ILT zet onderhoudstak KLM onder verscherpt toezicht

SCHIPHOL, 29 juli 2026 – De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) heeft KLM Engineering & Maintenance onder verscherpt toezicht geplaatst. Aanleiding zijn tekortkomingen in de veiligheidscultuur binnen de onderhoudsdivisie van de luchtvaartmaatschappij. De inspectie gaat de organisatie daardoor intensiever volgen en scherper controleren op de uitvoering van noodzakelijke verbeteringen.

KLM Engineering & Maintenance onderhoudt, controleert en repareert vliegtuigen, motoren en vliegtuigonderdelen. De divisie werkt niet alleen voor de eigen vloot van KLM, maar ook voor een groot aantal internationale klanten. Volgens openbare bedrijfsinformatie en berichtgeving bedient de onderhoudsorganisatie ruim tweehonderd luchtvaartmaatschappijen. De ingreep van de toezichthouder heeft daardoor betekenis die verder reikt dan de dagelijkse vluchtuitvoering van KLM.

Veiligheidscultuur is meer dan technische controle

Bij vliegtuigonderhoud draait veiligheid niet uitsluitend om de technische staat van een toestel. Ook de manier waarop medewerkers, leidinggevenden en kwaliteitsafdelingen omgaan met fouten, afwijkingen en waarschuwingen speelt een belangrijke rol. Een goed functionerende veiligheidscultuur houdt in dat medewerkers risico’s zonder onnodige drempels kunnen melden, procedures consequent worden gevolgd en signalen aantoonbaar worden onderzocht.

De luchtvaart gebruikt daarvoor vaak het begrip ‘just culture’. Daarin staat leren van vergissingen centraal, zonder dat medewerkers automatisch worden bestraft voor een onbedoelde fout. Opzettelijke overtredingen en nalatigheid blijven wel onderwerp van onderzoek en mogelijke maatregelen. Wanneer meldingen onvoldoende worden opgevolgd of personeel terughoudend wordt om problemen aan te kaarten, kan belangrijke veiligheidsinformatie verloren gaan.

Ook KLM benoemt in functies binnen Engineering & Maintenance het belang van een open meldcultuur, eigenaarschap, gedragsverandering en het leren van incidenten. Veiligheids- en compliancefunctionarissen moeten binnen de divisie toezien op audits, verbeterprogramma’s, wettelijke voorschriften en interne controles.

De ILT heeft de precieze tekortkomingen, de duur van het verscherpte toezicht en de afzonderlijke herstelmaatregelen vooralsnog niet volledig openbaar gemaakt. De stap maakt wel duidelijk dat de inspectie de geconstateerde problemen zwaar genoeg vindt om het reguliere toezicht uit te breiden.

Meer controles en nauwlettende opvolging

Verscherpt toezicht betekent doorgaans dat een toezichthouder vaker informatie opvraagt, aanvullende inspecties uitvoert en de voortgang van verbetermaatregelen nauwkeuriger beoordeelt. KLM Engineering & Maintenance zal aannemelijk moeten maken dat veranderingen niet alleen op papier worden vastgelegd, maar ook zichtbaar zijn op de werkvloer.

Daarbij kan worden gekeken naar interne meldprocedures, de afhandeling van incidenten, opleidingen, personeelsbezetting, leidinggevend gedrag en de controle op uitgevoerde werkzaamheden. Ook documentatie is in het vliegtuigonderhoud van groot belang. Onderhoudshandelingen moeten correct worden geregistreerd, zodat duidelijk is welke werkzaamheden zijn uitgevoerd, door wie dat is gebeurd en of een toestel of onderdeel volgens de geldende voorschriften is vrijgegeven.

De maatregel is geen automatische stillegging van de onderhoudsactiviteiten. Wel neemt de druk op het bedrijf toe om binnen de door de inspectie gestelde kaders aantoonbare en blijvende verbeteringen door te voeren. Wanneer herstel uitblijft, kan een toezichthouder afhankelijk van de ernst en de wettelijke grondslag aanvullende handhavingsmaatregelen treffen.

Eerdere zorgen over onderhoud en meldingen

De ingreep volgt in een periode waarin al langer aandacht bestaat voor onderhoudscapaciteit en de behandeling van veiligheidssignalen in de Nederlandse luchtvaart. In maart 2025 ontving de ILT een brief van piloten met zorgen over de vliegveiligheid van Boeing 747-400F-vrachtvliegtuigen die voor KLM Cargo werden ingezet.

