AMSTERDAM – De Palestijnse activist Medhat Alamawi krijgt zondag 8 november een podium tijdens de Rode Lijn-demonstratie op het Museumplein in Amsterdam. Hij zal namens de Palestijnse Gemeenschap Nederland (PGNL) worden geïnterviewd over de eisen die de demonstranten stellen aan de Nederlandse regering en het bedrijfsleven. Zijn aangekondigde optreden zorgt voor discussie vanwege zijn betrokkenheid bij eerdere omstreden protesten en waarschuwingen van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) over de invloed van Hamas-netwerken op pro-Palestijnse demonstraties. Er is echter geen openbare bevestiging dat Alamawi persoonlijk door de AIVD wordt onderzocht.
De demonstratie begint zondag om 13.00 uur op het Museumplein. Dertien organisaties, waaronder Amnesty International, Oxfam Novib, PAX, Save the Children en PGNL, hebben zich aangesloten bij de manifestatie. De deelnemers willen dat Nederland strengere maatregelen neemt tegen Israël vanwege de oorlog in Gaza en de situatie op de Westelijke Jordaanoever.
Alamawi staat volgens het officiële programma tussen 13.42 en 13.45 uur ingepland voor een interview. Ook voormalig minister Lilianne Ploumen, BDS-medeoprichter Omar Barghouti en schrijver Benjamin Moser staan op het programma.
Wie is Medhat Alamawi?
Medhat Alamawi is een Palestijnse activist die betrokken is bij verschillende protestbewegingen in Nederland. Hij trad eerder naar voren namens Utrecht4Palestine en is inmiddels ook actief namens de Palestijnse Gemeenschap Nederland.
De activist richt zich vooral op het uitoefenen van politieke en economische druk op Israël. Daarbij pleit hij voor boycots en maatregelen tegen bedrijven en instellingen die volgens hem bijdragen aan de Israëlische bezetting van Palestijnse gebieden.
Landelijk kreeg Alamawi aandacht door zijn optreden tijdens een vergadering van de Utrechtse gemeenteraad op 17 juli 2025. Hij sprak daar namens Utrecht4Palestine over een voorstel om Israëlische producten en organisaties te boycotten.
Nadat de gemeenteraad het voorstel had verworpen, ontstond grote onrust onder aanwezige demonstranten. Een deel weigerde de raadszaal te verlaten en burgemeester Sharon Dijksma moest persoonlijk ingrijpen. Buiten het stadhuis ontstonden vervolgens schermutselingen waarbij ook de politie en beveiligers betrokken raakten.
Alamawi verklaarde een dag later tegenover RTV Utrecht geen spijt te hebben van de emoties tijdens de bijeenkomst. Hij benadrukte dat de boosheid voortkwam uit frustratie over de situatie in Gaza. Volgens hem was de verstoring niet vooraf door zijn actiegroep georganiseerd.
De gemeente Utrecht deed later aangifte tegen meerdere betrokkenen wegens intimidatie en geweld. Dat Alamawi zelf voor die feiten is vervolgd, blijkt niet uit de geraadpleegde berichtgeving.
AIVD waarschuwt voor Hamas-netwerk in Nederland
De discussie over zijn deelname aan de Rode Lijn-demonstratie wordt versterkt door het jaarverslag 2025 van de AIVD. Daarin beschrijft de veiligheidsdienst een Europees netwerk dat zich bezighoudt met propaganda, lobbyactiviteiten en fondsenwerving ten behoeve van Hamas.
Volgens de AIVD zijn in Nederland ongeveer tien personen actief die met dit Europese netwerk in verband kunnen worden gebracht. De dienst stelt bovendien dat personen uit het netwerk betrokken zijn bij bredere organisaties die demonstraties organiseren namens de Palestijnse gemeenschap.
De inlichtingendienst waarschuwt dat deze activiteiten kunnen bijdragen aan maatschappelijke verdeeldheid. Tegelijkertijd stelt de AIVD dat de onderzochte demonstraties in 2025 niet tot gewelddadige incidenten hebben geleid.
