DEN HAAG – Het kabinet neemt extra maatregelen om zorgfraude en ondermijnende criminaliteit in de zorg harder aan te pakken. Nieuwe en herstartende zorgaanbieders krijgen te maken met strengere screening, ruimere toepassing van de Wet Bibob en meer fysieke controles.

Voor de aanpak komt oplopend tot 50 miljoen euro per jaar beschikbaar. Daarmee moet worden voorkomen dat publiek zorggeld terechtkomt bij fraudeurs en criminelen in plaats van bij mensen die zorg nodig hebben.

Volgens minister Mirjam Sterk zijn de gevolgen van zorgfraude groot. Patiënten krijgen niet altijd de zorg waarop zij recht hebben, zorgmedewerkers kunnen in onveilige situaties belanden en gemeenschapsgeld verdwijnt bij malafide partijen. De minister spreekt van een zorgwekkende verschuiving van individuele fraude naar georganiseerde criminaliteit in de zorg.

Strengere eisen voor zorgaanbieders

Het kabinet werkt aan een wetsvoorstel waarmee de toetredingseisen voor zorgaanbieders worden aangescherpt. De strengere normen moeten gaan gelden voor nieuwe en herstartende aanbieders die zorg leveren vanuit de Zorgverzekeringswet, de Wet langdurige zorg, de Jeugdwet en persoonsgebonden budgetten.

Voor aanbieders die ondersteuning leveren vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 wordt nog uitgewerkt welke eisen passend zijn. Daarbij wordt gekeken naar kwaliteit, rechtmatigheid en integriteit.

Ook wil het kabinet de vergunningsplicht uitbreiden naar alle zorgaanbieders. Dat geldt onder meer voor solisten en onderaannemers. Bestuurders, eigenaren en toezichthouders van zorgorganisaties moeten daarnaast verplicht een Verklaring Omtrent het Gedrag kunnen overleggen.

Meer Bibob-toetsen en fysieke controles

De Wet Bibob moet vaker en structureler worden ingezet om malafide partijen uit de zorg te weren. Met deze wet kunnen overheden de integriteit van bedrijven en bestuurders beoordelen voordat vergunningen of beschikkingen worden verstrekt.

Daarnaast komen er meer fysieke controles bij risicovolle nieuwe en herstartende zorgaanbieders. Zo moeten signalen van fraude, misbruik en ondermijning eerder worden herkend. Volgens het kabinet is vooral het opnieuw beginnen na eerdere overtredingen een probleem dat moet worden ingeperkt.

Sterk benadrukt dat zorggeld bedoeld is voor kwetsbare mensen. Malafide zorgbedrijven moeten volgens haar met een strenge vergunningsplicht en scherpere controles buiten de sector worden gehouden.

Betere gegevensdeling tussen instanties

Fraudeurs werken vaak over gemeentegrenzen en zorgdomeinen heen. Daarom wil het kabinet dat gemeenten, zorgverzekeraars, zorgkantoren en opsporingsdiensten beter kunnen samenwerken.

Er komt aanvullende regelgeving om informatie-uitwisseling tijdens lopende fraudeonderzoeken te verbeteren. Ook onderzoekt het ministerie van Justitie en Veiligheid of politiegegevens over mogelijke zorgfraude gedeeld kunnen worden met partners binnen de Taskforce Integriteit Zorgsector.

Die betere gegevensdeling moet ervoor zorgen dat signalen van fraude en georganiseerde criminaliteit sneller worden opgepakt.

Extra capaciteit voor opsporing

Via het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord wordt extra capaciteit vrijgemaakt voor de recherche zorgfraude van de Nederlandse Arbeidsinspectie en het Functioneel Parket van het Openbaar Ministerie. Ook het toezicht wordt uitgebreid, zodat bestuursrechtelijke handhaving steviger kan worden ingezet.

Met het pakket wil het kabinet sneller kunnen ingrijpen bij vermoedens van fraude en voorkomen dat malafide aanbieders via nieuwe ondernemingen opnieuw toegang krijgen tot zorggeld.