DEN HAAG, 1 april 2026 – Een ruime meerderheid in de Tweede Kamer wil dat de opslag van 10 procent op de zorgpremie voor mensen met een betalingsachterstand verdwijnt. Een motie van ChristenUnie-kamerlid Don Ceder die hiertoe oproept, is op 24 maart aangenomen. Hiermee komt een einde aan een langdurige discussie over de effectiviteit van de zogeheten BAZ-regeling.
De initiatiefnota van Ceder heeft het debat over de opslag bij premieachterstanden in de zorgverzekering opnieuw aangezwengeld. Volgens het Kamerlid vormen deze extra kosten het ‘kernprobleem’ van het huidige stelsel. Kleine schulden kunnen door incassokosten en wettelijke opslagen namelijk razendsnel oplopen, waardoor mensen in een neerwaartse spiraal terechtkomen.
De werking van de BAZ-regeling
Onder het huidige systeem worden verzekerden die een achterstand van zes maandpremies hebben opgebouwd, aangemeld bij het CAK voor de Regeling betalingsachterstand zorgpremie (BAZ). Hoewel de betrokkene verzekerd blijft voor de basisverzekering, wordt de premie niet langer aan de zorgverzekeraar maar aan het CAK betaald.
Aan deze regeling is een wettelijke opslag van 10 procent verbonden. Het oorspronkelijke doel van deze verhoging was om een financiële prikkel te creëren die mensen zou aanzetten hun schulden sneller af te lossen. In de praktijk blijkt deze maatregel echter vaak averechts te werken voor de meest kwetsbare groepen.
Onderzoek bevestigt ineffectiviteit
Eind 2023 uitgevoerde evaluaties tonen aan dat de hogere premie niet de beoogde werking heeft. De opslag voorkomt niet dat mensen de regeling instromen en stimuleert evenmin de uitstroom. In plaats van een motivatie om te betalen, zorgt de extra financiële last voor aanzienlijke nevenschade.
Uit de onderzoeksresultaten blijkt dat de opslag leidt tot:
- Toenemende stress en daaruit voortvloeiende gezondheidsklachten.
- Gevoelens van schaamte en sociale isolatie.
- Een sterk ervaren gevoel van bestraffing bij mensen die simpelweg niet kunnen betalen.
Zorgen over de incassomoraal
Ondanks de kritiek waren er tot voor kort ook bedenkingen over het volledig afschaffen van de opslag. De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) uitte in 2024 zorgen dat zorgverzekeraars hun incasso minder effectief zouden kunnen uitvoeren zonder deze stok achter de deur. Men vreesde dat de premieachterstanden, die jarenlang een dalende lijn vertoonden, weer zouden toenemen.
Inmiddels is de situatie gekanteld. Sinds 2024 stijgt het aantal mensen met een premieachterstand weer, wat de noodzaak voor een structurele oplossing vergroot. Waar het vorige kabinet de beslissing nog overliet aan een volgende ploeg bewindslieden, heeft de Kamer nu met de aangenomen motie-Ceder een duidelijk statement afgegeven.
Regering aan zet
Nu een grote meerderheid in de Tweede Kamer zich heeft uitgesproken tegen de opslag, is het aan de regering om de uitvoering hiervan te onderzoeken. Het kabinet moet in kaart brengen welke wetswijzigingen nodig zijn om de 10 procent extra premie te schrappen. Voor de tienduizenden mensen die momenteel bij het CAK geregistreerd staan, kan dit op termijn leiden tot meer financiële ademruimte en een snellere weg uit de schulden.
Ontdek meer van
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