De veiligheidsdienst noemt Alamawi in de openbaar geraadpleegde informatie niet persoonlijk. Evenmin is publiek bevestigd dat hij lid is van Hamas, werkzaamheden voor die organisatie verricht of persoonlijk onderwerp is van een AIVD-onderzoek.
Publicist Carel Brendel en weblog GeenStijl hebben wel kritisch geschreven over de betrokkenheid van PGNL bij de demonstratie. Zij leggen verbanden tussen personen uit de Palestijnse activistische beweging en het Europese Hamas-netwerk. Die publicaties vormen echter geen zelfstandig bewijs van betrokkenheid van Alamawi bij Hamas.
Halsema eerder onder vuur na Hamas-steun op Dam
De aangekondigde demonstratie volgt op eerdere incidenten in Amsterdam. Op 7 oktober, precies drie jaar na de Hamas-aanslagen in Israël, verzamelden pro-Palestijnse demonstranten zich op de Dam. Daarbij werden spandoeken getoond waarop openlijk steun aan Hamas werd uitgesproken.
Burgemeester Femke Halsema en de Amsterdamse politiechef reageerden destijds met grote afschuw. Volgens de politie waren de betreffende uitingen op zichzelf echter niet strafbaar, waardoor ingrijpen uitsluitend vanwege de teksten juridisch niet mogelijk was.
Minister David van Weel van Justitie en Veiligheid liet vervolgens weten met Halsema in gesprek te willen. Hij vond de steunbetuigingen bijzonder ernstig en waarschuwde voor toenemende spanningen rond dergelijke demonstraties.
In de Tweede Kamer stelde JA21 vragen over mogelijke banden tussen Hamas en organisatoren van Palestijnse demonstraties. Van Weel benadrukte dat de AIVD wel betrokkenheid van Hamas-netwerken bij protesten heeft vastgesteld, maar dat daarmee niet bewezen is dat dit ook voor de Rode Lijn-demonstraties geldt.
Burgemeester geeft geen persoonlijke toestemming aan sprekers
Hoewel Halsema verantwoordelijk is voor de openbare orde tijdens de demonstratie, betekent dit niet dat zij persoonlijk toestemming heeft gegeven voor het optreden van Alamawi.
Volgens de Nederlandse wet is voor een demonstratie geen vergunning of voorafgaande toestemming nodig. Organisatoren moeten een betoging wel bij de gemeente melden. De burgemeester kan beperkingen opleggen wanneer de volksgezondheid, verkeersveiligheid of openbare orde in het geding is.
De overheid mag een demonstratie niet uitsluitend verbieden omdat zij het oneens is met de politieke boodschap van de deelnemers. Ook het aanwijzen van sprekers is in beginsel een verantwoordelijkheid van de organisatie.
De Amsterdamse gemeente heeft inmiddels verkeersmaatregelen aangekondigd voor de demonstratie van zondag. De deelnemers vertrekken vanaf het Museumplein en keren daar na een route door de stad weer terug.
Controverse rond deelname blijft bestaan
De deelname van Alamawi stelt de organiserende organisaties voor een lastige publieke discussie. Enerzijds benadrukken zij het belang van vreedzaam protest tegen het Israëlische beleid en de bescherming van Palestijnse burgers. Anderzijds wordt vanuit de politiek en verschillende media gevraagd hoe zij omgaan met mogelijke beïnvloeding door organisaties die banden met Hamas hebben.
Vooralsnog staat het interview met Alamawi gewoon op het programma. Er is geen openbaar besluit bekend waarin de burgemeester zijn optreden afzonderlijk heeft goedgekeurd of verboden.
Daarmee blijft vooral de vraag bestaan hoe de organisatoren omgaan met de waarschuwingen van de veiligheidsdienst, terwijl tegelijkertijd het grondwettelijke recht op demonstreren gewaarborgd moet blijven.
