WASHINGTON – De Amerikaanse president Donald Trump zou achter de schermen met zijn naaste adviseurs hebben gesproken over het mogelijke ontslag van minister van Defensie Pete Hegseth. Dat meldt de Amerikaanse nieuwszender CBS News op basis van meerdere anonieme bronnen binnen en rond het Witte Huis. De gesprekken volgen op de zware nederlaag van de Republikeinen bij de tussentijdse verkiezingen, waarbij de Democraten de controle over zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat hebben veroverd. Trump ontkende woensdag tegenover journalisten nadrukkelijk dat hij van plan is zijn minister te vervangen.
Volgens CBS News heeft Trump verschillende adviseurs gevraagd of Hegseth nog wel de juiste persoon is om leiding te geven aan het Pentagon. De minister staat al maanden onder zware politieke druk vanwege zijn optreden tijdens de oorlog tegen Iran, de Amerikaanse militaire operaties in het Caribisch gebied en zijn omstreden besluiten binnen de krijgsmacht. Binnen Republikeinse kringen groeit de vrees dat Hegseth een belangrijk doelwit wordt van de Democraten zodra het nieuwe Congres in januari aantreedt.
Afzettingsprocedure komt steeds dichterbij
De positie van Hegseth is extra kwetsbaar geworden doordat de Democraten straks over een meerderheid in beide kamers van het Congres beschikken. Daarmee krijgen zij aanzienlijk meer mogelijkheden om onderzoeken te beginnen, getuigen onder ede te horen en een formele afzettingsprocedure tegen de minister in gang te zetten. Een dergelijke procedure wordt steeds waarschijnlijker geacht, al is nog niet officieel bevestigd dat de Democratische partijleiding daadwerkelijk tot vervolging wil overgaan.
Opvallend is dat de eerste formele beschuldigingen tegen Hegseth niet afkomstig zijn van de Democraten, maar van de Republikeinse afgevaardigde Thomas Massie. Die diende in september al acht aanklachten in waarmee hij een impeachmentprocedure tegen de minister wilde beginnen. Massie beschuldigt Hegseth onder meer van het schenden van de War Powers Resolution, de Amerikaanse wet die de presidentiële bevoegdheden bij militaire operaties zonder toestemming van het Congres beperkt.
Ook het Amerikaanse militaire optreden tegen Iran speelt een belangrijke rol. Critici verwijten Hegseth dat hij onvoldoende verantwoording heeft afgelegd over de doelstellingen, duur en gevolgen van de oorlog. Daarnaast bestaan er vragen over mogelijke burgerslachtoffers, aanvallen op vermeende drugssmokkelboten en zijn optreden tegenover politieke tegenstanders binnen de krijgsmacht.
Een impeachment begint in het Huis van Afgevaardigden, waar een gewone meerderheid voldoende is om een minister formeel in staat van beschuldiging te stellen. Vervolgens behandelt de Senaat de zaak. Voor een daadwerkelijke veroordeling en verwijdering uit zijn functie is daar een tweederdemeerderheid nodig. Ondanks de Democratische verkiezingswinst staat daarom niet vast dat een afzettingsprocedure uiteindelijk tot ontslag zal leiden.
Oorlog tegen Iran kost Republikeinen verkiezingen
De politieke problemen rond Hegseth hangen nauw samen met de verkiezingsnederlaag van de Republikeinen. De oorlog tegen Iran, die inmiddels maanden voortduurt, heeft geleid tot groeiende onvrede onder Amerikaanse kiezers. Vooral de economische gevolgen, waaronder hogere energieprijzen en toenemende kosten voor huishoudens, hebben de regering-Trump politiek beschadigd.
Zelfs vicepresident JD Vance heeft openlijk erkend dat de oorlog een doorslaggevende rol speelde bij het verlies. Daarmee neemt de druk toe om binnen de regering iemand verantwoordelijk te houden voor de militaire strategie. Hegseth geldt als een van de belangrijkste verdedigers van het Amerikaanse optreden tegen Iran en wordt daardoor steeds nadrukkelijker genoemd als mogelijke politieke zondebok.
Volgens Amerikaanse media wordt ook binnen het Witte Huis besproken of veranderingen aan de militaire top noodzakelijk zijn. Daarbij zouden eveneens de namen van admiraal Brad Cooper, commandant van het Amerikaanse Central Command, en generaal Dan Caine, voorzitter van de gezamenlijke stafchefs, zijn gevallen.
Ron DeSantis genoemd als mogelijke opvolger
Ondertussen wordt al gespeculeerd over een mogelijke opvolger van Hegseth. Volgens een bron van CBS News is de Republikeinse gouverneur van Florida, Ron DeSantis, een van de namen die worden genoemd. DeSantis beschikt over militaire ervaring en zou volgens zijn voorstanders gemakkelijker steun kunnen krijgen binnen de Republikeinse partij.
Een benoeming zou mogelijk nog tijdens de resterende zittingsperiode van het huidige Congres kunnen plaatsvinden. Daarmee zou Trump kunnen voorkomen dat een nieuwe kandidaat na januari afhankelijk wordt van de Democratische meerderheid in de Senaat.
Het Witte Huis probeert de berichten ondertussen te ontkrachten. Woordvoerster Anna Kelly benadrukte dat Trump volledig vertrouwen heeft in zijn minister. Ook de president zelf sprak woensdag zijn steun uit. Op de vraag of hij Hegseth wilde vervangen, antwoordde Trump ontkennend en verklaarde hij dat de minister zijn werk uitstekend doet.
Politieke toekomst blijft onzeker
De publieke steun van Trump betekent niet automatisch dat Hegseth veilig is. De president staat bekend om zijn bereidheid belangrijke medewerkers te vervangen wanneer de politieke omstandigheden veranderen. Bovendien krijgt het Pentagon vanaf januari te maken met een Congres dat veel kritischer tegenover het defensiebeleid van de regering staat.
De Democraten hebben al aangekondigd verschillende onderdelen van het regeringsbeleid te willen onderzoeken. Voor Hegseth kunnen vooral de besluitvorming rond de oorlog tegen Iran, de militaire operaties in het buitenland en zijn personeelsbeleid ingrijpende gevolgen hebben.
Voorlopig blijft Hegseth aan als minister van Defensie, maar zijn politieke toekomst is onzekerder geworden. De komende weken moeten duidelijk maken of Trump vasthoudt aan zijn minister of alsnog besluit hem te vervangen voordat de Democraten hun nieuwe parlementaire machtspositie kunnen benutten.
