REDMOND – Microsoft heeft op Wall Street een reeks gevoelige koersdalingen te verwerken gekregen, terwijl de problemen voor het Amerikaanse technologieconcern zich ook buiten de beursvloer opstapelen. Torenhoge investeringen in kunstmatige intelligentie, een wereldwijde storing bij Outlook en Teams, duizenden ontslagen en toenemende kritiek van aandeelhouders zetten het bedrijf onder druk. Opmerkelijk genoeg gebeurt dat terwijl Microsoft recordwinsten boekt en zijn cloudactiviteiten bijzonder snel groeien. Beleggers lijken steeds kritischer te worden over de vraag of de honderden miljarden die in kunstmatige intelligentie worden geïnvesteerd, uiteindelijk voldoende rendement opleveren.

De koersontwikkeling van de afgelopen weken laat zien hoe snel het sentiment rond Microsoft kan omslaan. Op 4 november sloot het aandeel nog op 555,80 dollar. Op vrijdag 13 november was daarvan 523,88 dollar over, een daling van ongeveer 5,7 procent in zeven handelsdagen. Omgerekend naar de totale beurswaarde betekende dat een verlies van ongeveer 237 miljard dollar, ondanks tussentijds koersherstel.

Vooral donderdag 5 november was pijnlijk. Het aandeel verloor die dag 3,58 procent. Op 10 en 11 november volgden nieuwe koersdalingen van respectievelijk 2,20 en 2,26 procent. Daarmee verdween in korte tijd een aanzienlijk deel van de recente koerswinst.

Van een volledige beursinstorting is overigens geen sprake. Microsoft vertegenwoordigde bij de slotkoers van 13 november nog altijd ongeveer 3,9 biljoen dollar aan beurswaarde en stond over heel 2026 gerekend nog in de plus. Toch maken de schommelingen duidelijk dat zelfs een van de meest winstgevende ondernemingen ter wereld niet immuun is voor de toenemende onzekerheid rond de AI-industrie.

Lees ookGrote internationale storing bij Microsoft: Outlook, Teams en Copilot getroffen

Grote storing treft Microsoft Outlook en Teams

Miljardeninvesteringen in AI beginnen zwaar te wegen

Het grootste financiële vraagstuk is de enorme hoeveelheid geld die Microsoft uitgeeft aan datacenters, computerchips en andere infrastructuur voor kunstmatige intelligentie. Het bedrijf wil zijn leidende positie in de cloudmarkt behouden en tegelijkertijd profiteren van de groeiende belangstelling voor AI-toepassingen zoals Copilot en de technologie van OpenAI.

Tijdens de presentatie van de kwartaalcijfers op 28 oktober maakte financieel directeur Amy Hood bekend dat Microsoft in slechts drie maanden tijd 45,2 miljard dollar aan kapitaaluitgaven had geboekt. Ongeveer driekwart daarvan had betrekking op apparatuur met een relatief korte economische levensduur, waaronder processoren, grafische chips en geheugen.

Juist dat laatste baart beleggers zorgen. De gespecialiseerde chips waarmee AI-modellen worden ontwikkeld en uitgevoerd, zijn kostbaar en moeten door de snelle technologische ontwikkelingen regelmatig worden vervangen of aangevuld. Daardoor zijn niet alleen de aanschafkosten hoog, maar kunnen ook de toekomstige afschrijvingen de winstgevendheid onder druk zetten.

Microsoft genereerde in hetzelfde kwartaal een operationele kasstroom van 58 miljard dollar. Na de noodzakelijke investeringen resteerde een vrije kasstroom van 18,6 miljard dollar. Het concern verdient daarmee nog altijd veel geld, maar een steeds groter deel van de beschikbare financiële middelen wordt opgeslokt door de uitbreiding van de infrastructuur.

De centrale vraag op Wall Street is hoelang Microsoft deze investeringen moet volhouden voordat de AI-activiteiten zelfstandig voldoende rendement opleveren. Datacenters moeten jarenlang worden benut om hun kosten terug te verdienen, terwijl de concurrentie van Amazon, Google en gespecialiseerde AI-bedrijven verder toeneemt.

OpenAI levert miljarden op, maar zorgt ook voor afhankelijkheid

De samenwerking met OpenAI vormt zowel een belangrijke inkomstenbron als een strategisch risico voor Microsoft. Het technologieconcern investeerde miljarden in het bedrijf achter ChatGPT en levert een belangrijk deel van de infrastructuur waarop diens toepassingen draaien.

