ARNHEM, 4 augustus 2026 – Vier verdachten zijn in hoger beroep veroordeeld tot ieder 24 maanden gevangenisstraf voor een mislukte bevrijdingspoging bij de penitentiaire inrichting in Zutphen. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden acht bewezen dat zij gezamenlijk probeerden een tot levenslang veroordeelde gedetineerde uit de gevangenis te halen.
De vier zaken maakten deel uit van Onderzoek Cervelo. Het hof deed op 30 juli 2026 uitspraak. De verdachten zijn veroordeeld voor het medeplegen van een poging tot bevrijding van een gevangene, brandstichting en vernieling. De straffen komen gezamenlijk neer op acht jaar gevangenisstraf.
Bestelbus tegen buitendeur in brand gestoken
De verdachten parkeerden tijdens de bevrijdingsactie een bestelbus tegen een buitendeur van de gevangenis. Het voertuig werd vervolgens in brand gestoken. Ook werden hekwerken van het gevangenisterrein vernield.
Volgens het hof was de actie zorgvuldig voorbereid. De uitvoerders beschikten over fakkels en verschillende soorten gereedschap waarmee de hekken konden worden geforceerd. Daarnaast stonden meerdere voertuigen klaar die na de bevrijdingspoging als vluchtauto konden worden gebruikt.
De ontsnapping mislukte. De vier verdachten verlieten de omgeving, dumpten onderweg kleding en wisselden van voertuig. Zij werden uiteindelijk aangehouden.
Doelwit zat levenslange gevangenisstraf uit
Het hof kon niet vaststellen dat de vier mannen vooraf precies wisten welke gedetineerde zij moesten bevrijden. Het beoogde doelwit was wegens meerdere moorden veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf en maakte volgens de arresten deel uit van een criminele groepering.
Dat de verdachten mogelijk niet wisten om welke gevangene het precies ging, vermindert volgens het gerechtshof de ernst van hun handelen niet. Uit de voorbereiding en uitvoering blijkt dat zij wisten dat het ging om een gedetineerde met een lange gevangenisstraf en een netwerk dat over voldoende geld en middelen beschikte om een bevrijdingsactie te organiseren.
De vier veroordeelden waren volgens het hof niet de opdrachtgevers, maar de uitvoerders van het plan. Zij hadden wel allemaal een essentieel en gelijkwaardig aandeel in de actie. Daarom is aan iedere verdachte dezelfde straf opgelegd.
Hof spreekt van gebrek aan respect voor rechtsorde
Het gerechtshof noemt de bevrijdingspoging zeer ernstig en zorgwekkend. Met de actie probeerden de verdachten volgens de raadsheren de uitvoering van een rechterlijke beslissing te frustreren.
Het handelen getuigt volgens het hof van een gebrek aan respect voor de Nederlandse rechtsorde. Daarnaast veroorzaakte de actie materiële schade aan de gevangenis en maatschappelijke onrust in Zutphen en op andere plaatsen langs de vluchtroute.
Bij de strafbepaling woog mee dat het geweld uitsluitend tegen goederen was gericht. Er werd tijdens de bevrijdingspoging geen geweld tegen gevangenispersoneel of andere personen gebruikt. De brandstichting, de vernielingen en de ontsnappingspoging werden juridisch wel als afzonderlijke strafbare feiten beoordeeld.
Advocaat-generaal eiste vier jaar cel
De advocaat-generaal had in alle vier de zaken een gevangenisstraf van 48 maanden geëist. Het hof vond die eis te hoog en achtte aanvankelijk een straf van dertig maanden passend.
Daarbij werd rekening gehouden met de maximale straf voor het bevrijden van een gevangene. Omdat de actie niet slaagde, was juridisch sprake van een poging. Het wettelijke strafmaximum wordt bij een poging met een derde verminderd.
De verdediging wees in de verschillende zaken onder meer op de ouderdom van de feiten, het ontbreken van geweld tegen personen en de lange duur van de procedure. In een van de zaken werd aangevoerd dat de uitvoering klunzig en amateuristisch was. Het hof stelde daar tegenover dat de aanwezigheid van gereedschap, fakkels en vluchtauto’s juist wees op een georganiseerde voorbereiding.
Straf verlaagd vanwege trage behandeling
De behandeling in hoger beroep duurde volgens het hof veel te lang. Het hoger beroep werd op 16 november 2020 ingesteld, terwijl het gerechtshof pas op 30 juli 2026 uitspraak deed.
De redelijke termijn werd daardoor met drie jaar, acht maanden en vijftien dagen overschreden. Het hof verlaagde de beoogde gevangenisstraf om die reden van dertig naar 24 maanden. De tijd die de verdachten al in voorarrest hebben doorgebracht, wordt van de opgelegde straffen afgetrokken.
De rechtbank Gelderland had de vier verdachten in november 2020 eveneens tot twee jaar gevangenisstraf veroordeeld. Het gerechtshof bevestigde de bewezenverklaringen en kwam na een nieuwe beoordeling van de strafmaat uiteindelijk tot dezelfde celstraffen.
Kleding en telefoons verbeurdverklaard
Meerdere in beslag genomen kledingstukken zijn verbeurdverklaard. Volgens het hof waren deze gebruikt om de opsporing na de mislukte bevrijdingspoging te bemoeilijken. Het ging onder meer om jassen, trainingsbroeken, shirts, sportschoenen, mutsen en petten.
Ook een mobiele telefoon en papieren met administratie of telefoonnummers zijn in enkele zaken verbeurdverklaard, omdat deze verband hielden met de voorbereiding van de actie. Verschillende in beslag genomen auto’s, waaronder een Opel Vivaro, Toyota C-HR, Peugeot 308 en Volkswagen Golf, moeten worden teruggegeven aan de rechthebbenden.
Ontdek meer van
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
