DEN HAAG – De rechtbank Den Haag heeft een voormalige verhoorder van de Syrische National Defence Forces veroordeeld tot 26 jaar gevangenisstraf. De man maakte zich volgens de rechtbank in 2013 en 2014 schuldig aan negentien internationale misdrijven in en rond de stad Salamiyah.

De verdachte was volgens de rechtbank verhoorder bij de NDF, een paramilitaire organisatie die gelieerd was aan het regime van president Bashar al-Assad. De rechtbank stelt vast dat de NDF demonstraties tegen het regime met geweld neersloeg, tegenstanders arresteerde en eigen detentiecentra gebruikte voor verhoren.

Misdrijven tegen de menselijkheid bewezen

De rechtbank acht bewezen dat de verdachte betrokken was bij foltering en marteling van acht slachtoffers. Ook is hij veroordeeld voor verkrachting als misdrijf tegen de menselijkheid en voor seksueel geweld tegen twee slachtoffers.

Volgens de rechtbank was in Syrië vanaf april 2011 sprake van een wijdverbreide en stelselmatige aanval op de burgerbevolking. Die aanval werd uitgevoerd als onderdeel van het beleid van de Syrische staat. De verdachte moet daar als verhoorder van de NDF van hebben geweten.

Het alternatieve scenario van de verdachte, waarin hij stelde vals te zijn beschuldigd, is door de rechtbank verworpen. Daarvoor vond de rechtbank geen steun in het dossier.

Eerste Nederlandse zaak over specifieke vorm seksueel geweld

De zaak is bijzonder omdat in Nederland voor het eerst iemand terechtstond voor een andere vorm van seksueel geweld van vergelijkbare ernst als misdrijf tegen de menselijkheid, zoals bedoeld in de Wet internationale misdrijven.

De rechtbank heeft hiervoor een juridisch kader opgesteld op basis van internationale rechtspraak en literatuur. In enkele gevallen leidde dat tot vrijspraak, omdat de juridische drempel van vergelijkbare ernst niet werd gehaald. In twee andere gevallen kwam de rechtbank wel tot een bewezenverklaring.

Slachtoffers krijgen geen schadevergoeding in strafzaak

Alle slachtoffers hadden zich in de strafzaak gevoegd met een vordering tot schadevergoeding. De rechtbank verklaarde hen daarin niet-ontvankelijk.

Volgens de rechtbank werkte de verdachte destijds in dienst van de Syrische overheid, via de aan het regime gelieerde NDF. Omdat hij handelde in de uitoefening van die publieke functie, kan hij bij civiele schadeclaims een beroep doen op functionele immuniteit. De rechtbank heeft daardoor geen rechtsmacht om de schadeclaims inhoudelijk te behandelen.

Rechtbank rekent houding verdachte mee

Bij de strafmaat woog de rechtbank de aard en uitzonderlijke ernst van de bewezenverklaarde misdrijven zwaar mee. Ook het leed van de slachtoffers speelde een grote rol.

De rechtbank nam het de verdachte daarnaast kwalijk dat hij zich tijdens de zittingsdagen herhaaldelijk beledigend en laatdunkend uitliet over de slachtoffers, hun familie en hun verklaringen. Volgens de rechtbank veroorzaakte hij daarmee opnieuw pijn bij de slachtoffers.