DEN HAAG – Het kabinet heeft het onderzoek naar de bestaande regels voor versterkte gebedsoproepen afgerond. Minister Thierry Aartsen van Werk en Participatie heeft de eindrapportage donderdag 12 november naar de Tweede Kamer gestuurd. Het onderzoek moet duidelijk maken waar de huidige wet- en regelgeving knelt en welke verbeteringen mogelijk zijn. Of het kabinet daadwerkelijk met nieuwe landelijke regels komt, is nog niet bekend.
De discussie over versterkte gebedsoproepen speelt al langer in Nederland. Het gaat daarbij onder meer om islamitische gebedsoproepen die via luidsprekers vanaf moskeeën te horen zijn. De vraag hoe gemeenten hiermee moeten omgaan, raakt zowel aan de vrijheid van godsdienst als aan de belangen van omwonenden die geluidshinder kunnen ervaren.
Aanleiding voor het onderzoek waren Kamervragen die op 26 september 2024 werden gesteld aan de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken. De vragen gingen over het voornemen om tot betere regels voor versterkte gebedsoproepen te komen. Op 9 december 2024 volgde de beantwoording, waarbij de toenmalige staatssecretaris Participatie en Integratie toezegde samen met Binnenlandse Zaken te onderzoeken waar de bestaande regelgeving tekortschiet.
Onderzoek naar knelpunten en verbeteringen
Het inmiddels afgeronde traject bestond uit verschillende onderzoeksfasen. Daarbij is gekeken naar de toepassing van bestaande regels en naar mogelijkheden om de huidige praktijk te verbeteren. De eindrapportage bevat volgens de minister inzichten uit die verschillende fasen en beschrijft enkele mogelijke handelingsperspectieven.
Het doel van de verkenning is niet uitsluitend om te beoordelen of strengere regels noodzakelijk zijn. Ook moet duidelijk worden of de bestaande wettelijke mogelijkheden voldoende helder zijn en waar verbeteringen in de uitvoering kunnen worden aangebracht.
Voor gemeenten is dat een relevant vraagstuk. Zij kunnen te maken krijgen met uiteenlopende belangen wanneer religieuze organisaties versterkte gebedsoproepen willen laten horen en omwonenden bezwaar maken tegen het geluid. De juridische ruimte om daarin op te treden wordt mede bepaald door de bescherming van de vrijheid van godsdienst.
Uitgebreid dossier naar Tweede Kamer
Bij de eindrapportage hoort een omvangrijk pakket aan aanvullende documenten. De minister heeft onder meer agenda's en verslagen van projectteamoverleggen uit 2025 meegestuurd, evenals een factsheet over versterkte gebedsoproepen en verschillende e-mailwisselingen.
Uit het overzicht blijkt dat ook documenten over privacyadvies, de betrokkenheid van de Raad van State en de voorbereiding van het traject aan de Tweede Kamer zijn aangeboden. Daarmee krijgen Kamerleden niet alleen de beschikking over het eindrapport, maar ook over achtergrondstukken die inzicht kunnen bieden in het verloop van het onderzoek.
De begeleidende Kamerbrief bevat nog geen concrete aankondiging van een wetswijziging, landelijk verbod of nieuwe geluidsnormen. Minister Aartsen beperkt zich tot het aanbieden van de onderzoeksresultaten en de mogelijke verbeteringen die daarin worden beschreven.
Het is nu aan het kabinet en de Tweede Kamer om te bepalen of de uitkomsten aanleiding geven tot verdere politieke besluitvorming. Voorlopig blijven de bestaande wettelijke regels voor versterkte gebedsoproepen van kracht.
