BRUSSEL – Portugal mag 30 miljoen euro aan staatssteun beschikbaar stellen voor landbouwbedrijven, vissers en aquacultuurbedrijven die worden geraakt door hogere brandstof- en kunstmestprijzen. De Europese Commissie heeft de regeling goedgekeurd vanwege de economische gevolgen van de crisis in het Midden-Oosten. Bedrijven kunnen maximaal 50.000 euro aan directe steun ontvangen.
Steun voor landbouw, visserij en aquacultuur
De Portugese regeling is bedoeld voor ondernemingen die actief zijn in de primaire productie van landbouwproducten, visserij en aquacultuur. De steun loopt tot en met 31 december 2026 en moet een deel van de sterk gestegen kosten voor brandstof en kunstmest compenseren.
Het totale budget bedraagt 30 miljoen euro. De betalingen worden verstrekt als rechtstreekse subsidies, waarbij per onderneming maximaal 50.000 euro beschikbaar is.
De Europese Commissie staat de steun toe binnen het tijdelijke staatssteunkader dat speciaal is ingesteld om economische gevolgen van de crisis in het Midden-Oosten op te vangen.
Tien cent steun per liter diesel
Bij de brandstofcompensatie wordt gekeken naar het daadwerkelijke dieselverbruik. Landbouw- en visserijbedrijven kunnen 10 eurocent per liter landbouw- of scheepsdiesel ontvangen voor brandstof die tussen 1 april en 30 juni 2026 is verbruikt.
Voor landbouwbedrijven geldt daarnaast een aparte tegemoetkoming voor kunstmest. De hoogte daarvan wordt vastgesteld aan de hand van een vast bedrag, waarbij zowel het aantal hectares landbouwgrond als het aantal dieren van het bedrijf wordt meegenomen.
Daarmee probeert Portugal de steun te richten op ondernemingen die daadwerkelijk door hogere productiekosten worden getroffen.
Midden-Oostencrisis drijft kosten op
Volgens de Europese Commissie hebben de ontwikkelingen in het Midden-Oosten geleid tot hogere kosten voor onder meer brandstof en kunstmest. Vooral sectoren waarin veel diesel wordt gebruikt, kunnen daardoor relatief snel met hogere productiekosten worden geconfronteerd.
Landbouw, visserij, transport en energie-intensieve industrie behoren volgens Brussel tot de sectoren die het meest blootstaan aan de economische gevolgen van de crisis. De Commissie heeft daarom op 29 april 2026 het Middle East Crisis Temporary State Aid Framework, afgekort METSAF, ingevoerd.
Dit tijdelijke kader maakt het voor EU-landen eenvoudiger om bedrijven onder bepaalde voorwaarden financieel te ondersteunen.
Brussel ziet steun als noodzakelijk
Normaal gesproken gelden binnen de Europese Unie strenge regels voor overheidssteun aan bedrijven. Daarmee moet worden voorkomen dat ondernemingen in één lidstaat door subsidies een oneerlijk voordeel krijgen tegenover concurrenten uit andere EU-landen.
De Europese Commissie beoordeelde de Portugese regeling onder meer aan de hand van artikel 107, derde lid, onder c, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie.
Brussel concludeert dat de Portugese maatregel noodzakelijk, passend en evenredig is. Volgens de Commissie wordt het handelsverkeer binnen de Europese Unie niet zodanig verstoord dat dit tegen het gemeenschappelijke Europese belang ingaat.
Meer Europese landen krijgen toestemming voor steun
Portugal is niet het enige EU-land dat vanwege de hogere energie- en kunstmestkosten financiële hulp voor landbouwers en vissers inzet. De Europese Commissie heeft de afgelopen maanden meerdere vergelijkbare regelingen goedgekeurd.
Zo kreeg Italië eind augustus toestemming voor een steunpakket van 285 miljoen euro voor landbouw, visserij en aquacultuur. Duitsland mocht eerder 4,5 miljoen euro beschikbaar stellen voor visserij- en aquacultuurbedrijven. Ook onder meer Zweden, Spanje, Frankrijk, Ierland, Kroatië en Griekenland kregen toestemming voor verschillende steunmaatregelen.
Daarmee loopt de totale steun voor kwetsbare Europese landbouw- en visserijsectoren inmiddels in de honderden miljoenen euro’s.
Tijdelijk steunregime eindigt eind 2026
Het tijdelijke Europese staatssteunkader geldt vooralsnog tot 31 december 2026. De Commissie houdt de economische situatie en de ontwikkelingen in het Midden-Oosten ondertussen in de gaten en kan de inhoud, omvang en looptijd van het kader opnieuw beoordelen.
Brussel benadrukt dat de overgang naar een schonere economie op langere termijn de structurele oplossing moet bieden tegen internationale energieschokken. De tijdelijke steun is vooral bedoeld om te voorkomen dat levensvatbare bedrijven door plotseling sterk gestegen kosten financieel in de problemen komen.
Voor Portugese landbouwers, vissers en aquacultuurbedrijven betekent de goedkeuring dat de nationale regering de regeling nu kan uitvoeren en financiële compensatie kan verstrekken voor een deel van de hogere kosten.
Ontdek meer van
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
