WASHINGTON – De Verenigde Staten hebben bij de tussentijdse verkiezingen van 3 november een opvallende politieke verschuiving naar links laten zien. Niet alleen hebben de Democraten de meerderheid in de Senaat veroverd en liggen zij op koers om ook het Huis van Afgevaardigden over te nemen, binnen de Democratische Partij heeft vooral de progressieve linkervleugel terrein gewonnen. Minstens vijf nieuwe democratisch-socialistische kandidaten zijn gekozen in het Huis van Afgevaardigden. Daarmee krijgt de beweging die jarenlang werd aangevoerd door Bernie Sanders en Alexandria Ocasio-Cortez meer invloed in Washington.
De verkiezingsuitslag wordt gezien als een afwijzing van het beleid van president Donald Trump. Vooral de hoge kosten van levensonderhoud, de oorlog met Iran en onvrede over het functioneren van de regering speelden een belangrijke rol. Maar achter de Democratische verkiezingswinst gaat nog een tweede ontwikkeling schuil: steeds meer Democratische kiezers kiezen voor kandidaten die verder naar links staan dan de traditionele partijleiding.
Vijf nieuwe democratisch-socialisten in Congres
De organisatie Democratic Socialists of America (DSA) heeft een belangrijke overwinning geboekt. Volgens de verkiezingsprognoses van Associated Press zijn vijf nieuwe kandidaten die door deze beweging worden gesteund, gekozen in het Huis van Afgevaardigden.
Het gaat om Claire Valdez en Darializa Avila Chevalier uit New York, Melat Kiros uit Colorado, Donavan McKinney uit Michigan en Chris Rabb uit Pennsylvania. Zij vertegenwoordigen een politieke stroming die pleit voor een grotere rol van de overheid bij gezondheidszorg, huisvesting en economische zekerheid.
Vooral de overwinning van Melat Kiros is opvallend. De 29-jarige politica versloeg eerder tijdens de Democratische voorverkiezingen Diana DeGette, die bijna dertig jaar namens Denver in het Congres zat. Bij de algemene verkiezingen won Kiros vervolgens overtuigend.
Ook in New York boekten progressieve kandidaten belangrijke overwinningen. Daarmee groeit de groep politici die bereid is de eigen Democratische partijleiding openlijk onder druk te zetten.
Bernie Sanders ziet beweging verder groeien
De opkomst van progressief links is niet nieuw. Bernie Sanders legde tijdens zijn presidentscampagnes in 2016 en 2020 de basis voor een politieke beweging die zich nadrukkelijk richt op economische ongelijkheid, betaalbare gezondheidszorg en hogere belastingen voor grote bedrijven en vermogenden.
Alexandria Ocasio-Cortez bouwde daarop voort en groeide uit tot een van de bekendste vertegenwoordigers van democratisch socialisme in de Verenigde Staten. Ook de verkiezing van Zohran Mamdani tot burgemeester van New York in 2025 gaf de beweging een belangrijke impuls.
Volgens een onderzoek van Reuters en Ipsos beschouwde in augustus 2026 inmiddels 71 procent van de Democratische kiezers zichzelf als liberaal. In 2012 was dat nog 55 procent. Die ontwikkeling wijst erop dat de linkervleugel binnen de partij de afgelopen jaren aanzienlijk sterker is geworden.
Ook gematigde Democraten boeken overwinningen
Toch betekent de verkiezingsuitslag niet dat alle Amerikanen massaal voor socialistische standpunten hebben gekozen. Veel van de progressieve kandidaten wonnen in kiesdistricten waar de Democraten traditioneel bijzonder sterk staan. In verschillende politiek verdeelde staten boekten juist meer gematigde Democraten belangrijke overwinningen.
Dat onderscheid is belangrijk. De algemene verkiezingswinst laat vooral zien dat veel Amerikanen een andere politieke koers willen dan die van de Republikeinse regering. De overwinning van progressieve kandidaten binnen de Democratische Partij toont tegelijkertijd aan dat een groeiend deel van de Democratische achterban verdergaande veranderingen verlangt.
Nieuwe machtsstrijd binnen Democratische Partij
De verkiezingen kunnen daardoor ook binnen de Democratische Partij grote gevolgen hebben. De nieuwe progressieve Congresleden willen meer aandacht voor betaalbare woningen, publieke gezondheidszorg, werknemersrechten en het terugdringen van de invloed van grote ondernemingen.
Daarmee kunnen zij op gespannen voet komen te staan met de gematigde partijleiding onder Hakeem Jeffries en Chuck Schumer. Vooral over overheidsuitgaven, buitenlandse politiek en de aanpak van economische ongelijkheid bestaan aanzienlijke verschillen.
De Democraten krijgen door hun verkiezingswinst meer mogelijkheden om het beleid van Trump te controleren en tegen te houden. Maar de partij moet tegelijkertijd bepalen welke politieke koers zij zelf wil volgen richting de presidentsverkiezingen van 2028.
De Verenigde Staten zijn daarmee niet automatisch een links land geworden. Wel hebben de verkiezingen laten zien dat de steun voor de Republikeinen is afgenomen en dat progressieve ideeën binnen de Democratische Partij steeds nadrukkelijker een plaats opeisen. De komende jaren zullen duidelijk maken hoeveel invloed de nieuwe linkervleugel daadwerkelijk krijgt op het Amerikaanse beleid.
