Recordbedragen aan crimineel geld afgepakt door Openbaar Ministerie

DEN HAAG, 27 juli 2026 – Het Openbaar Ministerie (OM) boekt, in nauwe samenwerking met de politie en de bijzondere opsporingsdiensten (BOD’en), grote successen in de strijd tegen de financieel-economische en georganiseerde criminaliteit. Uit de opeenvolgende jaarberichten blijkt dat er sprake is van een aanhoudende stijging in de beslagleggingen op crimineel vermogen. In 2023 werd er een bedrag van 363,5 miljoen euro veiliggesteld. Dit bedrag steeg in 2024 naar een nieuw record van 410 miljoen euro. In het jaar 2025 is deze opwaartse trend onverminderd voortgezet met een totale conservatoire beslaglegging van 433 miljoen euro. De totale voorraad aan in beslag genomen vermogen bedraagt hiermee inmiddels bijna 2,9 miljard euro.

Het daadwerkelijke incassoresultaat is de afgelopen jaren eveneens flink toegenomen. Waar het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) en het OM in 2023 gezamenlijk 95,4 miljoen euro wisten te innen, is dit bedrag in 2025 aanzienlijk gestegen naar 170 miljoen euro. Deze robuuste resultaten worden direct ondersteund door innovatieve registratiesystemen, zoals de introductie van het ‘Vermogensdossier’ binnen de gehele strafrechtketen. Hiermee worden opsporingshandelingen rondom het traceren van illegaal vermogen gestandaardiseerd en geüniformeerd. Dit zorgt voor een aanzienlijk efficiëntere informatie-uitwisseling tussen de diverse ketenpartners en een beter overzicht van beslagkansen.

Verschuiving naar complexe witwasmethoden en cryptovaluta

Criminele organisaties ontwikkelen voortdurend nieuwe technieken om de illegale herkomst van hun kapitaal te verhullen. Een aanzienlijke verschuiving is in de praktijk waarneembaar richting het zogenoemde Cash Compensatie Model (CCM). Bij deze verfijnde witwasmethode worden arbeidsintensieve sectoren, zoals de zorg, de bouw en de pakketbezorging, op grove wijze misbruikt. Criminelen brengen grote hoeveelheden contant geld in bij onderaannemers om zwartwerkers uit te betalen. Dit ingebrachte bedrag wordt vervolgens via spookbedrijven en valse facturen gecompenseerd door middel van girale betalingen. Hierdoor raken de zware onderwereld en de ogenschijnlijk legale bovenwereld steeds meer met elkaar verstrengeld.

Naast het misbruiken van de internationale en reguliere handel, in het vakgebied beter bekend als Trade Based Money Laundering (TBML), is er een onverminderde opsporingsfocus op digitale geldstromen. In 2024 werd voor 46,9 miljoen euro aan in beslag genomen cryptovaluta direct omgezet naar reguliere euro's. In 2025 werd beslag gelegd op ruim negentig verschillende soorten cryptomunten, waaronder een toenemend aantal zogeheten stablecoins. Criminelen proberen onverwachte koersschommelingen namelijk steeds vaker te vermijden door hun illegale vermogen veilig om te zetten in waardevaste cryptovaluta, zoals USDT.

Internationale samenwerking en poortwachters cruciaal

Criminele geldstromen stoppen zelden bij de landsgrenzen, wat direct betekent dat de succesvolle bestrijding ervan eveneens een mondiaal en krachtig karakter vereist. In ruim tachtig procent van alle witwasonderzoeken is er inmiddels sprake van een internationaal element. De illegale verplaatsing van geld loopt veelvuldig via uiterst complexe offshore-constructies, buitenlandse bankrekeningen en ondergrondse bancaire netwerken. Om deze hardnekkige structuren wereldwijd te ontmantelen, breidt het OM het eigen netwerk van liaison-magistraten uit naar strategische landen zoals Colombia, Panama en de Verenigde Arabische Emiraten.

Tevens wordt de nationale samenwerking met de Financial Intelligence Unit (FIU) en private poortwachters, zoals banken, accountants en notarissen, verder geïntensiveerd. Hun strikte wettelijke verplichting om ongebruikelijke transacties te detecteren en te melden, vormt een onmisbare schakel in de opsporing. Binnen publiek-private samenwerkingsverbanden, zoals de succesvolle Serious Crime Taskforce (SCTF), worden actuele informatie en diepgaande expertise direct gedeeld om de actieve inzet van financiële facilitators effectief te verstoren.

Het belangrijke adagium dat misdaad absoluut niet mag lonen, wordt steeds vaker zichtbaar in de dagelijkse maatschappij. Er wordt door justitie nadrukkelijk ingezet op het waardevolle concept van maatschappelijke herbestemming. Afgepakt crimineel vermogen wordt hierbij op een zichtbare en zinvolle manier teruggegeven aan de lokale samenleving. Zo is er recentelijk in Rotterdam een in beslag genomen luxevoertuig van een veroordeelde drugsdealer officieel geschonken aan een plaatselijk techniekcollege. Dit sportieve voertuig dient nu als praktisch leermateriaal voor de studenten. Daarnaast worden laagwaardige in beslag genomen goederen, zoals sportkleding en verzorgingsproducten, niet langer vernietigd maar gedoneerd aan organisaties zoals de Voedselbank.

Naast het traditionele strafrecht worden ook civielrechtelijke bevoegdheden steeds vaker ingezet om criminele of zwaar wanbestuurlijke activiteiten permanent te stoppen. Wanneer een rechtspersoon moedwillig wordt gebruikt voor het ontduiken van sanctiewetgeving of het stelselmatig witwassen van kapitaal, kan het OM de civiele rechter verzoeken om het verantwoordelijke bestuur onmiddellijk te schorsen of de gehele onderneming te ontbinden. Deze civiele interventies blijken een snel en buitengewoon doeltreffend instrument om malafide crimineel handelen in de kiem te smoren.

Nieuwe wetgeving vergroot slagkracht opsporingsdiensten

De komende jaren wordt de operationele effectiviteit van de opsporingsdiensten verder versterkt door de verregaande implementatie van nieuwe Europese regelgeving. Een van de allerbelangrijkste juridische ontwikkelingen is de Europese Confiscatierichtlijn, die uiterlijk eind 2026 volledig in de nationale wetgeving verankerd moet zijn. Deze veelbesproken richtlijn introduceert een vorm van confiscatie zonder voorafgaande veroordeling, internationaal bekend als 'Non Conviction Based Confiscation' (NCBC). Dit juridische instrument maakt het straks mogelijk om crimineel gefinancierd vermogen onherroepelijk af te pakken, zonder dat er voorafgaand een definitieve strafrechtelijke veroordeling van een specifiek persoon noodzakelijk is.

De voorgestelde procedure richt zich hierbij direct op het illegale vermogensbestanddeel zelf, een zogeheten handeling in rem. Wanneer de overheid aannemelijk kan maken dat een vastgoedobject, een peperduur voertuig of een digitale cryptowallet met hoge waarschijnlijkheid uit misdrijf afkomstig is, kan de rechter besluiten tot confiscatie. Dit is een uiterst waardevol wapen in complexe zaken waarbij de verdachte bijvoorbeeld is overleden, onvindbaar blijkt te zijn, of zich bewust verschuilt achter ondoorzichtige en anonieme offshore-constructies. Het verlaagt de directe bewijslast en zorgt er blijvend voor dat justitie de georganiseerde financiële misdaad nog daadkrachtiger kan bestrijden.