ARNHEM – Een man die werd beschuldigd van verkrachting van een vriendin tijdens een logeerpartij in Ellecom, is door de rechtbank in Arnhem vrijgesproken. Hoewel vaststaat dat de twee in de nacht van 24 op 25 augustus 2024 seks hebben gehad, kan volgens de rechters niet worden bewezen dat de verdachte wist of ernstig moest vermoeden dat de vrouw daarmee niet instemde. De rechtbank concludeert dat het strafdossier aanwijzingen bevat die zowel de verklaring van de vrouw als die van de verdachte ondersteunen. Het Openbaar Ministerie had 22 maanden gevangenisstraf geëist.
De zaak draait om een nacht waarin de verdachte na een gezamenlijk bioscoopbezoek bij de vrouw bleef slapen. Beide betrokkenen waren bevriend en hadden eerder seksueel contact gehad, maar volgens de vrouw had zij dat destijds beëindigd omdat zij hun vriendschap niet in gevaar wilde brengen.
Wat er tijdens de logeerpartij gebeurde, wordt door beiden wezenlijk anders beschreven. De vrouw verklaarde dat zij wakker werd doordat de man haar borsten aanraakte. Ze zou vervolgens volledig zijn verstijfd en niet in staat zijn geweest om te reageren. Volgens haar verklaring ging de verdachte ondanks haar passieve houding verder met seksuele handelingen, waaronder penetratie.
De verdachte gaf toe dat zij seks hadden gehad, maar verklaarde dat hij ervan overtuigd was dat de vrouw daarmee instemde. Volgens hem was zij meerdere keren tegen hem aan komen liggen, reageerde zij op zijn aanrakingen en gaf zij instemmende geluiden toen hij vroeg of alles goed was.
Twee totaal verschillende lezingen van dezelfde nacht
De vrouw vertelde tijdens het politieonderzoek dat zij tijdens de seksuele handelingen in een zogenoemde bevriezingsreactie terechtkwam. Ze bleef naar eigen zeggen vrijwel bewegingloos liggen en deed alsof ze sliep. Volgens haar was er geen sprake van vrijwillige seks en had de verdachte kunnen begrijpen dat zij niet wilde.
De man schetste een ander verloop. Hij verklaarde dat de twee eerder die dag hadden gesproken over de aantrekkingskracht tussen hen. Toen de vrouw 's nachts tegen hem aan schoof, dacht hij dat zij toenadering zocht. Volgens zijn verklaring reageerde zij op zijn aanrakingen en werkte zij mee toen hij haar ondergoed uittrok.
De verdachte verklaarde bovendien dat hij tijdens de seksuele handelingen twee keer had gevraagd of alles in orde was. Beide keren zou hij een instemmende reactie hebben gekregen. De vrouw betwistte dat zij toestemming had gegeven.
De volgende dag spraken zij over wat er was gebeurd. Volgens de vrouw reageerde de man verward toen zij hem vroeg of ze seks hadden gehad. De verdachte verklaarde dat hij juist schrok toen zij vertelde dat ze de seksuele handelingen niet had gewild.
Vaststaat dat de man later meerdere keren zijn excuses heeft aangeboden. Ook erkende hij dat hij had gelogen over het gebruik van een condoom. Hij had aanvankelijk gezegd dat de seks veilig was geweest, maar gaf later toe dat hij geen condoom had gebruikt. Volgens hem kwam die onwaarheid voort uit schaamte.
WhatsAppberichten en excuses onvoldoende voor bewijs
Tijdens het onderzoek werden WhatsAppberichten, een opgenomen gesprek en verklaringen van vrienden en bekenden bekeken. In een bericht schreef de verdachte dat hij spijt had van zijn gedrag en dat hij zijn handelen niet meer ongedaan kon maken.
Ook werd een gesprek onderzocht dat op 12 oktober 2024 plaatsvond tussen de vrouw, een vriendin, de verdachte en diens ouders. Tijdens dat gesprek vroeg de vrouw hoe de man had kunnen denken dat zij toestemming had gegeven. De verdachte bleef erbij dat hij haar gedrag tijdens de nacht als instemming had opgevat.
Volgens de rechtbank kunnen de berichten en excuses niet zonder meer worden uitgelegd als een erkenning dat de verdachte wist dat de vrouw geen seks wilde. De verklaringen bieden volgens de rechters ruimte voor beide scenario's.
