GRONINGEN – Netbeheerder TenneT ziet de Eemshaven als voorkeurslocatie voor de bouw van nieuwe kerncentrales. Daarmee schuift de aandacht in het landelijke debat over kernenergie opnieuw richting Groningen, terwijl Borssele lange tijd nadrukkelijk in beeld was als locatie voor uitbreiding van kernenergie.

Volgens berichtgeving van het Dagblad van het Noorden staat in een vertrouwelijk advies aan de regering dat de bouw van kerncentrales feitelijk alleen in de Eemshaven kan. De locatie in Noord-Groningen zou vanuit het elektriciteitsnet gunstiger zijn dan Borssele.

Groningen reageert afkeurend op kernenergieplan

De provincie Groningen reageert afwijzend op de mogelijke komst van kerncentrales naar de Eemshaven. Ook de gemeenten Het Hogeland en Eemsdelta verzetten zich tegen het meenemen van de Eemshaven als locatie voor nieuwe kerncentrales. Zij hebben een zienswijze ingediend op het ontwerpprogramma Verbindingen Aanlanding Wind Op Zee, VAWOZ.

Volgens de provincie past een kerncentrale niet bij de afspraken die met Groningen zijn gemaakt. De regio wil dat de Eemshaven vooral wordt gebruikt voor windenergie op zee, waterstofproductie, havenontwikkeling en verduurzaming van de industrie. De provincie stelt dat de schaarse ruimte rond het Waddengebied daarvoor nodig is.

Provincie wijst op afspraken uit Nij Begun

Groningen wijst op de afspraken uit Nij Begun. Daarin is vastgelegd dat ongeveer een derde van alle windenergie van zee in de Eemshaven aan land moet komen. Volgens de provincie komt daar in de huidige plannen te weinig van terecht, omdat de zogenoemde Tunnelroute voorlopig niet als kansrijke optie wordt gezien.

De provincie, Het Hogeland en Eemsdelta willen dat het Rijk de Tunnelroute verder uitwerkt. Via die route kunnen stroomkabels en een waterstofleiding vanaf zee naar de Eemshaven worden gebracht. Groningen ziet die verbinding als essentieel voor de ontwikkeling van de Eemshaven en de Oostpolder.

Breed politiek verzet tegen kerncentrales

Het verzet tegen kerncentrales in de Eemshaven bestaat al langer. Provinciale Staten van Groningen namen meerdere moties aan tegen de komst van kerncentrales naar de provincie. Ook de gemeenteraad van Het Hogeland sprak zich eerder uit tegen een kerncentrale binnen de gemeentegrenzen.

Daarnaast heeft de Tweede Kamer verschillende moties aangenomen waarin het kabinet wordt opgeroepen geen kerncentrales in Groningen en de Eemshaven te realiseren. Volgens de provincie is er daarom geen aanleiding om de Eemshaven opnieuw als serieuze locatie te onderzoeken.

Borssele stond lange tijd centraal

Borssele gold de afgelopen jaren als belangrijke voorkeurslocatie voor nieuwe kerncentrales. De bestaande kerncentrale staat daar al, en het kabinet wil kernenergie een grotere rol geven in het toekomstige energiesysteem. Tegelijkertijd speelt ook in Zeeland de vraag of het elektriciteitsnet voldoende ruimte heeft voor extra kerncentrales.

TenneT onderzocht eerder hoe nieuwe kerncentrales in Borssele in het hoogspanningsnet passen. Daarbij werd duidelijk dat netcapaciteit en nieuwe infrastructuur belangrijke voorwaarden zijn voor elke locatiekeuze.

Besluit ligt bij het Rijk

De uiteindelijke keuze voor nieuwe kerncentrales ligt bij het kabinet. TenneT adviseert over de gevolgen voor het elektriciteitsnet, maar besluit niet zelf waar kerncentrales worden gebouwd.

Voor Groningen ligt de politieke lijn vast. De provincie wil geen kerncentrales in de Eemshaven en zet in op windenergie, waterstof en duurzame industrie. Daarmee dreigt opnieuw spanning te ontstaan tussen landelijke energieplannen en de regionale koers in Noord-Nederland.