72-jarige vrouw probeert huisgenoot in brand te steken na ruzie over 30.000 euro: celstraf en tbs met dwangverpleging

ALMELO – Een 72-jarige vrouw uit Almelo is maandag 9 november 2026 door de rechtbank in Almelo veroordeeld tot achttien maanden gevangenisstraf en tbs met dwangverpleging voor een poging tot brandstichting in haar eigen woning. De vrouw verspreidde op 5 juni 2025 petroleum door het huis en probeerde de brandbare vloeistof aan te steken terwijl haar huisgenoot nog binnen was. Aan de gebeurtenissen ging een conflict vooraf over een verdwenen geldkistje waarin volgens de vrouw 30.000 euro zou hebben gezeten. De rechtbank acht bewezen dat door haar handelen levensgevaar en gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor de huisgenoot ontstond. Dat daadwerkelijk brand uitbleef, was volgens de rechters uitsluitend te danken aan het ingrijpen van de huisgenoot, diens dochter en de politie.

De uitspraak is opmerkelijk omdat de rechtbank aanvankelijk een andere strafrechtelijke aanpak overwoog. Deskundigen van het Pieter Baan Centrum en de reclassering adviseerden een gedeeltelijk voorwaardelijke gevangenisstraf met intensieve begeleiding en bijzondere voorwaarden. Uiteindelijk besloot de rechtbank toch tot tbs met dwangverpleging, onder meer omdat geen geschikte begeleide woonplek kon worden gevonden en de vrouw tijdens de rechtszaak uitspraken deed die volgens de rechters ernstige zorgen opriepen over de veiligheid van haar voormalige huisgenoot.

Verdwenen geldkistje met 30.000 euro leidt tot escalatie

De gebeurtenissen begonnen op donderdagochtend 5 juni 2025. Rond 06.00 uur maakte de vrouw haar huisgenoot wakker omdat zij haar geldkistje kwijt was. Volgens haar bevond zich daarin een bedrag van 30.000 euro. Zij beschuldigde haar huisgenoot ervan het geld te hebben weggenomen en schakelde om 06.50 uur de politie in. Agenten kwamen naar de woning, maar troffen het geldkistje niet bij de man aan. Of het geld daadwerkelijk is gestolen, blijkt niet uit het vonnis.

Enkele uren later escaleerde de situatie volledig. Omstreeks 09.15 uur ontving de politie opnieuw een melding vanuit de woning. Ditmaal ging het om de dreiging dat de vrouw haar huis in brand zou steken. Toen agenten ter plaatse kwamen, roken zij buiten al een sterke brandstoflucht. Binnen zagen zij de vrouw, haar huisgenoot en twee andere vrouwen. Een van de aanwezigen hield de verdachte in bedwang, terwijl werd geroepen dat zij van plan was de woning in brand te steken.

Omdat de deuren niet toegankelijk waren, betraden politieagenten het huis via een openstaand raam aan de voorzijde. Binnen was de brandstoflucht nog sterker. De agenten zagen dat de vrouw een aansteker in de ene hand en een sigaret in de andere hand vasthield. Bij haar fouillering werd bovendien een tweede aansteker aangetroffen. In de woning ontdekten de agenten op verschillende plaatsen vochtige plekken die sterk naar brandstof roken.

Petroleum op vloer, gordijnen en kleding

Uit het politieonderzoek bleek dat de vrouw petroleum had verspreid over de vloer in de gang, gordijnen bij de voordeur, koffers en tassen met kleding en een vloerkleed in de woonkamer. Onderzoek van monsters uit de woning bevestigde de aanwezigheid van vluchtige stoffen die passen bij petroleum. Ook bleek dat de vrouw de achterdeur en de tuinpoort had afgesloten en een witte substantie in het slot van de voordeur had gestopt.

De huisgenoot verklaarde dat hij eerder die ochtend beneden een sterke brandstoflucht had geroken. Toen hij poolshoogte ging nemen, zag hij de vrouw met een jerrycan en een aansteker rondlopen. Volgens zijn verklaring probeerde zij de aansteker te gebruiken om de brandbare vloeistof te ontsteken. Hij wist de jerrycan af te pakken en sloeg de aansteker uit haar hand. De vrouw pakte vervolgens opnieuw een aansteker en een sigaret, waarna de man haar in bedwang hield.

De dochter van de huisgenoot wist via een raam de woning binnen te komen en hielp om de situatie onder controle te krijgen. Kort daarna arriveerde de politie, die de vrouw aanhield. Tijdens het onderzoek verklaarde de verdachte dat zij uit boosheid petroleum over kleding van haar huisgenoot had gegoten. Zij ontkende echter dat zij daadwerkelijk van plan was de woning in brand te steken.

