Raad van State zet streep door snelle krimp Schiphol

DEN HAAG, 1 april 2026 – De Raad van State heeft de versnelde wijziging van het Luchthavenverkeerbesluit (LVB) Schiphol vernietigd. Minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat liet de Tweede Kamer per brief weten dat het besluit, dat het aantal vluchten per 1 november 2025 had moeten maximeren op 478.000, onvoldoende is gemotiveerd. Ondanks deze juridische tegenvaller ziet de minister in de uitspraak ook aanknopingspunten voor een toekomstige, integrale wijziging van de regels rondom de nationale luchthaven.

Gebrekkige motivering over geluidgrenswaarden

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State oordeelt dat het kabinet niet goed heeft uitgelegd waarom een maximumaantal vliegtuigbewegingen automatisch leidt tot een verbetering van de geluidssituatie. Volgens de hoogste bestuursrechter is het huidige wettelijke stelsel gebaseerd op grenswaarden voor de totale geluidbelasting, en niet simpelweg op het aantal vluchten. Omdat verschillende typen vliegtuigen verschillende geluidsniveaus produceren, kan de totale geluidsoverlast fluctueren bij een gelijk blijvend aantal vluchten.

Daarnaast oordeelde de Afdeling dat de onderbouwing voor de zogenaamde gelijkwaardigheidscriteria tekortschoot. Elk nieuw besluit moet een beschermingsniveau bieden dat minimaal gelijk is aan het eerste LVB uit 2004. In dit specifieke geval kon niet worden aangetoond dat de beperking tot 478.000 vluchten per jaar daadwerkelijk de beoogde reductie van geluidhinder voor omwonenden zou opleveren.

Geen noodzaak voor uitgebreide milieurapporten

Een lichtpunt voor het ministerie is dat de Raad van State oordeelde dat er voor dit besluit geen verplichting bestond voor een planMER, projectMER-beoordeling of een passende beoordeling. De rechter stelt vast dat de rechtmatigheid van een wijziging in het Luchthavenverkeerbesluit losstaat van de natuurtoets die nodig is voor een Natura 2000-vergunning. Dit betekent dat discussies over de natuurvergunning van Schiphol de rechtmatigheid van het LVB niet direct hoeven aan te tasten. Het gaat hierbij om gescheiden juridische trajecten.

Gevolgen voor de dagelijkse praktijk op Schiphol

Door de vernietiging van het besluit valt het wettelijke fundament onder het maximum van 478.000 vluchten weg. Om te voorkomen dat er een juridisch vacuüm ontstaat, wordt er nu teruggevallen op de bestaande gedoogsituatie, ook wel bekend als ‘anticiperend handhaven’. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) heeft de instructie gekregen om vast te houden aan de grens van 478.000 bewegingen per gebruiksjaar totdat er een nieuwe integrale wijziging van kracht is.

Voor de nachtvluchten heeft de Raad van State een specifieke voorlopige voorziening getroffen. Tussen 23:00 uur en 07:00 uur mogen er op Schiphol maximaal 27.000 vliegtuigbewegingen met handelsverkeer plaatsvinden. Deze maatregel is direct van kracht en wordt openbaar bekendgemaakt

Weg voorwaarts via integrale wijziging

Minister Karremans benadrukt dat de uitspraak de weg vrijmaakt voor een integrale wijziging van het LVB, die momenteel al als ontwerp bij de Eerste en Tweede Kamer ligt. De gebreken die de Raad van State heeft geconstateerd in de versnelde procedure, kunnen in deze uitgebreidere procedure worden hersteld. In de integrale wijziging worden namelijk niet alleen de vluchtaantallen, maar ook de grenswaarden in handhavingspunten en het totaal volume geluid (TVG) opnieuw vastgelegd.

In dit nieuwe scenario kan een maximumaantal vliegtuigbewegingen wel degelijk als een aanvullende grenswaarde fungeren, mits het complementair is aan de overige geluidsnormen. Het ministerie verwijst hierbij naar het rapport ‘Grenswaardenscenario LVB Schiphol 2026’, dat moet aantonen dat het nieuwe beleid per saldo een beter beschermingsniveau biedt dan de regels uit 2004. Het doel blijft onveranderd: de juridische basis van Schiphol op orde brengen en tegelijkertijd de hinder voor omwonenden beperken.