Uit de nieuwste kwartaalrapportage blijkt dat Microsoft in de drie maanden tot eind september 10 miljard dollar aan omzet uit commerciële afspraken met OpenAI heeft geboekt, inclusief opbrengsten uit omzetdeling. Daarnaast stond er eind september nog 7,2 miljard dollar aan vorderingen op OpenAI open.

De bedragen onderstrepen hoe belangrijk de samenwerking inmiddels is geworden. Tegelijkertijd maakt die financiële verwevenheid Microsoft gevoelig voor veranderingen in de strategie, het investeringsbeleid en de toekomstige groei van OpenAI.

Wanneer OpenAI meer gebruik gaat maken van andere infrastructuurleveranciers of wanneer de vraag naar AI-capaciteit minder snel groeit dan verwacht, kan dat gevolgen hebben voor de opbrengsten van Microsoft.

Daar staat tegenover dat de cloudactiviteiten momenteel sterk presteren. De omzet van Azure steeg in het afgelopen kwartaal met 48 procent. De totale omzet van Microsoft kwam uit op 92,3 miljard dollar, een stijging van 19 procent. De nettowinst bedroeg 36,6 miljard dollar, ruim 32 procent meer dan een jaar eerder.

Het concern verkeert financieel dus niet in een crisis. De twijfel op de beurs gaat vooral over de toekomstige verhouding tussen investeringen, groei en winstgevendheid.

Lees ook · VerkiezingenNieuwe senator Texas wil datacentergiganten aanpakken: miljardeninvesteringen Google, Meta en Microsoft onder druk

James Talarico wil strengere regels voor datacenters in Texas. De plannen kunnen gevolgen hebben voor miljardeninvesteringen van Google, Meta, Microsoft en OpenAI.

Wereldwijde storing beschadigt vertrouwen van bedrijven

Naast de financiële zorgen kreeg Microsoft afgelopen week een forse reputatieschade te verwerken. Op donderdag 12 en vrijdag 13 november werden bedrijven, overheidsdiensten en andere organisaties wereldwijd getroffen door een langdurige storing bij Microsoft 365.

Onder meer Outlook, Teams en Copilot waren voor grote groepen gebruikers niet of nauwelijks bereikbaar. De problemen verspreidden zich over tientallen landen en veroorzaakten verstoringen bij banken, luchtvaartmaatschappijen, ziekenhuizen, overheidsinstanties en ondernemingen die afhankelijk zijn van Microsoft voor hun dagelijkse communicatie.

De gevolgen waren op sommige plaatsen opmerkelijk. Bedrijven moesten terugvallen op telefonische communicatie, alternatieve systemen en zelfs faxapparaten om belangrijke werkzaamheden te kunnen uitvoeren. Ook financiële instellingen kregen te maken met verstoringen, terwijl handels- en administratieve processen vertraging opliepen.

Microsoft bood excuses aan en liet weten dat de storing niet was veroorzaakt door een cyberaanval. Uit een eerste technische analyse die maandag 16 november werd toegelicht, blijkt dat een eerder geïntroduceerde softwarefout in combinatie met verhoogde belasting en verminderde servercapaciteit tot een kettingreactie leidde.

Volgens de technische toelichting bestond een deel van de fout al sinds juli, zonder dat deze tijdens reguliere testen was ontdekt. Toen de omstandigheden veranderden, raakte een groot deel van de betrokken serverinfrastructuur overbelast.

Voor Microsoft is vooral de vertrouwenskwestie economisch belangrijk. Bedrijven betalen miljarden voor cloudabonnementen en verwachten dat essentiële diensten vrijwel voortdurend beschikbaar zijn.

De storing voedt de discussie over de afhankelijkheid van Europese bedrijven en overheden van Amerikaanse technologiebedrijven. Wanneer één leverancier zoveel cruciale diensten beheert, kan een technische fout verstrekkende economische gevolgen hebben.

Dat kan de belangstelling voor alternatieve aanbieders, eigen back-upvoorzieningen en een grotere digitale onafhankelijkheid versterken.

Duizenden ontslagen en problemen bij Xbox

Ook binnen de eigen organisatie voert Microsoft ingrijpende veranderingen door. In juli kondigde het concern aan ongeveer 4.800 banen te schrappen, overeenkomend met ruim twee procent van het wereldwijde personeelsbestand.

Vooral de gamingdivisie werd hard geraakt. Daar verdwenen ongeveer 3.200 arbeidsplaatsen en werd gesproken over het verzelfstandigen of afstoten van verschillende gamestudio's.

De reorganisatie laat zien dat de enorme omvang van Microsoft geen garantie biedt voor succes in iedere markt. Ondanks de miljardenovername van Activision Blizzard heeft het concern moeite om met Xbox voldoende terrein te winnen tegenover Sony en Nintendo.