Dat onderscheid is van doorslaggevend belang. Niet ter discussie staat dat bepaalde seksuele handelingen hebben plaatsgevonden. De centrale juridische vraag is of de verdachte wist, of ernstige reden had om te vermoeden, dat de wil van de vrouw ontbrak.
Getuigen zagen vrouw na incident veranderen
Meerdere getuigen verklaarden dat de vrouw na het incident duidelijk anders gedrag vertoonde. Een vriendin omschreef haar als voorheen spontaan en vrolijk, maar na de gebeurtenis stil, serieus en emotioneel. Ook zou zij moeite hebben gekregen met studeren en werken.
Haar viooldocente verklaarde dat de vrouw enkele weken na het incident zichtbaar van slag was. Ze had problemen met haar concentratie en kon haar verhaal moeilijk vertellen. Volgens de docente leek ook haar muzikale ontwikkeling tijdelijk geblokkeerd.
De rechtbank erkent dat getuigen gedragsveranderingen hebben waargenomen, maar vindt dat niet kan worden vastgesteld waardoor deze precies zijn veroorzaakt. Daarbij speelt mee dat de verdachte had gelogen over het gebruik van een condoom, wat eveneens een grote impact op de vrouw kan hebben gehad.
Het zwaarst woog de verklaring van een vriend met wie de vrouw al op 28 augustus 2024, enkele dagen na het incident, had gesproken. Hij vertelde dat zij niet meer in haar eigen bed sliep, weinig emoties toonde en soms moeilijk bereikbaar leek.
Tegelijkertijd bevatte zijn verklaring volgens de rechtbank ook elementen die aansluiten bij het verhaal van de verdachte. Zo had de vrouw hem verteld dat de verdachte verward reageerde toen zij hem de volgende ochtend aansprak over de seks.
De rechters oordeelden dat deze getuigenverklaring onvoldoende uitsluitsel biedt over wat de verdachte tijdens de bewuste nacht heeft kunnen begrijpen.
Rechtbank kan alternatief scenario niet uitsluiten
De rechtbank benadrukt dat zedenzaken vaak ingewikkeld zijn doordat uitsluitend de betrokken personen aanwezig waren. Daardoor ontbreken regelmatig directe getuigen van wat zich precies heeft afgespeeld.
Voor een strafrechtelijke veroordeling is meer nodig dan alleen de verklaring van degene die aangifte doet. Het bewijs moet voldoende steun vinden in andere gegevens en de rechtbank moet ervan overtuigd zijn dat de verdachte het strafbare feit heeft gepleegd.
In deze zaak kwam de rechtbank tot de conclusie dat de verschillende verklaringen en onderzoeksgegevens geen eenduidig beeld opleveren. Het scenario van de verdachte, waarin hij meende dat de vrouw vrijwillig aan de seksuele handelingen deelnam, kon volgens de rechters niet worden uitgesloten.
Daarmee is volgens de rechtbank onvoldoende bewezen dat de man zich schuldig maakte aan opzet- of schuldverkrachting. Dat betekent niet dat de rechtbank heeft vastgesteld dat de vrouw daadwerkelijk instemde, maar dat het bewijs voor een strafrechtelijke veroordeling tekortschiet.
De rechtbank sprak de verdachte daarom op maandag 16 november volledig vrij.
Ook schadevergoeding van bijna 33.000 euro niet toegewezen
De vrouw had zich als benadeelde partij in de strafzaak gevoegd en een schadevergoeding van 32.797,77 euro geëist. Daarvan had 26.297,77 euro betrekking op materiële schade en 6.500 euro op immateriële schade.
Omdat de verdachte is vrijgesproken, verklaarde de rechtbank de vrouw niet-ontvankelijk in haar vordering. Dat betekent dat de schadeclaim niet inhoudelijk binnen deze strafprocedure wordt beoordeeld.
De rechtbank bepaalde daarnaast dat beide partijen hun eigen proceskosten moeten dragen.
Het Openbaar Ministerie had een gevangenisstraf van 22 maanden geëist, waarvan twaalf maanden voorwaardelijk met een proeftijd van drie jaar. Die eis is door de volledige vrijspraak niet gevolgd.
De uitspraak onderstreept het belang van de bewijsregels bij zedenzaken onder de vernieuwde Wet seksuele misdrijven. Daarbij kan iemand ook strafbaar zijn wanneer hij niet bewust tegen de wil van een ander handelt, maar wel ernstige reden heeft om te vermoeden dat instemming ontbreekt. In deze zaak kon de rechtbank niet vaststellen dat daarvan sprake was.


