Poetin krijgt geen gaspijplijnakkoord met China

MOSKOU/PEKING – Rusland is er opnieuw niet in geslaagd China te bewegen tot een definitief akkoord over de aanleg van de gaspijpleiding Power of Siberia 2. Het Kremlin spreekt wel van vooruitgang, maar erkent dat er nog altijd geen duidelijke tijdlijn is voor het megaproject dat Russisch gas via Mongolië naar China moet brengen.

Volgens Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov zijn Moskou en Peking het op hoofdlijnen eens over de toekomstige pijpleiding, maar ontbreken nog afspraken over cruciale onderdelen. Daarbij gaat het onder meer om de planning, de prijsstelling en de formele voorwaarden voor de bouw. Reuters meldde dat er tijdens het recente overleg geen formele olie- of gasdeal is aangekondigd.

Geen tijdlijn voor Power of Siberia 2

Power of Siberia 2 moet jaarlijks tot 50 miljard kubieke meter gas vanuit de Russische regio Jamal naar China vervoeren. Daarmee zou de pijpleiding voor Moskou een belangrijke vervanger kunnen worden voor het weggevallen Europese afzetgebied. Door de oorlog in Oekraïne en de daaropvolgende westerse sancties is Rusland een groot deel van zijn traditionele gasmarkt in Europa kwijtgeraakt.

Toch blijft het project al jaren steken in onderhandelingen. China heeft wel belang bij extra energiebronnen over land, maar lijkt geen haast te maken met een akkoord dat Rusland financieel lucht kan geven. Volgens Reuters zijn de route en de technische bouwmethode inmiddels grotendeels duidelijk, maar is nog geen bindende overeenkomst gesloten over de belangrijkste commerciële voorwaarden.

China houdt de kaarten in handen

De onderhandelingspositie van China is sterk. Rusland heeft Peking harder nodig dan andersom. China kan gas ook betrekken uit Centraal-Azië, via lng-importen of via bestaande Russische leveringsroutes. Daardoor kan Peking blijven aandringen op gunstige prijzen.

Uit Russische prognoses die Reuters inzag, blijkt dat Moskou zijn verwachtingen voor gasexporten en gasprijzen naar beneden heeft bijgesteld. China betaalt volgens die gegevens aanzienlijk minder voor Russisch gas dan Europese en Turkse afnemers. Ook de verwachte prijzen voor leveringen aan China in de jaren 2027 tot en met 2029 zijn neerwaarts aangepast.

Voor president Vladimir Poetin is dat een tegenvaller. De Russische leider presenteert de band met China graag als strategisch tegenwicht tegen het Westen. Economisch laat de verhouding echter vooral zien dat Moskou steeds afhankelijker wordt van Peking. Zonder akkoord over Power of Siberia 2 blijft Rusland met beperkte alternatieven zitten voor zijn omvangrijke gasreserves.

Militaire samenwerking groeit verder

Tegelijkertijd benadrukt het Kremlin dat de militaire samenwerking met China verder wordt uitgebreid. Volgens Peskov blijven gezamenlijke oefeningen en defensiecontacten onderdeel van de bredere strategische relatie tussen beide landen.

Reuters meldde daarnaast, op basis van Europese inlichtingendiensten en ingeziene documenten, dat ongeveer 200 Russische militairen in 2025 in China training zouden hebben gekregen in onder meer drone-operaties. Een deel van hen zou daarna zijn teruggekeerd naar het front in Oekraïne. China ontkent dat het Russische militairen heeft getraind voor inzet in de oorlog.

De melding is gevoelig, omdat Peking officieel zegt neutraal te zijn in de oorlog in Oekraïne. Westerse landen beschuldigen China al langer van indirecte steun aan Rusland, onder meer via de levering van goederen die zowel civiel als militair gebruikt kunnen worden. Peking wijst die beschuldigingen doorgaans van de hand.

Rusland blijft afhankelijk van Peking

Rusland blijft ondertussen beloven dat bestaande gas- en olieleveringen aan China ononderbroken doorgaan. De bestaande Power of Siberia-pijpleiding levert al gas vanuit Oost-Siberië aan China. Die route heeft een jaarlijkse capaciteit van 38 miljard kubieke meter. Daarnaast werkt Rusland aan extra leveringen via het Verre Oosten.

Maar zonder Power of Siberia 2 blijft de grote strategische doorbraak uit. Het project moet juist de Russische gasvelden in West-Siberië koppelen aan de Chinese markt. Dat zijn dezelfde bronnen die lange tijd vooral op Europa waren gericht.

De uitkomst is daardoor dubbel. Politiek tonen Moskou en Peking nauwe banden. Militair lijkt de samenwerking te groeien. Economisch laat China Rusland echter wachten op de deal die Poetin het hardst nodig heeft. Zolang er geen tijdlijn en geen prijsakkoord liggen, dreigt de Russische president China vooral veel toezeggingen te geven, zonder daar een doorslaggevend energieakkoord voor terug te krijgen.