WASHINGTON/TEHERAN – De contouren van het langverwachte vredesakkoord tussen de Verenigde Staten en Iran worden langzaam duidelijk. Nu de eerste details van de geheime overeenkomst naar buiten sijpelen, concluderen internationale analisten dat Teheran de geopolitieke strijd in zijn voordeel heeft beslecht. Het akkoord betekent een gevoelige politieke nederlaag voor de Verenigde Staten, en in het bijzonder voor de doctrine van de Amerikaanse president Donald Trump.

Miljarden voor wederopbouw en behoud raketarsenaal

Volgens de gelekte documenten krijgt Iran binnen de kortste keren de beschikking over vele honderden miljarden dollars. Dit immense kapitaal, dat vrijkomt door het opheffen van internationale sancties en het deblokkeren van bevroren buitenlandse tegoeden, zal door Teheran worden ingezet voor de grootschalige wederopbouw van de Iraanse economie en infrastructuur.

Een ander cruciaal winstpunt voor de Iraanse regering is de militaire component van de overeenkomst. Iran mag het volledige huidige arsenaal aan defensieve en offensieve wapens behouden. Dit betekent dat er geen restricties worden opgelegd aan de ontwikkeling, productie en het bezit van ballistische raketten. Westerse bondgenoten eisten in eerdere onderhandelingsrondes juist steevast de ontmanteling van dit raketprogramma, maar die eis is in het uiteindelijke akkoord volledig van tafel geveegd.

Milder dan het historische nucleaire akkoord van Obama

Diplomatieke bronnen bevestigen dat de huidige overeenkomst opmerkelijk milder is dan het Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA) uit 2015. Dat historische nucleaire akkoord werd destijds onder leiding van de toenmalige president Barack Obama gesloten. Trump zegde dit verdrag in 2018 eenzijdig op, met de belofte dat zijn strategie van ‘maximale druk’ zou leiden tot een veel strengere deal voor Iran.

De realiteit blijkt nu omgekeerd. Waar het Obama-akkoord nog strikte inspecties en harde grenzen stelde aan de nucleaire en militaire ambities van Teheran, biedt het nieuwe verdrag Iran aanzienlijk meer operationele en strategische vrijheid. Iran heeft nagenoeg al zijn hoofddoelen aan de onderhandelingstafel binnengehaald zonder wezenlijke concessies te hoeven doen.

Grote politieke schade voor de strategie van Trump

Het naar buiten komen van de verdragstekst leidt tot felle reacties in het Amerikaanse Congres. De uitkomst wordt door vriend en vijand gezien als een direct falen van de harde lijn die Trump jarenlang propageerde. In plaats van een capitulatie van het Iraanse regime, heeft de Amerikaanse opstelling geresulteerd in een situatie waarin Washington juist grote toezeggingen heeft moeten doen.

Geopolitieke experts spreken van een historisch verlies voor de geloofwaardigheid van de Amerikaanse buitenlandse politiek. Nu Iran economisch de wind weer in de zeilen krijgt en zijn militaire slagkracht intact houdt, lijkt de positie van het land als regionale grootmacht in het Midden-Oosten voor de komende decennia te zijn bezegeld.