Trump-deal met IRS leidt tot woede Democraten

WASHINGTON, 20 mei 2026 – Een schikking rond de Amerikaanse belastingdienst IRS en president Donald Trump heeft in Washington tot felle kritiek geleid. Volgens Amerikaanse media bevat de overeenkomst een bepaling waardoor de IRS geen verdere controles meer mag uitvoeren naar eerdere belastingaangiften van Trump, zijn familie, zijn bedrijven en daaraan verbonden entiteiten. De deal volgt op een rechtszaak van Trump tegen de IRS over het lekken van zijn belastinggegevens.

Democraten spreken van misbruik van belastinggeld

Democratische politici reageren woedend op de overeenkomst. Zij stellen dat Trump als president feitelijk een zaak heeft geschikt met een overheidsdienst waarover zijn eigen regering gezag uitoefent. Volgens Democraten ontbreekt daardoor de normale afstand tussen eiser en overheid.

De zaak draait om een rechtszaak van 10 miljard dollar die Trump had aangespannen tegen de IRS. Die zaak hield verband met het openbaar worden van zijn belastinggegevens. In ruil voor het laten vallen van die claim is volgens Amerikaanse berichtgeving een fonds van bijna 1,8 miljard dollar opgezet. Dat fonds is bedoeld voor mensen die zeggen slachtoffer te zijn geworden van politieke vervolging of zogenoemde “weaponization” door de overheid.

Democraten noemen het fonds een verkapte compensatieregeling voor bondgenoten van Trump. Zij vrezen dat belastinggeld kan worden gebruikt om politieke medestanders, donoren of andere vertrouwelingen te betalen. Ook waakhonden en critici spreken van een regeling met te weinig transparantie.

Geen verdere IRS-controles naar verleden

Het meest omstreden onderdeel is een aanvulling op de deal die verdere IRS-controles naar eerdere belastingzaken zou blokkeren. De bepaling zou gelden voor belastingaangiften van Trump, zijn familieleden, zijn onderneming en gelieerde bedrijven tot het moment waarop de overeenkomst inging. Volgens Reuters is de IRS daarmee blijvend uitgesloten van audits over eerdere belastingclaims die zijn of hadden kunnen worden onderzocht.

Acting Attorney General Todd Blanche, een door Trump benoemde functionaris, ondertekende volgens Amerikaanse media de aanvullende bepaling. Blanche verdedigde de regeling tegenover het Congres. Democraten stelden daar vragen over de omvang van het fonds, de controle op uitbetalingen en de vraag wie uiteindelijk toegang krijgt tot het geld.

Eerdere fraudezaken rond Trump Organization

De kritiek wordt versterkt door eerdere juridische kwesties rond de Trump Organization. Het bedrijf werd in 2023 veroordeeld tot het betalen van 1,6 miljoen dollar aan boetes in een belastingfraudezaak in New York. Ook werd Trump in een civiele fraudezaak geconfronteerd met zware financiële sancties, al is over de hoogte en afhandeling daarvan later verder geprocedeerd.

Democraten gebruiken die voorgeschiedenis om de nieuwe IRS-deal aan te vallen. Volgens hen ontstaat het beeld dat eerdere belastingkwesties rond Trump en zijn zakelijke netwerk worden afgesloten zonder normale controle door de belastingdienst. De regering-Trump stelt daartegenover dat de schikking juist een einde maakt aan politiek gemotiveerde acties tegen conservatieven en bondgenoten van de president.

Huis-Democraten willen deal blokkeren

Democraten in het Huis van Afgevaardigden proberen de schikking juridisch aan te vechten. Zij hebben een poging gedaan om de overeenkomst te blokkeren en noemen de regeling ongrondwettelijk en zelfverrijkend. Volgens hen kan een president niet aan beide kanten van een schikking staan: als eiser tegen de overheid en tegelijk als hoofd van de uitvoerende macht die over diezelfde overheid gaat.

Ook in de Senaat klinkt kritiek. Democratische senatoren vragen opheldering over de vraag of het ministerie van Justitie en de schatkist voldoende hebben gedaan om de belangen van de Amerikaanse belastingbetaler te beschermen. Eerder uitten senatoren Ron Wyden en Elizabeth Warren al zorgen over een mogelijke door belastinggeld gefinancierde schikking ten gunste van Trump.

Transparantie over fonds onder vuur

Een belangrijk twistpunt is de controle op het fonds. Volgens berichtgeving van The Guardian wordt het fonds beheerd door commissarissen, terwijl critici waarschuwen dat de voorwaarden voor uitbetaling ruim zijn. Blanche verklaarde dat er rapportages komen, maar Democraten vinden dat onvoldoende. Zij willen weten wie geld kan aanvragen, wie daarover beslist en of veroordeelde personen of politieke bondgenoten van Trump ook in aanmerking komen.

De regering-Trump presenteert het fonds als herstelmaatregel voor mensen die menen onterecht te zijn aangepakt door de overheid. Tegenstanders noemen het juist een gevaarlijk precedent. Volgens hen kan een president op deze manier publieke middelen inzetten om persoonlijke en politieke schadeclaims af te wikkelen.

Politieke strijd over rechtsstaat en belastingmoraal

De kwestie raakt aan een breder conflict in Washington over de onafhankelijkheid van overheidsdiensten. De IRS is verantwoordelijk voor belastinginning en controle. Een afspraak die toekomstige controles naar het verleden van één president en zijn netwerk uitsluit, ligt daarom politiek gevoelig.

Voor Democraten is de zaak een voorbeeld van machtsmisbruik en ongelijke behandeling. Voor Trump en zijn medestanders past de schikking in hun bredere stelling dat justitie en belastingdiensten in eerdere jaren politiek zijn ingezet tegen conservatieven.

De juridische strijd over de deal is daarmee waarschijnlijk nog niet voorbij. Democraten willen de overeenkomst via de rechter aanvechten, terwijl Republikeinen de zaak naar verwachting zullen verdedigen als correctie op eerdere overheidsmisstanden. De Amerikaanse belastingbetaler staat intussen centraal in het debat over wie uiteindelijk opdraait voor de kosten van de regeling.