CHILI – Astronomen hebben aan de buitenrand van ons zonnestelsel een bijzonder hemellichaam ontdekt dat mogelijk officieel als dwergplaneet wordt erkend. Het object, dat voorlopig de naam 2026 ED138 draagt, bevindt zich voorbij de baan van Neptunus en zelfs verder van de zon dan Pluto. Volgens onderzoekers heeft het een geschatte diameter van 600 tot 1.500 kilometer en behoort het daarmee tot de grootste hemellichamen die in dit afgelegen gebied zijn ontdekt.

De ontdekking werd gedaan met behulp van het nieuwe Vera C. Rubin-observatorium in Chili. Het hemellichaam werd opgespoord door astronoom Matthew Holman van het Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics. De ontdekking werd op 27 oktober bekendgemaakt door het Minor Planet Center van de Internationale Astronomische Unie.

Bijna zeven miljard kilometer van de zon

2026 ED138 bevindt zich momenteel op ongeveer 46 astronomische eenheden van de zon. Eén astronomische eenheid komt overeen met de gemiddelde afstand tussen de aarde en de zon, ongeveer 150 miljoen kilometer.

Dat betekent dat het nieuw ontdekte object zich op ongeveer 6,9 miljard kilometer van de zon bevindt. Ter vergelijking: Pluto draait gemiddeld op ongeveer 5,9 miljard kilometer afstand.

Wetenschappers vermoeden dat het hemellichaam grotendeels uit ijs bestaat. Door zijn omvang zou de eigen zwaartekracht voldoende kunnen zijn om het object een vrijwel ronde vorm te geven.

Ontdekt met grootste digitale camera ter wereld

Het Vera C. Rubin-observatorium beschikt over een uitzonderlijk krachtige telescoop en de grootste digitale camera die ooit voor astronomisch onderzoek is gebouwd.

Onderzoekers ontdekten 2026 ED138 op 13 oktober tijdens de analyse van miljarden waarnemingen. Vervolgens werden oudere beelden onderzocht, waardoor het object zelfs op foto's uit 2016 kon worden teruggevonden.

Het hemellichaam bleef vermoedelijk zo lang onopgemerkt doordat het vanaf de aarde gezien tegen een bijzonder sterrenrijke achtergrond van de Melkweg beweegt.

Waarom is het nog geen officiële dwergplaneet?

Volgens de Internationale Astronomische Unie moet een dwergplaneet rond de zon draaien, door zijn eigen zwaartekracht vrijwel bolvormig zijn en zijn baan niet hebben vrijgemaakt van kleinere hemellichamen.

Hoewel 2026 ED138 waarschijnlijk aan deze voorwaarden voldoet, moeten onderzoekers eerst nauwkeuriger vaststellen hoe groot het object werkelijk is en welke vorm het heeft. Daarvoor zijn aanvullende waarnemingen nodig, onder meer met infraroodtelescopen.

Pluto krijgt mogelijk een nieuwe buur

Ons zonnestelsel telt momenteel vijf officieel erkende dwergplaneten: Pluto, Ceres, Eris, Haumea en Makemake.

Pluto werd in 2006 gedegradeerd van negende planeet tot dwergplaneet. Wanneer 2026 ED138 officieel wordt erkend, stijgt het aantal erkende dwergplaneten naar zes.

Astronomen verwachten dat het Rubin-observatorium de komende jaren nog veel meer onbekende hemellichamen zal ontdekken. Daarmee kan het onderzoek belangrijke nieuwe inzichten opleveren over het ontstaan en de ontwikkeling van ons zonnestelsel.