DEN HAAG – Jongeren die leed hebben ervaren binnen de gesloten jeugdhulp krijgen op 29 augustus officiรซle excuses. Het gaat om jongeren die verbleven in gesloten jeugdhulpinstellingen, waaronder afdelingen voor ZIKOS, en om jongeren die met een civiele plaatsing in een justitiรซle jeugdinstelling terechtkwamen. Volgens betrokken partijen kregen zij niet altijd de zorg, veiligheid en bescherming die zij nodig hadden.
De excuses worden gezamenlijk aangeboden door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, het ministerie van Justitie en Veiligheid, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en Jeugdzorg Nederland. De bijeenkomst geldt als een stap in de erkenning van het leed dat jongeren is aangedaan, maar vormt volgens de betrokken partijen nadrukkelijk ook het begin van een breder hersteltraject.
Jongeren kregen te maken met onveiligheid
De afgelopen jaren is steeds duidelijker geworden dat jongeren binnen delen van de gesloten jeugdhulp te maken kregen met een onveilige omgeving en een repressief leefklimaat. Voor veel jongeren waren de ervaringen ingrijpend. De gevolgen daarvan werken volgens betrokkenen in veel gevallen nog altijd door in het dagelijks leven.
Gesloten jeugdhulp is bedoeld voor jongeren met ernstige problemen, bij wie open vormen van hulp onvoldoende bescherming bieden. Juist binnen die setting hoort veiligheid centraal te staan. Uit signalen van jongeren, ervaringsdeskundigen en onderzoeken kwam echter naar voren dat de praktijk niet altijd aansloot bij die opdracht.
Ook jongeren op ZIKOS-afdelingen, waar zeer intensieve zorg werd geboden, en jongeren met een civiele plaatsing in een justitiรซle jeugdinstelling vielen binnen de groep die nu erkenning krijgt. Zij kwamen terecht in een omgeving waar vrijheidsbeperking, afzondering en controle een grote rol konden spelen.
Excuses voorbereid met ervaringsdeskundigen
De datum van 29 augustus is gekozen in overleg met jongeren en ervaringsdeskundigen. Zij denken actief mee over de inhoud en vormgeving van de bijeenkomst. Daarmee moet worden voorkomen dat de excuses alleen een bestuurlijk moment worden. De bijeenkomst moet vooral aansluiten bij de ervaringen en behoeften van de jongeren om wie het gaat.
De betrokken partijen willen met de excuses erkennen dat jongeren in een kwetsbare positie onvoldoende zijn beschermd. Ook moet ruimte ontstaan voor het benoemen van de gevolgen die het verblijf in de gesloten jeugdhulp heeft gehad.
De excuses worden aangeboden door de landelijke partijen die bij beleid, uitvoering en verantwoordelijkheid rond gesloten jeugdhulp betrokken zijn. Dat zijn het ministerie van VWS, het ministerie van JenV, de VNG en Jeugdzorg Nederland.
Hersteltraject loopt tot 2030
De excuses blijven niet beperkt tot รฉรฉn bijeenkomst. Voor de periode 2026 tot en met 2030 is 12 miljoen euro beschikbaar voor herstelactiviteiten. Het ministerie van VWS werkt daarbij samen met jongeren en ervaringsdeskundigen, de VNG, Jeugdzorg Nederland en het Ondersteuningsteam Zorg voor de Jeugd.
Tijdens de excuusbijeenkomst wordt een eerste uitwerking van het meerjarige hersteltraject gepresenteerd. Eรฉn van de ideeรซn is een collectief aanbod voor jongeren en hun naasten. Daarbij wordt gedacht aan lotgenotencontact, erkenningsdagen bij voormalige en bestaande gesloten jeugdzorginstellingen en hersteldagen.
Ook nabestaanden krijgen een plek in het traject. Hun behoeften worden meegenomen bij de verdere uitwerking van de herstelactiviteiten. Daarmee moet het hersteltraject breder worden dan alleen een programma voor jongeren die zelf in de gesloten jeugdhulp verbleven.
Centraal punt voor steun en bemiddeling
Het kabinet verkent daarnaast de mogelijkheid van een centraal punt voor jongeren en andere betrokkenen. Dat punt zou informatie moeten bieden over herstelactiviteiten en jongeren kunnen ondersteunen bij problemen die zij nog altijd ondervinden.
Daarbij kan het gaan om praktische problemen in het dagelijks leven, maar ook om situaties waarin bemiddeling nodig is. Het centrale punt moet volgens de plannen naast jongeren staan en meedenken over passende ondersteuning.
Met de excuses en het hersteltraject willen de betrokken partijen erkenning geven aan jongeren die binnen de gesloten jeugdhulp onvoldoende veiligheid en bescherming hebben ervaren. De verdere invulling van het traject wordt samen met jongeren en ervaringsdeskundigen uitgewerkt.
Ontdek meer van
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