De rechtbank geloofde die ontkenning niet. De verklaring van de huisgenoot werd ondersteund door de bevindingen van de politie en een opgenomen 112-melding. Daarop was volgens de rechtbank te horen dat de vrouw verklaarde brandstof over de kleding te hebben gegoten en dreigde deze alsnog aan te steken. De rechters concludeerden dat de handelingen gezamenlijk een duidelijke poging tot brandstichting vormden.

Levensgevaar door afgesloten vluchtwegen

Volgens de rechtbank was sprake van een bijzonder gevaarlijke situatie. De woning maakte deel uit van een rij woningen en de petroleum was onder meer verspreid in de gang, waar ook de trap naar de bovenverdieping uitkwam. Wanneer daar brand was ontstaan, had het vuur de belangrijkste vluchtroute kunnen blokkeren. Hete en verstikkende rookgassen zouden zich vervolgens via het trappenhuis snel naar boven hebben kunnen verspreiden.

Een branddeskundige concludeerde dat daadwerkelijk brand grote schade aan de woning had kunnen veroorzaken en dat voor de huisgenoot levensgevaar of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel te verwachten was. De rechtbank benadrukt dat brandstichting vanwege het moeilijk beheersbare karakter bijzonder ernstig is. Zelfs wanneer iemand aanvankelijk alleen van plan is goederen te beschadigen, kunnen de gevolgen voor aanwezige personen en omwonenden desastreus zijn.

De vrouw werd behalve van poging tot brandstichting ook beschuldigd van wederrechtelijke vrijheidsberoving. Volgens de aanklacht had zij haar huisgenoot opgesloten door de deuren en de tuinpoort af te sluiten en het slot van de voordeur te blokkeren. Hoewel deze handelingen uit het onderzoek naar voren kwamen, sprak de rechtbank haar van dit afzonderlijke feit vrij.

Daarbij speelde een belangrijke rol dat de huisgenoot op enig moment zelf de controle over de situatie had gekregen. Hij hield de vrouw in bedwang en kon een raam openen waardoor zijn dochter en zijn voormalige partner naar binnen konden komen. Volgens de rechtbank kon daarom niet worden vastgesteld dat de man daadwerkelijk wederrechtelijk van zijn vrijheid was beroofd.

Ernstige psychische problemen en langdurig middelenmisbruik

Tijdens de strafzaak werd uitgebreid onderzoek gedaan naar de geestelijke gezondheid van de verdachte. Deskundigen van het Pieter Baan Centrum stelden vast dat zij kampt met een persoonlijkheidsstoornis met theatrale, narcistische en borderline kenmerken. Daarnaast was sprake van ernstige problemen met alcohol- en medicijngebruik en bestond het vermoeden van een neurocognitieve stoornis.

Volgens de deskundigen waren de persoonlijkheidsstoornis en de problemen met middelengebruik ook aanwezig op het moment van de poging tot brandstichting. De combinatie van psychische kwetsbaarheid, stress rondom het vermeend verdwenen geld en het gebruik van alcohol en medicatie had haar zelfcontrole ernstig aangetast. Haar gedrag werd door de onderzoekers beschreven als ongecontroleerd, verward en chaotisch. Daarom adviseerden zij om het strafbare feit ten minste in verminderde mate aan de vrouw toe te rekenen.

De rechtbank nam deze conclusie over. Tegelijkertijd bleek uit het dossier dat de vrouw al jarenlang bekend was bij politie, huisarts en hulpverlening vanwege verward gedrag, psychische problemen en overmatig gebruik van alcohol en medicijnen. In 2024 was zij enige tijd opgenomen op een psychiatrische afdeling van een algemeen ziekenhuis. Ook werd eerder geprobeerd haar via bemoeizorg te begeleiden, maar die hulpverlening kwam uiteindelijk niet van de grond.

De problemen werden volgens de rechtbank versterkt doordat de vrouw tijdens haar detentie haar huurwoning verloor en haar AOW-uitkering werd stopgezet. Buiten de gevangenis beschikte zij daardoor niet meer over stabiele huisvesting of een sociaal netwerk dat voldoende bescherming kon bieden tegen nieuwe ontregeling.

Opmerkelijke uitspraken tijdens rechtszitting

Een doorslaggevende rol bij de beslissing om tbs met dwangverpleging op te leggen, speelde de houding van de verdachte tijdens de rechtszitting van 26 oktober 2026. De vrouw bleef erbij dat haar huisgenoot het geldkistje met 30.000 euro had gestolen en verklaarde bovendien dat inmiddels een tweede geldkistje met buitenlandse munten verdwenen zou zijn.

Toen de rechtbank haar vroeg of zij zelf actie zou ondernemen tegen haar voormalige huisgenoot, gaf zij een antwoord dat bij de rechters grote zorgen opriep. Volgens het vonnis zei de vrouw dat zij het niet zelf zou doen en verwees zij daarbij naar het inschakelen van bendes. De rechtbank beschouwde deze opmerkingen als bijzonder zorgwekkend, omdat de vrouw nog altijd overtuigd leek van haar beschuldigingen en geen inzicht toonde in de ernst van haar eerdere handelen.

