DEN HAAG – Het kabinet wil meer invloed krijgen op de manier waarop scholen extra onderwijsgeld besteden. Daarvoor wordt een nieuwe vorm van financiering ingevoerd: gerichte bekostiging. Het wetsvoorstel hiervoor is vrijdag 26 juni 2026 naar de Tweede Kamer gestuurd.
Met de nieuwe bekostiging wil het kabinet een middenweg creëren tussen de huidige lumpsumfinanciering en tijdelijke subsidies. Scholen krijgen het geld automatisch, maar moeten wel aantonen dat het bedrag wordt besteed aan het doel waarvoor het is toegekend.
Volgens staatssecretaris Tielen van Onderwijs en Emancipatie is nu vaak onvoldoende duidelijk waaraan scholen hun geld uitgeven. Zij wil meer regie op de besteding van extra middelen. De gedachte daarachter is dat geld dat bedoeld is voor bijvoorbeeld taal, rekenen of andere basisvaardigheden daar ook daadwerkelijk terechtkomt.
Minder afhankelijkheid van subsidies
Scholen ontvangen op dit moment voor hun dagelijkse uitgaven basisbekostiging via de lumpsum. Binnen wettelijke kaders mogen schoolbesturen dat geld grotendeels naar eigen inzicht besteden. Extra geld dat via de lumpsum wordt toegevoegd voor een specifiek doel, kan daardoor in de praktijk ook voor andere zaken worden gebruikt.
Daarnaast bestaan er verschillende subsidieregelingen. Die zijn wel gericht op specifieke doelen, maar hebben volgens het kabinet nadelen. Subsidies zijn vaak tijdelijk, moeten apart worden aangevraagd en zorgen voor extra administratieve lasten. Scholen geven al langer aan dat zij minder afhankelijk willen zijn van tijdelijke regelingen, omdat structurele financiering meer ruimte biedt voor langetermijnbeleid.
Gerichte bekostiging moet dat veranderen. Basisscholen en middelbare scholen hoeven geen aanvraag te doen, maar krijgen het geld rechtstreeks. Daar staat tegenover dat zij moeten verantwoorden hoe het geld is ingezet.
Eerste inzet voor taal en basisvaardigheden
De nieuwe vorm van bekostiging wordt in eerste instantie gebruikt voor het verbeteren van taal en andere basisvaardigheden. Scholen worden dan vijf jaar verplicht om het geld aan dat doel te besteden. Daarmee vervangt de regeling meerdere bestaande subsidieregelingen.
Na die periode wordt bekeken of de gerichte bekostiging wordt verlengd. Ook kan worden besloten om het geld zonder voorwaarden toe te voegen aan de reguliere bekostiging.
Het kabinet ziet op termijn meer mogelijkheden voor deze vorm van financiering. Gerichte bekostiging kan dan ook worden gebruikt voor andere maatschappelijke onderwijsopgaven, zoals het tegengaan van lerarentekorten en het bevorderen van gelijke kansen voor leerlingen.
Invoering beoogd per 2028
De Tweede Kamer bespreekt het wetsvoorstel later dit jaar. Daarna volgt behandeling in de Eerste Kamer. De bedoeling is dat de nieuwe bekostigingsvorm op 1 januari 2028 ingaat.
In eerdere Kamerstukken werd al gewezen op beperkingen van het huidige bekostigingsinstrumentarium. Het kabinet stelde daarin dat het nu niet goed mogelijk is om middelen automatisch te verstrekken en daar tegelijk tijdelijke verplichtingen aan te verbinden. Gerichte bekostiging moet die ruimte wel bieden.
Ontdek meer van HBP Media
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
