DEN HAAG – De Nederlandse brandstofprijzen blijven uitzonderlijk hoog door de aanhoudende crisis rond Iran en de sterk verminderde oliestromen vanuit het Midden-Oosten. Superbenzine bereikte dinsdag een nieuw record met een gemiddelde landelijke adviesprijs van 2,934 euro per liter. Ook Euro95 bevindt zich rond het hoogste niveau sinds de dagelijkse prijsregistratie begon. Een verdere escalatie tussen de Verenigde Staten en Iran kan opnieuw opwaartse druk op olie- en brandstofprijzen veroorzaken.
UnitedConsumers registreerde dinsdag 8 september een gemiddelde adviesprijs van 2,934 euro voor Superbenzine, het hoogste niveau in de eigen meetreeks. Diesel kost gemiddeld 2,689 euro per liter. Dat is zeer hoog, maar nog onder het dieselrecord van 2,819 euro dat op 8 april van dit jaar werd bereikt.
Euro95 eveneens rond recordniveau
Ook automobilisten die Euro95 tanken worden geconfronteerd met historisch hoge prijzen. De gemiddelde landelijke adviesprijs lag de afgelopen dagen rond 2,71 euro per liter. UnitedConsumers registreerde begin september een hoogste niveau van 2,712 euro.
De daadwerkelijke pompprijs kan per tankstation aanzienlijk verschillen. Vooral onbemande stations en tankstations buiten snelwegen rekenen vaak minder dan de landelijke adviesprijs.
De hoge prijzen worden voor een belangrijk deel veroorzaakt door de situatie op de internationale olie- en brandstoffenmarkt. Raffinaderijen betalen meer voor hun grondstoffen en met name de markt voor diesel en andere geraffineerde olieproducten staat onder zware druk.
Brent opnieuw richting 100 dollar
De internationale olieprijs is dinsdag verder gestegen. Brentolie werd verhandeld rond 97,50 dollar per vat en nadert daarmee opnieuw de grens van 100 dollar.
De prijsstijging volgt op nieuwe spanningen tussen Washington en Teheran. Amerikaanse aanvallen op Iraanse olietankers en Iraanse dreigementen met vergeldingsacties hebben de onzekerheid over toekomstige olieaanvoer verder vergroot.
Toch ligt de olieprijs nog onder de piek die eerder tijdens het conflict werd bereikt. Dat komt onder meer doordat olieproducenten alternatieve exportroutes gebruiken en landen buiten het Midden-Oosten hun productie hebben verhoogd. Tegelijkertijd is de vraag in onder meer China afgezwakt.
Veel minder olie door Straat van Hormuz
De Straat van Hormuz blijft de belangrijkste onzekerheid voor de oliemarkt. Voor het conflict liep een aanzienlijk deel van de mondiale oliehandel door deze smalle vaarroute tussen Iran en Oman.
Het aantal schepen dat de zeestraat passeert is inmiddels sterk gedaald. Reuters meldde dinsdag dat maandag slechts zeven vrachtschepen met grondstoffen door de zeestraat voeren. Daarbij moet worden aangetekend dat schepen die hun transponders uitschakelen niet altijd in dergelijke tellingen zichtbaar zijn.
De totale olie-uitvoer vanuit het Midden-Oosten is volgens marktgegevens teruggelopen van ongeveer 18 miljoen naar circa 11 miljoen vaten per dag. Via Hormuz stroomt momenteel naar schatting nog ongeveer 4 tot 5 miljoen vaten per dag.
Nieuwe escalatie kan prijzen verder opstuwen
Voor Nederlandse automobilisten is vooral van belang hoelang de verstoring blijft duren. Wanneer het verkeer door Hormuz verder afneemt of olie-installaties in de Golfregio opnieuw worden getroffen, kan de prijs van ruwe olie verder stijgen.
Analisten van onder meer Goldman Sachs hebben hun verwachtingen voor de olieprijs inmiddels verhoogd vanwege het risico dat de problemen langer aanhouden. Een langdurige confrontatie tussen de regering-Trump en Iran kan daardoor uiteindelijk opnieuw worden doorberekend in benzine en diesel aan Nederlandse tankstations.
Een snelle overeenkomst tussen Washington en Teheran die de vrije oliestroom door Hormuz herstelt, zou juist een belangrijke risicopremie uit de olieprijs kunnen halen. Dat betekent niet automatisch dat Nederlandse pompprijzen onmiddellijk dalen: wisselkoersen, raffinagemarges, voorraden en belastingen bepalen eveneens een groot deel van de uiteindelijke literprijs.
Iran dreigt met nieuwe zone in Golf
Iran heeft ondertussen aangekondigd een nieuwe beperkte of afgesloten maritieme zone rond de Straat van Hormuz te willen instellen. Teheran dreigt bovendien met economische tegenmaatregelen wanneer Amerikaanse aanvallen doorgaan. De Verenigde Staten bestrijden dat Iran eenzijdig kan bepalen welke schepen de internationale vaarroute mogen gebruiken.
Daarmee blijft de belangrijkste olieroute ter wereld onderdeel van het conflict tussen Iran en de Verenigde Staten.
Qatar probeert juist te bemiddelen
Berichten dat Iran inmiddels een definitief akkoord met Qatar over het beheer van de Straat van Hormuz zou hebben gesloten, kunnen op basis van de beschikbare openbare berichtgeving niet worden bevestigd.
Qatar is wel betrokken bij diplomatieke pogingen om het conflict te beëindigen en de doorvaart door Hormuz te normaliseren. Doha meldde eerder overleg te voeren met onder meer Oman en Pakistan om de spanningen tussen Iran en de Verenigde Staten terug te dringen.
Over het beheer van de zeestraat zijn vooral Iran en Oman rechtstreeks met voorstellen gekomen. Iran wees eerder een Omaans voorstel voor gezamenlijk toezicht af en presenteerde vervolgens een eigen voorstel.
Vredesakkoord kan bepalend worden voor automobilist
De ontwikkelingen rond Hormuz zijn daarmee rechtstreeks van belang voor Europese consumenten. Zolang miljoenen vaten olie per dag niet via de gebruikelijke routes op de wereldmarkt komen, blijven oliehandelaren rekening houden met tekorten en nieuwe militaire incidenten.
President Donald Trump staat daardoor niet alleen voor een militair en diplomatiek vraagstuk. Het verloop van het conflict heeft ook steeds grotere economische gevolgen. Een akkoord met Iran dat de scheepvaart structureel herstelt kan de olieprijs naar beneden drukken. Verdere escalatie kan juist betekenen dat de toch al uitzonderlijk hoge Nederlandse brandstofprijzen opnieuw stijgen.
Ontdek meer van
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