In de meest recente kwartaalcijfers daalde de omzet uit Xbox-content en -diensten met twee procent. De inkomsten uit Windows-licenties voor computerfabrikanten en apparaten namen zelfs met 22 procent af.

Microsoft probeert zijn gamingstrategie daarom verder te verschuiven van de verkoop van eigen consoles naar het aanbieden van spellen en diensten op meerdere platforms.

Dat moet uiteindelijk voor een stabielere inkomstenstroom zorgen, maar betekent tegelijkertijd dat een deel van de eerdere investeringen in de eigen consoleactiviteiten niet het verwachte concurrentievoordeel heeft opgeleverd.

Aandeelhouders eisen meer openheid

De financiële onzekerheid valt samen met een toenemende discussie over het bestuur en de maatschappelijke verantwoordelijkheid van Microsoft. Een groep van 56 aandeelhouders, die gezamenlijk meer dan 300 miljoen dollar aan Microsoft-aandelen vertegenwoordigen, heeft voor de komende aandeelhoudersvergadering een voorstel ingediend.

Zij verlangen een onafhankelijker en duidelijker inzicht in de manier waarop Microsoft voorkomt dat zijn AI- en cloudtechnologie wordt gebruikt bij mensenrechtenschendingen. Volgens de indieners biedt de huidige verslaglegging onvoldoende mogelijkheden om dergelijke risico's te beoordelen.

Een vergelijkbaar voorstel kreeg tijdens de aandeelhoudersvergadering van 2025 al meer dan 26 procent steun. Dat was onvoldoende voor goedkeuring, maar wel een aanzienlijk signaal vanuit een deel van de aandeelhouders.

De nieuwe stemming vindt plaats op 8 december 2026. Het bestuur van Microsoft adviseert aandeelhouders tegen het voorstel te stemmen, omdat het bedrijf naar eigen zeggen al uitgebreid onderzoek doet naar mensenrechtenrisico's en daarover rapporteert.

De discussie gaat daarmee verder dan alleen de beurskoers. Kritische beleggers vrezen dat onvoldoende toezicht op het gebruik van Microsoft-technologie uiteindelijk kan leiden tot reputatieschade, juridische problemen en financiële risico's.

Niet alle aandeelhouders delen die kritiek. Andere beleggers en belangenorganisaties vinden de bestaande controles voldoende of plaatsen vraagtekens bij de voorgestelde aanvullende rapportage.

Van een algemene aandeelhoudersopstand tegen topman Satya Nadella is dan ook geen sprake. Wel moet de bestuursvoorzitter op meerdere terreinen uitleggen hoe Microsoft de belangen van beleggers op langere termijn wil beschermen.

De rekening van de AI-revolutie

Microsoft bevindt zich daarmee in een opmerkelijke economische positie. Het bedrijf groeit sterk, boekt recordwinsten en beschikt over een enorme financiële slagkracht. Tegelijkertijd dwingen de stijgende kosten, de beursvolatiliteit en de recente technische problemen het concern om steeds duidelijker te bewijzen dat zijn strategie houdbaar is.

De belangrijkste uitdaging ligt bij de snelheid waarmee kunstmatige intelligentie daadwerkelijk extra inkomsten oplevert. Veel bedrijven experimenteren met AI, maar dat betekent niet automatisch dat zij bereid zijn onbeperkt te blijven betalen voor steeds duurdere toepassingen.

Wanneer de groei achterblijft bij de verwachtingen, kan Microsoft geconfronteerd worden met een infrastructuur die aanzienlijk meer heeft gekost dan aanvankelijk nodig bleek. Daarbij komt dat de technologische ontwikkeling zo snel gaat dat dure apparatuur sneller economisch kan verouderen.

De recente koersdalingen zijn daarom vooral een waarschuwing dat beleggers minder bereid lijken om uitsluitend op toekomstige AI-beloften te vertrouwen. Steeds vaker wordt gekeken naar concrete opbrengsten, vrije kasstromen en de vraag of de investeringen voldoende waarde creëren.

Voor Satya Nadella wordt de komende periode bepalend. Hij moet aantonen dat Microsoft niet alleen miljarden kan investeren in de toekomst van kunstmatige intelligentie, maar dat die investeringen ook op langere termijn meer opleveren dan ze kosten.

De kwartaalcijfers bewijzen dat Microsoft nog altijd tot de financieel sterkste technologiebedrijven ter wereld behoort. De onrust onder beleggers laat echter zien dat hoge winsten alleen niet meer voldoende zijn om aan de verwachtingen van Wall Street te voldoen.