NEW YORK – De Palestijns-Amerikaanse activiste Aber Kawas heeft dinsdag 3 november een overtuigende overwinning geboekt bij de verkiezingen voor de Senaat van de Amerikaanse staat New York. De Democratische kandidaat kreeg volgens voorlopige uitslagen 74,5 procent van de stemmen in het twaalfde kiesdistrict, dat verschillende wijken in Queens omvat. Haar Republikeinse tegenstander Han-Khon To bleef steken op ongeveer 25,3 procent. De verkiezing van Kawas is opvallend vanwege haar uitgesproken anti-Israëlische standpunten en eerdere controversiële uitspraken over de terroristische aanslagen van 11 september 2001.

Kawas is lid van de Democratic Socialists of America (DSA), een organisatie die binnen en buiten de Democratische Partij pleit voor vergaande economische en maatschappelijke hervormingen. Zij kreeg tijdens haar campagne steun van Zohran Mamdani, de progressieve burgemeester van New York. Met haar overwinning krijgt de democratisch-socialistische beweging opnieuw een vertegenwoordiger in de politiek van de staat New York.

Het gaat om een zetel in de Senaat van de staat New York, die vergadert in Albany, en niet om de federale Amerikaanse Senaat in Washington.

Uitspraken over aanslagen van 11 september

De verkiezingscampagne van Kawas werd overschaduwd door ophef over uitspraken die zij in 2017 deed tijdens een gesprek over islamofobie. Daarin plaatste zij de aanslagen van 11 september 2001 in een bredere historische context van kolonialisme, racisme, witte suprematie en discriminatie van moslims.

Volgens haar maakten de aanslagen deel uit van een langere geschiedenis van maatschappelijke en politieke spanningen. Ook uitte zij kritiek op de verwachting dat moslims collectief hun excuses zouden moeten aanbieden voor terroristische aanslagen die zij niet zelf hadden gepleegd.

Amerikaanse conservatieve media haalden de uitspraken opnieuw aan en beschuldigden Kawas ervan de aanslagen te bagatelliseren. Vooral haar verwijzing naar terroristen als een kleine groep personen leidde tot kritiek. Bij de aanslagen op het World Trade Center en het Pentagon kwamen op 11 september 2001 bijna drieduizend mensen om het leven.

Kawas heeft die beschuldigingen van de hand gewezen. Volgens haar werden passages uit het gesprek uit hun oorspronkelijke verband gehaald. Zij stelt dat haar opmerkingen betrekking hadden op de discriminatie en collectieve verdachtmaking van moslims na de aanslagen, en niet waren bedoeld om terrorisme te rechtvaardigen.

Ophef over beelden uit 2016

Tijdens de campagne ontstond daarnaast discussie over oudere beelden van een demonstratie uit 2016. Op sociale media en in conservatieve berichtgeving werd gesteld dat Kawas een hoofdband zou hebben getoond die met Hamas wordt geassocieerd.

De beschuldigingen worden aangehaald in berichtgeving over haar activistische verleden. Of de beelden aantonen dat Kawas zelf steun aan Hamas heeft uitgesproken, is daarmee niet vastgesteld. Ook de specifieke bewering dat zij een armband met Hamas-symbolen droeg, kon niet onafhankelijk worden bevestigd.

De controverse komt boven op eerdere discussies over haar standpunten over Israël en het Israëlisch-Palestijnse conflict.

Voorstander van boycot tegen Israël

Kawas omschrijft zichzelf als antizionist en spreekt zich al jarenlang uit tegen het Israëlische beleid tegenover Palestijnen. Zij steunt de internationale BDS-beweging, die via boycots, het terugtrekken van investeringen en sancties druk wil uitoefenen op Israël.

Ook was zij betrokken bij de campagne Not On Our Dime, die zich richt tegen het gebruik van Amerikaanse belastingvoordelen voor organisaties die volgens de initiatiefnemers bijdragen aan mensenrechtenschendingen tegenover Palestijnen.

Die campagne wordt eveneens gesteund door Zohran Mamdani, met wie Kawas al langer politiek samenwerkt. Critici vrezen dat dergelijke voorstellen Israëlische en Joodse organisaties onevenredig kunnen treffen. Kawas stelt daartegenover dat haar inzet gericht is op mensenrechten en het beëindigen van de Israëlische bezetting van Palestijnse gebieden.

Ruime overwinning in Queens

Ondanks de controverses behaalde Kawas een grote verkiezingsoverwinning. Volgens de voorlopige telling van Spectrum News NY1 ontving zij 46.108 stemmen, tegenover 15.657 voor de Republikein Han-Khon To. Op dat moment was ongeveer 90,8 procent van de verwachte stemmen geteld.

Tijdens de Democratische voorverkiezingen in juni had Kawas al gewonnen van Steven Raga. Zij presenteerde zich daarbij niet uitsluitend als activiste voor Palestijnse rechten, maar voerde ook campagne voor betaalbare woningen, bescherming van huurders, hogere lonen en hervorming van het immigratiebeleid.

Haar verkiezing onderstreept de groeiende aanwezigheid van democratisch-socialistische politici binnen de Democratische Partij, vooral in grote steden als New York.

Met haar zetel in Albany krijgt Kawas de mogelijkheid haar politieke standpunten in concrete wetsvoorstellen om te zetten. Of haar plannen rond Israël en de BDS-beweging voldoende steun krijgen binnen het staatsparlement, moet de komende jaren blijken.