WASHINGTON/OTTAWA – De Amerikaanse president Donald Trump voert de druk op de Canadese vliegtuigbouwer Bombardier fors op. Het bedrijf mag volgens Trump geen vliegtuigen meer in de Verenigde Staten verkopen zolang het de productie niet naar Amerika verplaatst. De dreiging komt precies op het moment dat nieuwe Canadese vergeldingsheffingen op Amerikaanse producten in werking zijn getreden. Bombardier wijst ondertussen op de duizenden Amerikaanse bedrijven en banen die afhankelijk zijn van zijn activiteiten.
Trump schreef op zijn sociale netwerk Truth Social dat het afgelopen moet zijn met de verkoop van Bombardier in de Verenigde Staten. Wie toegang tot de Amerikaanse markt wil, moet volgens de president ook in Amerika produceren.
Bombardier heeft juist grote Amerikaanse voetafdruk
De eis kan echter ook gevolgen krijgen voor Amerikaanse bedrijven. Bombardier werkt volgens het concern met ongeveer 2.800 Amerikaanse leveranciers in 47 staten. Jaarlijks besteedt het bedrijf meer dan 2,5 miljard dollar bij leveranciers in de Verenigde Staten.
Motoren, avionica en verschillende andere belangrijke onderdelen voor Bombardier-vliegtuigen worden door Amerikaanse ondernemingen geleverd. Het concern heeft daarnaast eigen werknemers en vestigingen verspreid over meer dan twintig Amerikaanse staten.
Bombardier stelt dat zijn activiteiten direct en indirect tienduizenden Amerikaanse banen ondersteunen. Een eventuele blokkade van nieuwe Bombardier-vliegtuigen kan daardoor niet alleen de Canadese vliegtuigbouwer treffen, maar ook een omvangrijke Amerikaanse toeleveringsketen.
Bedrijf wijkt vooralsnog niet voor dreigement
Bombardier kondigde na de uitspraken van Trump geen verhuizing van zijn Canadese vliegtuigproductie naar de Verenigde Staten aan. In plaats daarvan benadrukte het bedrijf zijn bestaande Amerikaanse activiteiten en stelde het te blijven investeren in werknemers, klanten en vestigingen in de VS.
Later dit jaar moet bijvoorbeeld een nieuwe Bombardier-vestiging in Fort Wayne in de staat Indiana worden geopend. Het bedrijf heeft daarnaast locaties in onder meer Kansas, Texas, Arizona, Florida, Connecticut, Illinois, Delaware, Californië en New Jersey.
Daarmee kiest Bombardier voor een andere reactie dan rechtstreeks ingaan op Trumps eis: het concern benadrukt hoeveel Amerikaanse werkgelegenheid en productie nu al aan de Canadese vliegtuigbouw is gekoppeld.
Canada voert tegenheffingen in
De timing van Trumps aanval op Bombardier is opvallend. Vanaf dinsdag 8 september gelden nieuwe Canadese tegenheffingen op 27,6 miljard Canadese dollar aan Amerikaanse importproducten.
Canada heft tarieven van 15, 25 en 50 procent. De maatregelen treffen onder meer staal, zuivelproducten, huishoudelijke apparaten, landbouwmachines, papierproducten en elektronica. Voor ieder getroffen product probeert Ottawa volgens de Canadese regering het Amerikaanse tarief zoveel mogelijk met een overeenkomstig Canadees tarief te beantwoorden.
De maatregelen zijn een reactie op Amerikaanse heffingen van 50 procent op miljarden dollars aan Canadese goederen.
Carney houdt vast aan Canadese koers
Premier Mark Carney heeft geen afzonderlijke verklaring afgelegd waarin hij Bombardier opdracht geeft de eis van Trump naast zich neer te leggen. Hij houdt echter wel vast aan de bredere Canadese lijn dat het land zijn handels- en industriebeleid niet onder Amerikaanse druk laat bepalen.
Carney heeft duidelijk gemaakt dat Canada Amerikaanse handelsmaatregelen met tegenmaatregelen zal beantwoorden en benadrukt dat economische en nationale soevereiniteit voor Ottawa niet onderhandelbaar zijn.
Vanuit Quebec, waar Bombardier is gevestigd, kwam wel expliciete steun. Premier Christine Fréchette van Quebec liet weten Bombardier volledig te steunen en stelde dat niemand Quebecse bedrijven kan voorschrijven waar zij moeten produceren om toegang tot een buitenlandse markt te krijgen.
Handelsoorlog dreigt verder te escaleren
De Verenigde Staten en Canada zitten inmiddels in een snel oplopend handelsconflict. Onderhandelingen over een akkoord liepen in augustus stuk. Sindsdien hebben beide landen nieuwe heffingen ingevoerd.
Ook nieuwe Amerikaanse maatregelen zijn niet uitgesloten. De Amerikaanse handelsgezant Jamieson Greer heeft aangegeven dat Washington verder kan reageren op Canadese tegenheffingen. Trump zelf zei eerder dat tarieven op bijvoorbeeld Canadese auto’s indien nodig van 25 naar 50 of zelfs 100 procent kunnen worden verhoogd.
Eerdere dreiging tegen Bombardier niet uitgevoerd
Het is bovendien niet de eerste keer dat Trump Bombardier onder druk zet. In januari dreigde hij al met het intrekken van Amerikaanse certificeringen voor bepaalde Bombardier-vliegtuigen en met een importheffing van 50 procent op Canadese vliegtuigen.
Die maatregelen werden uiteindelijk niet uitgevoerd. De Bombardier-toestellen beschikken nog altijd over Amerikaanse certificeringen. Het is ook nog onduidelijk op welke juridische manier het Witte Huis een algemeen verkoopverbod zou kunnen afdwingen voor vliegtuigen die door de Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA zijn goedgekeurd.
Trump blijft 51ste staat ter sprake brengen
Het handelsconflict staat niet los van de bredere verslechtering van de verhouding tussen Washington en Ottawa. Trump heeft de afgelopen maanden opnieuw gesproken over Canada als mogelijke 51ste Amerikaanse staat en stelde recent dat Canada volgens hem wel de voordelen van een Amerikaanse staat wil, maar niet daadwerkelijk onderdeel van de Verenigde Staten wil zijn.
De Canadese regering wijst dergelijke opmerkingen af en benadrukt dat het land zelfstandig zijn economische en buitenlandse beleid bepaalt.
Voor Bombardier wordt het conflict ondertussen steeds concreter. Meer dan de helft van de vloot van de Canadese fabrikant bevindt zich in de Verenigde Staten, terwijl een groot deel van de productieketen juist bestaat uit Amerikaanse bedrijven. Daarmee kan een eventuele Amerikaanse blokkade uiteindelijk ook duizenden Amerikaanse leveranciers en werknemers raken.
Ontdek meer van
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
