DEN HAAG – Politieke partij BIJ1 hoeft ruim 113.000 euro aan eerder teruggevorderde overheidssubsidie toch niet terug te betalen. Minister Pieter Heerma van Binnenlandse Zaken heeft de terugvordering verlaagd van 208.881,78 euro naar 95.261,90 euro, ondanks herhaaldelijke tekortkomingen in de financiële verantwoording van de partij.

Dat blijkt uit antwoorden op Kamervragen van JA21-Kamerlid Clemminck, die dinsdag 27 oktober openbaar zijn gemaakt. Opvallend is dat de minister afwijkt van het eerdere advies van de Commissie toezicht financiën politieke partijen, die volledige terugvordering had aanbevolen.

Vier jaar achtereen ernstige tekortkomingen

BIJ1 kreeg voor 2024 een subsidie van 261.102,22 euro toegekend, waarvan 208.881,78 euro als voorschot werd uitgekeerd. Omdat de partij niet tijdig aan de verantwoordingsverplichtingen voldeed, werd de subsidie op 28 januari 2026 volledig ingetrokken.

De partij maakte bezwaar tegen dat besluit. Tijdens de heroverweging werd besloten dat volledige terugvordering niet evenredig was, omdat BIJ1 uiteindelijk alsnog een financiële verantwoording en accountantsverklaring had ingediend.

De subsidie werd daarop vastgesteld op 113.619,88 euro. Het resterende voorschot van 95.261,90 euro moet BIJ1 terugbetalen.

Ontbrekende documenten en financiële verschillen

Uit de beantwoording blijkt dat de financiële administratie van BIJ1 opnieuw ernstige tekortkomingen vertoonde. Zo ontbrak het activiteitenverslag van het wetenschappelijk instituut en was ook de toelichting op de financiële rekening niet aangeleverd.

Daarnaast ontbraken gegevens in schuldenoverzichten, was een financieel verslag niet ondertekend en werd een verschil van 8.000 euro vastgesteld tussen twee verantwoordingsdocumenten.

Volgens de minister is dit het vierde achtereenvolgende jaar waarin de financiële verantwoording van BIJ1 ernstige gebreken bevat.

Daarom werd een korting van 50 procent toegepast: 20 procent voor ontbrekende documenten, 20 procent wegens herhaaldelijk overschrijden van hersteltermijnen en 10 procent vanwege de terugkerende tekortkomingen.

Minister wijkt af van advies toezichthouder

De Commissie toezicht financiën politieke partijen adviseerde in september 2025 om de subsidie over 2024 volledig op nihil vast te stellen.

Dat advies werd aanvankelijk overgenomen. Nadat BIJ1 alsnog stukken had ingediend, besloot het ministerie tijdens de bezwaarprocedure echter een deel van de subsidie toe te kennen.

Volgens Heerma speelde de financiële situatie van BIJ1 geen rol bij het verlagen van de terugvordering.

Tweede Kamer pas later geïnformeerd

BIJ1 ontving het gewijzigde besluit al op 24 juli 2026. Sinds 4 september is de beslissing definitief, maar de Tweede Kamer werd hierover niet direct afzonderlijk geïnformeerd.

De minister stelt dat de Kamer volgens de gebruikelijke procedure later dit jaar zou worden geïnformeerd. Ook de onderliggende besluiten en berekeningen worden dan beschikbaar gesteld.

Een nieuw handhavingsbeleid voor subsidies aan politieke partijen, dat eerder voor juli was aangekondigd, is bovendien nog altijd niet ingevoerd.

Dat beleid moet volgens Heerma eind 2026 worden gepubliceerd.