DETROIT – De Democratische Partij heeft bij de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen ook in Michigan een grote overwinning geboekt. De partij behoudt het gouverneurschap, wint de felbevochten Amerikaanse Senaatszetel en krijgt opnieuw de meerderheid in beide kamers van het staatsparlement. Bovendien verliezen de Republikeinen drie zetels in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden aan Democratische kandidaten. Daarmee komt de volledige politieke macht op staatsniveau opnieuw in Democratische handen. De uitslag is een belangrijke tegenvaller voor de Republikeinse Partij van president Donald Trump in een staat die bij presidentsverkiezingen vaak een doorslaggevende rol speelt.

De verkiezingen vonden plaats op dinsdag 3 november. Inmiddels is duidelijk dat de Democraten in Michigan veel meer hebben gewonnen dan alleen de strijd om het gouverneurschap. In verschillende districten waar Republikeinen jarenlang de dienst uitmaakten, kozen kiezers voor Democratische kandidaten.

Bij de gouverneursverkiezingen versloeg Jocelyn Benson haar Republikeinse tegenstander John James met ongeveer elf procentpunten verschil. Benson volgt de Democratische gouverneur Gretchen Whitmer op, die vanwege de wettelijke termijnlimiet niet opnieuw kandidaat mocht zijn.

Benson was sinds 2019 de hoogste verkiezingsfunctionaris van Michigan en kreeg landelijke bekendheid door haar rol tijdens de omstreden presidentsverkiezingen van 2020. Tijdens haar campagne legde zij de nadruk op de stijgende kosten van levensonderhoud, betaalbare woningen en de economische gevolgen van het beleid van president Trump.

Historische overwinning voor Abdul El-Sayed

Ook de strijd om de Amerikaanse Senaatszetel werd gewonnen door de Democraten. Abdul El-Sayed versloeg de Republikeinse kandidaat Mike Rogers met ongeveer 52,5 tegen 45,5 procent van de stemmen.

De 42-jarige El-Sayed, voormalig directeur volksgezondheid in Detroit en zoon van Egyptische immigranten, wordt daarmee de eerste moslim die tot de Amerikaanse Senaat is gekozen.

Zijn verkiezing is ook binnen de Democratische Partij opmerkelijk. El-Sayed behoort tot de progressieve vleugel en voerde campagne voor een universeel zorgstelsel, hervorming van de politieke financiering en een andere Amerikaanse koers ten aanzien van Israël.

Hij volgt de vertrekkende Democratische senator Gary Peters op. Daarmee behouden de Democraten de Senaatszetel die de Republikeinen hadden gehoopt te veroveren.

De partij boekte daarnaast overwinningen bij de verkiezingen voor de minister van Justitie van Michigan en de hoogste verkiezingsfunctionaris van de staat. Eli Savit en Garlin Gilchrist wonnen beide hun verkiezingsstrijd.

Republikeinen verliezen meerderheid in staatsparlement

Een van de belangrijkste verschuivingen speelt zich af in het parlement van Michigan. De Democraten heroveren de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden van de staat, die zij bij de verkiezingen van 2024 waren kwijtgeraakt.

Volgens de voorlopige zetelverdeling krijgen de Democraten 63 zetels tegenover 47 voor de Republikeinen. In de Senaat van Michigan groeit de Democratische meerderheid naar 23 tegen 15 zetels.

Hierdoor controleren de Democraten opnieuw het gouverneurschap en beide kamers van het staatsparlement. In de Amerikaanse politiek wordt dit een trifecta genoemd.

Voor de partij betekent dat meer mogelijkheden om eigen wetgeving door te voeren op het gebied van onderwijs, gezondheidszorg, belastingen en sociale voorzieningen.

Ook bij de verkiezingen voor het landelijke Huis van Afgevaardigden boekten de Democraten winst. In het vierde kiesdistrict versloeg Sean McCann de Republikeinse afgevaardigde Bill Huizenga. William Lawrence won in het zevende district van zittend Republikein Tom Barrett en Christina Hines veroverde het tiende district, dat eerder door John James werd vertegenwoordigd.

De Democraten hebben daarmee negen van de dertien Congreszetels van Michigan gewonnen. Vier zetels blijven in Republikeinse handen.

Belangrijke swing state keert zich tegen Republikeinen

Michigan behoort tot de belangrijkste swing states van de Verenigde Staten. De staat stemde in 2016 voor Donald Trump, in 2020 voor Joe Biden en bij de presidentsverkiezingen van 2024 opnieuw voor Trump.

De Democratische verkiezingsoverwinning van 2026 laat zien dat de politieke verhoudingen in Michigan opnieuw zijn verschoven. Dat betekent niet automatisch dat de staat bij de presidentsverkiezingen van 2028 dezelfde keuze zal maken, maar de uitslag geeft wel inzicht in de huidige onvrede onder een deel van het electoraat.

Tijdens de verkiezingscampagne speelden economische onderwerpen een belangrijke rol. Veel kiezers maakten zich zorgen over de kosten van boodschappen, woningen en gezondheidszorg. Ook de Amerikaanse handelspolitiek en de gevolgen daarvan voor de auto-industrie in Michigan stonden ter discussie.

Voor de Republikeinen betekent de verkiezingsuitslag dat zij zowel op staatsniveau als bij de vertegenwoordiging in Washington terrein hebben verloren.

De nieuwe Democratische machtsverhoudingen in Michigan worden na de installatie van de gekozen bestuurders en volksvertegenwoordigers van kracht. De definitieve administratieve vaststelling van alle verkiezingsuitslagen moet op onderdelen nog worden afgerond.