RIJEN – Het Nederlandse retail- en mediaconcern Audax verkeert opnieuw in ernstige financiële problemen. De onderneming, die onder meer eigenaar is van Bruna en ReadShop, heeft onvoldoende geld beschikbaar om aan alle betalingsverplichtingen te voldoen. De problemen spelen binnen de overkoepelende organisatie, waar financiering, dienstverlening en bevoorrading onder druk staan. Dat betekent niet dat de afzonderlijke boekhandels zelf failliet zijn of hun deuren moeten sluiten.

De rechtbank in Breda heeft Audax op vrijdag 6 november een voorlopige afkoelingsperiode toegekend. Daarmee krijgt het concern bescherming tegen bepaalde acties van schuldeisers en de gelegenheid om een financiële oplossing uit te werken. Op dinsdag 17 november volgt een nieuwe behandeling bij de rechtbank.

Volgens berichtgeving van Het Financieele Dagblad heeft Audax inmiddels voor meer dan 9 miljoen euro aan openstaande schulden bij leveranciers. Verschillende leveranciers zijn daarom overgegaan op levering tegen directe betaling. Dat veroorzaakt problemen voor de centrale inkoop en distributie, juist nu de aangesloten winkels zich voorbereiden op de belangrijke verkoopperiode rond Sinterklaas en Kerstmis.

De financiële problemen raken een concern dat veel meer omvat dan alleen boekhandels. Audax is actief in retail, het uitgeven van tijdschriften en de commerciële distributie van drukwerk. De verschillende onderdelen zijn voor bepaalde werkzaamheden afhankelijk van elkaar, waardoor betalingsproblemen binnen de organisatie ook gevolgen kunnen hebben voor ondernemingen die zelf gewoon hun dagelijkse activiteiten voortzetten.

Problemen bij moederbedrijf, winkels blijven open

Audax is vooral bekend als eigenaar van Bruna en als organisatie achter de winkelformule ReadShop. Daarnaast behoren tijdschriftendistributeur Betapress en uitgeverij Audax Publishing tot het concern. De onderneming verzorgt onder meer de distributie van tijdschriften en andere producten naar duizenden verkooppunten in Nederland.

Het onderscheid tussen de financiële positie van het concern en de exploitatie van individuele winkels is belangrijk. Een groot deel van de aangesloten boekhandels wordt geëxploiteerd door zelfstandige franchisenemers. Die ondernemers zijn niet automatisch failliet wanneer hun moeder- of franchiseorganisatie betalingsproblemen heeft.

Volgens de NOS zijn de winkels in de kern levensvatbaar, maar kampt het concern met financiële verplichtingen uit het verleden. De winkels blijven voorlopig open. Wel kunnen zij problemen ondervinden wanneer de centrale organisatie bestellingen niet tijdig kan verwerken of leveranciers pas bereid zijn producten te versturen nadat openstaande bedragen zijn betaald.

Vooral Bruna ondervindt hiervan gevolgen. ReadShop is volgens de NOS minder afhankelijk van Audax en heeft tot dusver minder last van de financiële problemen. De onzekerheid over de centrale dienstverlening blijft niettemin een risico voor aangesloten ondernemers.

De afkoelingsperiode heeft bovendien betrekking op meerdere vennootschappen binnen de groep, waaronder Bruna, Betapress en Audax Publishing. De financiële problemen zijn dus niet officieel beperkt tot één afzonderlijke serviceafdeling. Wel ligt de acute crisis bij de financiering en betalingsverplichtingen van het concern, en niet bij een aangekondigd faillissement van alle individuele boekhandels.

Miljoenenfinanciering leidt tot conflict

De acute financiële problemen hangen samen met een hoogopgelopen conflict tussen het huidige bestuur en de nieuwe aandeelhouders. Begin 2026 werd Audax door de familie De Leeuw verkocht aan investeringsmaatschappij Lector Capital. Bij die overname zouden afspraken zijn gemaakt over een financiële inbreng van 8,6 miljoen euro.

Volgens het huidige bestuur is dat geld niet beschikbaar gesteld. Daardoor zou Audax onvoldoende financiële ruimte hebben om leveranciers te betalen en de bedrijfsvoering te ondersteunen. Het bestuur bereidt juridische stappen voor om nakoming van de afspraken af te dwingen.

De aandeelhouders bestrijden de lezing van het bestuur. Paul Sies, die in oktober als topman werd geschorst, stelt dat de historische schulden aan de Belastingdienst en het UWV inmiddels zijn afgelost. Volgens hem zijn de aandeelhouders bereid opnieuw financiering beschikbaar te stellen zodra de bestuurlijke situatie is hersteld en zij over de benodigde financiële informatie beschikken.

Waarnemend topvrouw Marije Haeck probeert ondertussen de activiteiten van Audax voort te zetten. Daarbij staan afspraken met leveranciers, het aantrekken van financiering en het behoud van werkgelegenheid centraal.

Rechtbank beslist op 17 november over vervolg

De huidige bescherming valt onder de Wet homologatie onderhands akkoord (WHOA). Deze wet biedt ondernemingen met financiële problemen de mogelijkheid om buiten een faillissement om afspraken te maken met schuldeisers. Een dergelijke regeling kan voorkomen dat een onderneming moet stoppen, maar biedt geen garantie dat een reddingsplan slaagt.

Voor Audax is de komende rechtszitting van groot belang. De rechtbank beoordeelt op 17 november of de voorlopige afkoelingsperiode wordt voortgezet. Het concern wil voldoende tijd krijgen om de betalingsproblemen structureel op te lossen.

Voor medewerkers, leveranciers en aangesloten ondernemers blijft de situatie voorlopig onzeker. Zolang Audax geen duurzame financiering heeft gevonden, bestaat het risico dat de financiële problemen bij de centrale organisatie verdere gevolgen krijgen voor de bevoorrading en ondersteuning van de winkels. Een faillissement van de afzonderlijke boekhandels is daarmee echter nog geen vaststaand scenario.