Katwijk is de duurste gemeente met de hondenbelasting

DEN HAAG – Het aantal Nederlandse gemeenten dat hondenbelasting heft, is in vijftien jaar tijd meer dan gehalveerd. Waar in 2010 nog 72 procent van de gemeenten een aanslag op de mat liet vallen bij hondenbezitters, is dat aantal in 2026 teruggelopen naar slechts 100 van de 342 gemeenten (29 procent). Dit blijkt uit een recente analyse van vergelijkingssite Overstappen.nl, gebaseerd op cijfers van het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (Coelo). De lokale verschillen blijken onverminderd groot: in 19 gemeenten betalen bezitters meer dan 100 euro per jaar, terwijl een hond elders volledig belastingvrij is. Katwijk spant de kroon als duurste gemeente met een jaarlijks tarief van € 142,18, direct gevolgd door Tilburg (€ 132,28) en Lisse (€ 126,00).

Grote regionale verschillen bij afschaffing

Aan de start van 2026 hebben twaalf gemeenten, waaronder De Bilt en Meerssen, de hondenbelasting volledig afgeschaft. Hiertegenover staat slechts één gemeente die de belasting juist nieuw heeft ingevoerd: Wijk bij Duurstede. In de provincies Groningen en Drenthe wordt inmiddels door geen enkele gemeente meer hondenbelasting geïnd. In Friesland is de heffing eveneens nagenoeg verdwenen; enkel Leeuwarden, Smallingerland en Vlieland houden vast aan de maatregel. In totaal woont momenteel 31 procent van de Nederlandse bevolking in een gemeente waar nog wel een aanslag voor het hondenbezit wordt verstuurd.

Het gemiddelde tarief voor één hond, berekend over alle 342 Nederlandse gemeenten, bedraagt dit jaar € 25,25. Dit betekent een landelijke daling van 3,1 procent ten opzichte van 2025. Wanneer uitsluitend wordt gekeken naar de 100 gemeenten die de belasting daadwerkelijk nog heffen, is er echter sprake van een stijging. In die selectie steeg het gemiddelde tarief met 3,4 procent naar € 81,69 per jaar.

Tarieven lopen uiteen van nul tot ruim 140 euro

Achter de landelijke gemiddelden gaan extreme lokale verschillen schuil. Terwijl Katwijk met € 142,18 de lijst aanvoert, hanteren Valkenburg aan de Geul en Kerkrade een nultarief voor de eerste hond. In deze gemeenten wordt pas vanaf een tweede hond belasting verschuldigd. Indien de gemeenten met een gratis eerste hond buiten beschouwing worden gelaten, is het voordeligste basistarief te vinden in Simpelveld, waar hondenbezitters € 21,96 per jaar betalen.

In 237 gemeenten zijn de tarieven in 2026 ongewijzigd gebleven ten opzichte van het voorgaande jaar. De sterkste stijging vond plaats in Lisse, waar het tarief met 24 procent toenam van € 101,52 naar € 126,00. De gemeente voerde een generieke verhoging van circa 25 procent door op alle belastingtarieven om de begroting sluitend te krijgen. Daarentegen hebben vijf gemeenten het tarief juist verlaagd. De meest forse verlaging van 28 procent is geregistreerd in Hendrik-Ido-Ambacht en Venlo.

Belastingopbrengst vloeit naar algemene middelen

Er bestaat breed een misverstand dat de opbrengsten uit de hondenbelasting rechtstreeks worden geïnvesteerd in specifieke hondenvoorzieningen, zoals uitlaatvelden of de reiniging van hondenpoep. In de praktijk vloeit het geld, net als de onroerendezaakbelasting (ozb) en toeristenbelasting, naar de algemene middelen van de gemeente. De besteding hiervan is vrij invulbaar door de lokale overheid.

Gemeenten maken hierin verschillende beleidskeuzes. Hendrik-Ido-Ambacht heeft als enige Nederlandse gemeente vastgelegd dat de opbrengst uitsluitend aan hondenvoorzieningen mag worden besteed, wat tevens de recente tariefsverlaging verklaart. Tilburg handhaaft de belasting daarentegen principieel op basis van de filosofie dat de vervuiler dient te betalen.

Nick Brendel, dierenverzekeringsexpert bij Overstappen.nl, licht toe: “De hondenbelasting staat al jaren ter discussie, omdat het niet altijd duidelijk is of de opbrengst specifiek wordt besteed aan voorzieningen voor honden. Steeds meer gemeenten trekken dan de conclusie dat de belasting niet meer uit te leggen is en schaffen hem daarom af. Tegelijk gebruikt een kleine groep gemeenten deze belasting om gaten in de begroting te dichten. Voor hondenbezitters betekent dit dat het vooral afhangt van de postcode of je honderd euro per jaar extra kwijt bent aan je hond of niet.”