De inspectie sprak vervolgens met de schrijvers van de brief, voerde een fysieke inspectie aan een vliegtuig uit en overlegde met de luchtvaartmaatschappij over de opvolging van meldingen en de veiligheidscultuur. Ook begon de ILT een verdere analyse van voorvalmeldingen die betrekking hadden op de betreffende vrachtvliegtuigen.

Niet is bekendgemaakt dat het huidige verscherpte toezicht uitsluitend uit die kwestie voortvloeit. De eerdere signalen laten wel zien dat de manier waarop onderhoudsproblemen en interne meldingen worden behandeld al langer onder de aandacht van de luchtvaartautoriteit staat.

Personeelstekort vergroot druk op onderhoud

De luchtvaartsector kampt daarnaast met een tekort aan gekwalificeerde technici. Volgens de ILT groeit het aantal vliegbewegingen sneller dan het beschikbare aantal gespecialiseerde medewerkers. Tijdens de coronacrisis vertrokken technici uit de sector, terwijl vanuit technische opleidingen onvoldoende nieuwe medewerkers instromen.

Tegelijkertijd wordt vliegtuigonderhoud complexer. Nieuwe vliegtuigtypen, elektrische systemen en het toenemende gebruik van composietmaterialen vereisen aanvullende kennis en vaardigheden. De inspectie waarschuwde dat tekorten aan personeel en materialen elkaar kunnen versterken en ongemerkt tot een afname van het veiligheidsniveau kunnen leiden.

Vliegtuigen kunnen door tekorten langer aan de grond blijven of onderhoud kan vaker worden uitbesteed. Uitbesteding is toegestaan wanneer de kwaliteit en het toezicht voldoende zijn geborgd. De ILT wees er eerder op dat onderhoud in het buitenland minder frequent rechtstreeks door de Nederlandse inspectie kan worden gecontroleerd. De verantwoordelijkheid voor de luchtwaardigheid en een deugdelijk veiligheidsmanagement blijft echter bestaan.

Grote commerciële belangen voor KLM

Voor KLM is de technische divisie van groot operationeel en commercieel belang. Problemen in de onderhoudsorganisatie kunnen gevolgen hebben voor de beschikbaarheid van vliegtuigen, de betrouwbaarheid van het vluchtschema en de dienstverlening aan externe klanten.

KLM Engineering & Maintenance maakt samen met Air France Industries deel uit van een internationaal netwerk voor onderhoud, reparatie en revisie. De organisatie levert onder meer lijnonderhoud, motorrevisies, componentenonderhoud en technische ondersteuning aan luchtvaartmaatschappijen.

Langere onderhoudstijden kunnen ertoe leiden dat vliegtuigen later beschikbaar zijn. Dat kan uiteindelijk resulteren in schemawijzigingen, annuleringen of de tijdelijke inzet van vervangende capaciteit. De onderneming heeft er daarom belang bij om het vertrouwen van toezichthouders, medewerkers en opdrachtgevers snel te herstellen.

Herstel moet zichtbaar worden op de werkvloer

De komende periode zal vooral blijken of KLM Engineering & Maintenance de veiligheidscultuur structureel kan verbeteren. Alleen nieuwe protocollen of aanvullende rapportages zijn daarvoor niet voldoende. De inspectie zal willen zien dat medewerkers daadwerkelijk ruimte ervaren om risico’s te melden, dat leidinggevenden signalen serieus behandelen en dat verbeterpunten aantoonbaar worden afgerond.

Ook moet duidelijk worden of medewerkers voldoende tijd, middelen en ondersteuning krijgen om onderhoud volgens de voorschriften uit te voeren. Productiedruk of commerciële belangen mogen er niet toe leiden dat controles worden ingekort, meldingen blijven liggen of technische waarschuwingen onvoldoende worden onderzocht.

Het verscherpte toezicht onderstreept dat luchtvaartveiligheid afhankelijk is van techniek én organisatie. Een vliegtuig kan alleen veilig worden ingezet wanneer onderhoud zorgvuldig wordt uitgevoerd, controles onafhankelijk functioneren en waarschuwingen tijdig de juiste plaats bereiken. Voor KLM ligt er nu de opdracht om te bewijzen dat die voorwaarden binnen de onderhoudstak duurzaam zijn geborgd.