BRUSSEL – Europa lijkt stilletjes de militaire machtsbalans binnen de NAVO te herschrijven. De recente beslissing van Zweden om voor bijna 4 miljard dollar aan defensie-aankopen volledig binnen Europa te beleggen, veroorzaakt onrust in Washington. Grote Amerikaanse defensiereuzen zoals Lockheed Martin, Raytheon en Boeing bleven met lege handen achter.

De stap van de nieuwste Scandinavische NAVO-lidstaat is volgens defensieanalisten geen incident, maar een signaal van een structurele verschuiving. Decennialang domineerden de Verenigde Staten de defensiemarkt van het bondgenootschap. Zodra Europese bondgenoten behoefte hadden aan hoogwaardige radarsystemen, raketten of gevechtstechnologie, fungeerde Washington als hofleverancier. Deze miljardenstroom richting de Amerikaanse defensie-industrie lijkt nu te hameren op Europese grenzen.

Strategische autonomie krijgt miljardensteun

In plaats van de vertrouwde gang naar Amerikaanse contractanten, kiest Stockholm nadrukkelijk voor in Europa ontwikkelde en gebouwde systemen. Hiermee geeft het land uitvoering aan de doctrine: Europees bouwen, Europees kopen en Europa verdedigen met eigen industrie.

De timing van deze koerswijziging is cruciaal. Door de aanhoudende spanningen met Rusland is de roep om ‘strategische autonomie’ binnen de Europese Unie veranderd van een politieke wens in concreet beleid. Regeringen op het continent investeren momenteel massaal in:

• Europese luchtverdedigingsnetwerken en raketsystemen
• Geavanceerde binnenlandse radartechnologieën
• Cyberoorlogvoering en de opschaling van munitieproductie

Verlies van miljarden en politieke invloed

De bezorgdheid in de Verenigde Staten groeit. Wanneer de Zweedse strategie navolging krijgt bij andere NAVO-partners, dreigt het Amerikaanse militair-industriële complex niet alleen honderden miljarden dollars aan toekomstige inkomsten mis te lopen. De verschuiving raakt ook de geopolitieke verhoudingen. De levering van militair materieel vormde immers altijd een belangrijk fundament voor de Amerikaanse politieke invloed binnen Europa.

Waar de Amerikaanse dominantie op de defensiemarkt jarenlang als onaantastbaar werd beschouwd, laat de Zweedse miljardenorder zien dat de verhoudingen binnen de westerse alliantie in beweging zijn.