PARIJS/MADRID – Frankrijk en Spanje bereiden zich opnieuw voor op uitzonderlijk hoge temperaturen. In delen van Zuid-Frankrijk en Spanje kunnen de maxima de komende dagen oplopen tot ruim boven de 40 graden. Lokale pieken richting 44 tot 45 graden worden door meteorologische diensten niet uitgesloten. Het scenario van 50 graden geldt vooralsnog als extreem en onzeker, maar wordt door weerdeskundigen wel genoemd als teken van de steeds scherpere klimaatrisico’s in Zuid-Europa.
De hitte volgt op een historisch warme junimaand. Météo-France meldde dat eind juni meerdere records sneuvelden, met onder meer 43,8 graden in Saintes, 42,7 graden in Cognac en 42,5 graden in Bordeaux. Volgens de Franse weerdienst behoorden 24 en 25 juni tot de warmste dagen sinds het begin van de landelijke metingen in 1947.
Wijnboeren zien druiven verschrompelen
Voor wijnboeren in Zuid-Frankrijk en Spanje komt de hittegolf op een kwetsbaar moment. De druiven hangen nog aan de stokken, maar door de combinatie van felle zon, droge bodems en warme nachten neemt de stress voor de planten snel toe. In wijngaarden kan de schil van druiven verbranden. Ook kan het vochtgehalte teruglopen, waardoor de opbrengst lager uitvalt.
Vooral jonge aanplant en percelen zonder irrigatie zijn gevoelig. Door aanhoudende droogte kunnen druiven kleiner blijven of voortijdig indrogen. Dat heeft gevolgen voor de hoeveelheid wijn die later dit jaar geproduceerd kan worden. Ook de kwaliteit kan veranderen, omdat extreme hitte de balans tussen suikers, zuren en aroma’s beïnvloedt.
In Frankrijk en Spanje is wijnbouw niet alleen landbouw, maar ook een belangrijke economische sector. Een mislukte of sterk verminderde oogst raakt daardoor boeren, coöperaties, exporteurs en toeristische regio’s tegelijk.
Elektriciteitscentrales onder druk door warm koelwater
De hitte raakt ook de energievoorziening. Elektriciteitscentrales hebben koelwater nodig om veilig te kunnen draaien. Wanneer rivieren te warm worden of de waterstand te laag is, moeten centrales hun productie beperken of tijdelijk stilleggen. In Frankrijk zijn door de recente hittegolf al kernreactoren teruggeschakeld of stilgelegd om aan milieuregels voor koelwater te voldoen.
Dat komt op een moment waarop de vraag naar stroom juist stijgt. Airco’s, ventilatoren en koelsystemen draaien op volle kracht. Daardoor ontstaat een dubbele druk: minder productiecapaciteit aan de ene kant en meer verbruik aan de andere kant. Netbeheerders houden daarom rekening met extra spanning op het elektriciteitsnet.
Grootschalige stroomuitval is niet automatisch aan de orde, maar lokale problemen kunnen ontstaan wanneer hitte, hoge vraag en beperkte productie tegelijk optreden. Vooral stedelijke gebieden zijn kwetsbaar, omdat gebouwen daar ’s nachts minder snel afkoelen.
Middellandse Zee uitzonderlijk warm
Ook de Middellandse Zee warmt sterk op. Volgens Copernicus lagen de zeewatertemperaturen eind juni op meerdere plekken in Europese zeeën boven het normale niveau. Eerder werd al een mariene hittegolf gemeld in delen van de Middellandse Zee.
Langs delen van de Spaanse, Franse en Italiaanse kust wordt zeewater van 27 tot 29 graden gemeten of verwacht. Dat is voor het begin van de zomer uitzonderlijk hoog. Warm zeewater kan de nachten benauwder maken, omdat kustgebieden minder afkoelen. Ook kan het later in de zomer bijdragen aan zwaardere onweersbuien wanneer koelere lucht boven de warme zee trekt.
Voor ecosystemen is de opwarming eveneens riskant. Zeegrasvelden, schelpdieren en andere soorten kunnen schade oplopen wanneer warm water lang aanhoudt. De Middellandse Zee geldt als een van de snel opwarmende zeegebieden rond Europa.
Spanje en Frankrijk waarschuwen voor gezondheidsrisico’s
In Spanje en Frankrijk zijn waarschuwingen afgegeven voor ouderen, jonge kinderen, buitenwerkers en mensen met gezondheidsproblemen. De Spaanse weerdienst Aemet waarschuwde voor temperaturen tot boven 40 graden in meerdere regio’s. Ook neemt het risico op natuurbranden toe door droge vegetatie, wind en aanhoudende hitte.
Hulpdiensten roepen inwoners en toeristen op om inspanning op het heetst van de dag te vermijden, voldoende water te drinken en kwetsbare mensen extra in de gaten te houden. In Frankrijk zijn de afgelopen dagen al grote natuurbranden bestreden langs de Middellandse Zeekust, waarbij duizenden mensen preventief moesten worden geëvacueerd.
De nieuwe hittegolf maakt duidelijk hoe kwetsbaar Zuid-Europa is geworden voor extreem weer. Landbouw, energie, natuur en volksgezondheid worden tegelijk geraakt. Daarmee is de hitte niet langer alleen een weerprobleem, maar een brede maatschappelijke crisis.
Ontdek meer van HBP Media
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