De rechters zagen hierin een belangrijk risico voor de toekomst. Zonder intensieve begeleiding en toezicht zou de vrouw opnieuw agressief kunnen reageren wanneer zij zich bedreigd of benadeeld voelde. Daarbij woog mee dat zij eerder hulpverlening had afgewezen en volgens de reclassering nauwelijks probleembesef had.

Geen geschikte woonplek voor begeleiding gevonden

Aanvankelijk onderzocht de rechtbank of een minder ingrijpende straf mogelijk was. Zowel het Pieter Baan Centrum als de reclassering had geadviseerd om een gedeeltelijk voorwaardelijke gevangenisstraf te combineren met begeleiding, behandeling en toezicht. Volgens de deskundigen zou vooral stabiliteit in huisvesting en dagelijkse ondersteuning kunnen bijdragen aan het verminderen van het risico op herhaling.

De behandeling van de strafzaak werd daarom meerdere keren uitgesteld om de reclassering gelegenheid te geven een geschikte plek voor begeleid wonen te vinden. Ondanks verschillende inspanningen lukte dit niet. De combinatie van de ernst van het strafbare feit en de complexe problematiek van de vrouw maakte plaatsing bijzonder moeilijk.

Uiteindelijk kwam de rechtbank tot de conclusie dat een voorwaardelijke straf met bijzondere voorwaarden onvoldoende bescherming bood. Ook tbs met voorwaarden werd niet veilig genoeg geacht, omdat de vrouw volgens de rechters een groot risico liep zich aan afspraken of begeleiding te onttrekken.

Hoewel de deskundigen zelf geen tbs met dwangverpleging hadden geadviseerd, vond de rechtbank dat er onder de omstandigheden geen verantwoord alternatief overbleef. De maatregel is volgens het vonnis noodzakelijk om de veiligheid van anderen te beschermen en het risico op herhaling van ernstig geweld te beperken.

Achttien maanden cel en tbs met dwangverpleging

De rechtbank veroordeelde de vrouw tot een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van achttien maanden, waarbij de tijd die zij al in voorarrest heeft doorgebracht volledig wordt afgetrokken. Daarnaast wordt zij ter beschikking gesteld met verpleging van overheidswege. Dat betekent dat zij in een beveiligde forensisch-psychiatrische omgeving kan worden behandeld en begeleid.

Omdat de bewezenverklaarde poging tot brandstichting levensgevaar en gevaar voor zwaar lichamelijk letsel opleverde, is de tbs-maatregel niet automatisch beperkt tot maximaal vier jaar. De duur hangt af van de voortgang van de behandeling, het risico op herhaling en toekomstige rechterlijke beoordelingen.

De rechtbank benadrukte dat de vrouw verminderd toerekeningsvatbaar is, maar dat dit niet betekent dat zij niet verantwoordelijk kan worden gehouden voor haar handelen. De combinatie van de gevangenisstraf en tbs moet volgens de rechters recht doen aan de ernst van de gebeurtenissen en tegelijkertijd langdurige bescherming bieden.

Slachtoffer krijgt 2.500 euro smartengeld

De voormalige huisgenoot had een schadevergoeding van in totaal 45.766,67 euro geëist. Daarvan had 43.266,67 euro betrekking op gestelde inkomensschade en 2.500 euro op immateriële schade. De rechtbank vond de inkomensschade onvoldoende onderbouwd en verklaarde de man voor dit onderdeel niet-ontvankelijk. Hij kan dit deel van zijn vordering eventueel nog aan de burgerlijke rechter voorleggen.

De gevraagde 2.500 euro smartengeld werd wel volledig toegewezen. Volgens de rechtbank heeft de man aantoonbare psychische gevolgen overgehouden aan de gebeurtenissen. Hij kampt onder meer met angstklachten, nachtmerries, slaapproblemen, verhoogde waakzaamheid en emotionele instabiliteit. De klachten passen volgens de rechtbank bij posttraumatische stress en maken behandeling noodzakelijk.

De vrouw moet het bedrag betalen, vermeerderd met de wettelijke rente vanaf 5 juni 2025. Ook is de schadevergoedingsmaatregel opgelegd, waardoor de overheid het bedrag namens het slachtoffer kan innen. Wanneer betaling uitblijft, kan onder voorwaarden maximaal 25 dagen gijzeling worden toegepast. Daarmee vervalt de betalingsverplichting niet.

Met de uitspraak van 9 november komt voorlopig een einde aan de strafzaak over de gebeurtenissen in Almelo. De rechtbank benadrukt dat het ingrijpen van de huisgenoot, zijn dochter en de politie heeft voorkomen dat een levensgevaarlijke situatie daadwerkelijk in een woningbrand eindigde. De rechters vinden langdurige behandeling en beveiliging noodzakelijk, omdat de vrouw zonder begeleiding opnieuw een gevaar voor anderen zou kunnen vormen.