolgens gebruikte een 26-jarige militair de patronen zonder te controleren of het daadwerkelijk losse flodders waren.

De rechtbank in Arnhem oordeelde op 18 december 2023 dat alle drie de militairen door hun handelen hadden bijgedragen aan het ernstige letsel van hun collega. Volgens de rechters hadden de mannen de verantwoordelijkheid om voor een veilige werkomgeving te zorgen.

Werkstraffen en schadevergoeding

De drie militairen kregen werkstraffen van respectievelijk 140, 90 en 70 uur opgelegd. Daarnaast moesten zij gezamenlijk 50.000 euro schadevergoeding betalen aan het slachtoffer.

De rechtbank benadrukte dat het slachtoffer de gevolgen van het schietincident de rest van zijn leven zal ondervinden. De gebeurtenis had volgens de rechters voorkomen kunnen worden wanneer de betrokken militairen de geldende veiligheidsvoorschriften hadden nageleefd.

Rechter blikt terug in Napleiten

In aflevering 198 van Napleiten, die vrijdag 30 oktober 2026 verscheen, bespreken misdaadjournalist Wouter Laumans en strafrechtadvocaat Christian Flokstra de zaak met rechter Yuri Marijs, voorzitter van de militaire kamer.

Tijdens het gesprek wordt uitgebreid stilgestaan bij de gebeurtenissen in Afghanistan, de verantwoordelijkheid van de betrokken militairen en de juridische afwegingen die tot de veroordelingen hebben geleid.

Ook komt aan bod hoe de militaire kamer strafzaken beoordeelt waarin militairen tijdens hun werkzaamheden ernstige fouten maken.

Wekelijks op BNR Nieuwsradio

Napleiten verschijnt iedere vrijdag in de verschillende podcastapps en is op zaterdag van 10.00 tot 11.00 uur te beluisteren via BNR Nieuwsradio.

De podcast behandelt uiteenlopende strafzaken, van georganiseerde criminaliteit en moordzaken tot ernstige incidenten binnen Defensie. In 2023 werd Napleiten uitgeroepen tot Beste Podcast van Nederland.