Kabinet wijst Zweedse gedragstoets voor migranten af

DEN HAAG – De Nederlandse regering ziet geen aanleiding om een brede ‘levenswijzetoets’ voor migranten in te voeren, zoals onlangs in Zweden is aangenomen. Dat schrijft minister Bart van den Brink van Asiel en Migratie op vragen van het lid Lammers over het bericht ‘Zweden krijgt omstreden wet voor snellere uitzetting overlastgevende migranten’..

Geen algemene gedragstoets in Nederland

In Zweden stemde het parlement op 15 juni 2026 in met een wet waardoor autoriteiten nationale verblijfsvergunningen kunnen intrekken op basis van wangedrag of levenswijze. Volgens de minister past een dergelijke brede toets op normnaleving of schulden echter niet binnen het Nederlandse verblijfsrecht. Het kabinet hanteert bij de beoordeling de volgende uitgangspunten:

• Bestaande instrumenten: Nederland heeft al de juridische middelen om op te treden tegen criminaliteit, ernstige overlast, fraude, misbruik en risico’s voor de nationale veiligheid.
• Strafrechtelijke veroordeling: Een onherroepelijke veroordeling voor een misdrijf is in Nederland het belangrijkste aanknopingspunt om een verblijfsvergunning in te trekken.
• Subjectiviteit: Een algemene levenswijzetoets naar Zweeds model wordt door het kabinet als aanzienlijk subjectiever beschouwd dan de huidige Nederlandse toetsing op de openbare orde.

Beperkte reikwijdte van de Zweedse wet

De minister benadrukt bovendien dat de Zweedse regeling een beperkte reikwijdte heeft. De wet is, voor zover nu bekend, uitsluitend van toepassing op puur nationale verblijfsvergunningen. Verblijfsrechten die samenhangen met Europese regelgeving en internationale verplichtingen, waaronder asielvergunningen, vallen buiten de nieuwe regeling. Louter het hebben van schulden of een gebrek aan algemene normnaleving kwalificeert binnen die kaders niet als een zelfstandige grond voor de beëindiging van het verblijf.

Aanpassing van de glijdende schaal

Hoewel de Zweedse wetgeving niet wordt overgenomen, is er in Nederland wel beleid in ontwikkeling. In een eerdere brief van 9 juni 2026 kondigde de minister reeds aan dat het beleid rondom de zogenoemde ‘glijdende schaal’ zal worden aangepast. Het ministerie is het niet eens met de stelling dat Nederland zou achterblijven bij landen als België, Duitsland of Zweden en is niet voornemens op korte termijn een vergelijkbaar wetsvoorstel naar de Tweede Kamer te sturen. Er kunnen geen inschattingen of cijfers worden gegeven over hoeveel vreemdelingen in Nederland onder een Zweedse regeling zouden vallen, omdat systemen niet registreren op een categorie als levenswijze.