DEN HAAG – Speelgoed dat via populaire buitenlandse webshops als Temu, AliExpress, Wish en Shein wordt verkocht, voldoet lang niet altijd aan de Europese veiligheidseisen. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) ontdekte bij 19 van de 30 onderzochte speelgoedartikelen ernstige veiligheidsrisico's. Bij verschillende producten kunnen kleine onderdelen losraken, zijn magneten gevaarlijk sterk of bestaat het risico dat jonge kinderen verstrikt raken in koorden. De toezichthouder heeft de betrokken platforms opgedragen de onveilige producten uit hun aanbod te verwijderen.

Het onderzoek richtte zich specifiek op speelgoed voor kinderen jonger dan drie jaar. De NVWA kocht dertig verschillende artikelen bij buitenlandse online platforms en liet deze in een laboratorium onderzoeken. Daarbij werd gecontroleerd of de producten voldeden aan de Europese speelgoedrichtlijn en de Nederlandse wettelijke veiligheidseisen.

De uitkomsten zijn zorgwekkend. Bij 63 procent van de onderzochte artikelen werden ernstige tekortkomingen vastgesteld. Het ging onder meer om houten speelgoed, magnetisch speelgoed en speelsets met kleine figuren. Vooral voor baby's en peuters kunnen de geconstateerde gebreken levensgevaarlijke situaties opleveren.

De NVWA benadrukt wel dat de producten risicogericht zijn geselecteerd. De inspecteurs kozen bewust speelgoed waarvan vooraf al werd vermoed dat het mogelijk onveilig was. Het percentage van 63 procent betekent daarom niet dat bijna twee derde van al het speelgoed op deze platforms onveilig is.

Verstikkingsgevaar en gevaarlijke magneten

Bij elf onderzochte producten kwamen tijdens veiligheidstesten kleine onderdelen los. Wanneer jonge kinderen dergelijke onderdelen in hun mond stoppen, kunnen zij daarin stikken. Bij acht producten waren bovendien de meegeleverde ballen of speelfiguren zo klein dat deze achter in de keel kunnen blijven steken.

Ook magnetisch speelgoed bleek niet altijd veilig. Bij drie producten waren de magneten te sterk. Wanneer kinderen deze inslikken, kan dat ernstig inwendig letsel veroorzaken. Vooral wanneer meerdere magneten in het spijsverteringskanaal terechtkomen, kunnen gevaarlijke situaties ontstaan.

Bij twee speelgoedartikelen constateerden de inspecteurs dat koorden, touwtjes of andere lange onderdelen niet aan de veiligheidsvoorschriften voldeden. Kleine kinderen kunnen hierin verstrikt raken, met verstikking als mogelijk gevolg.

Een ander opvallend probleem betreft de leeftijdswaarschuwingen. Bij twaalf producten stond ten onrechte vermeld dat het speelgoed niet geschikt was voor kinderen jonger dan drie jaar, terwijl het duidelijk voor die leeftijdsgroep was bedoeld.

Volgens de NVWA gebruiken sommige bedrijven dergelijke waarschuwingen mogelijk om aanvullende veiligheidstesten te vermijden. Speelgoed voor kinderen onder de drie jaar moet aan strengere eisen voldoen dan producten voor oudere kinderen.

Bij één onderzocht artikel ontbraken zowel de verplichte CE-markering als belangrijke gegevens over de fabrikant of importeur. Deze informatie is noodzakelijk om te kunnen vaststellen wie verantwoordelijk is voor het product.

Optreden tegen buitenlandse verkopers blijft lastig

De NVWA heeft de onderzoeksresultaten gedeeld met Temu, AliExpress, Wish en Shein, voor zover de betrokken producten via deze platforms waren gekocht. De platforms moesten de onveilige artikelen offline halen. Ook zijn de verantwoordelijke vertegenwoordigers van de bedrijven binnen de Europese Unie geïnformeerd.

Volgens de toezichthouder is handhaving bij buitenlandse webshops bijzonder ingewikkeld. Veel verkopers zijn buiten de Europese Unie gevestigd en daardoor moeilijk rechtstreeks aan te spreken. Bovendien functioneren de grote online platforms vaak uitsluitend als tussenpersoon tussen consumenten en afzonderlijke aanbieders.

Dat maakt het lastig om de verantwoordelijke verkoper te achterhalen en ervoor te zorgen dat gevaarlijke producten definitief van de Europese markt verdwijnen.

De NVWA heeft de bevindingen daarom ook doorgestuurd naar de Europese Commissie. Die onderzoekt grote online platforms met veel Europese klanten, waaronder Temu. Via het Europese informatie- en communicatiesysteem ICSMS zijn de onderzoeksresultaten eveneens gedeeld met toezichthouders in andere EU-landen.

Ook eerder veel onveilig speelgoed aangetroffen

Het is niet de eerste keer dat de NVWA ernstige problemen constateert bij speelgoed van buitenlandse webshops. Bij een vergelijkbaar onderzoek in 2024 bleek eveneens een groot deel van de gecontroleerde artikelen niet aan de Europese veiligheidsvoorschriften te voldoen.

De nieuwe resultaten laten volgens de inspectiedienst zien dat toezicht op producten die rechtstreeks vanuit landen buiten de Europese Unie worden verkocht noodzakelijk blijft.

De NVWA kondigt aan ook de komende periode onderzoek te blijven doen naar speelgoed en andere consumentenproducten die via buitenlandse platforms worden aangeboden.

Daarnaast waarschuwt de toezichthouder consumenten via de campagne #Weetwatjeonlinekoopt voor de risico's van online aankopen buiten de Europese Unie. Die campagne wordt uitgevoerd in samenwerking met onder meer de Douane, de Rijksdienst voor Digitale Infrastructuur, de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en de Inspectie Leefomgeving en Transport.

Voor ouders en verzorgers is het vooral belangrijk om kritisch te kijken naar speelgoed dat voor zeer jonge kinderen wordt aangeboden. Een lage prijs of aantrekkelijke productfoto biedt geen garantie dat het artikel daadwerkelijk aan de Europese veiligheidseisen voldoet.